Tỷ phú Koos Bekker: Từ truyền hình đến công nghệ và cách Tencent kiếm hàng chục tỷ USD

Tên tuổi của tỷ phú Koos Bekker đặc biệt gắn với Tencent, tập đoàn công nghệ Trung Quốc sở hữu WeChat, Tencent Games và nhiều nền tảng kỹ thuật số lớn. Năm 2001, khi Internet Trung Quốc còn ở giai đoạn rất sớm, Naspers dưới sự điều hành của doanh nhân Koos Bekker đã chi khoảng 34 triệu USD để mua khoảng một phần ba Tencent. Đây là quyết định sau này được Forbes đánh giá là một trong những khoản đầu tư mạo hiểm thành công nhất.

Tỷ phú Koos Bekker tại một sự kiện của Naspers, phát biểu tại một sự kiện, phía sau là nhận diện thương hiệu Naspers.

Thời điểm đó, Tencent vẫn là một doanh nghiệp công nghệ trẻ. Việc một tập đoàn truyền thông Nam Phi nhìn thấy tiềm năng của thị trường Internet Trung Quốc cho thấy cách tiếp cận khác biệt của tỷ phú Koos Bekker: tìm kiếm những thị trường có tốc độ thay đổi lớn và đầu tư vào doanh nghiệp có khả năng xây dựng hệ sinh thái lâu dài.

Sự nghiệp của doanh nhân Koos Bekker trước khi đặt cược vào Tencent cũng không bắt đầu từ lĩnh vực đầu tư. Năm 1985, ông tham gia nhóm sáng lập M-Net, doanh nghiệp truyền hình trả tiền sau này phát triển thành MultiChoice. Ông cũng là một trong những người sáng lập MTN Group, tập đoàn viễn thông lớn của Nam Phi. Sau giai đoạn mở rộng quốc tế và Internet của tập đoàn, ông trở thành Tổng giám đốc Naspers vào năm 1997.

Dưới thời tỷ phú Koos Bekker, Naspers dần chuyển trọng tâm từ một doanh nghiệp truyền thông truyền thống sang đầu tư vào Internet, thương mại điện tử và các nền tảng công nghệ. Khoản đầu tư vào Tencent trở thành tài sản quan trọng nhất trong danh mục này.

Prosus là công ty đầu tư công nghệ tiêu dùng do Naspers nắm quyền chi phối, hiện niêm yết chính tại Euronext Amsterdam. Đây là mắt xích quan trọng trong cấu trúc tài sản hiện đại của Naspers

Theo Naspers, Tencent vẫn là tài sản đơn lẻ quan trọng nhất của tập đoàn. Tuy nhiên, Naspers và Prosus đã nhiều lần bán bớt cổ phần Tencent để thực hiện chương trình mua lại cổ phiếu và phân bổ vốn. Đến cuối năm tài chính 2025, tỷ lệ sở hữu Tencent của tập đoàn đã giảm từ 24,6% xuống 23,5%, thu về khoảng 8,5 tỷ USD.

Đến năm 2026, chiến lược của Naspers tiếp tục thay đổi. Tập đoàn hiện được định vị là nhà đầu tư và vận hành các hệ sinh thái công nghệ tiêu dùng, tập trung vào châu Âu, Ấn Độ và Mỹ Latinh. Trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026, doanh thu của Naspers tăng 51% lên 10,8 tỷ USD, trong khi EBITDA điều chỉnh của các hệ sinh thái tăng 84%.

Giá trị tài sản của Naspers cũng cho thấy tầm quan trọng của danh mục đầu tư công nghệ. Theo dữ liệu công bố ngày 2/10/2026, Naspers có tổng giá trị tài sản ròng khoảng 62,4 tỷ USD, trong đó phần lớn đến từ lợi ích kinh tế tại Prosus.

Trong khi đó, doanh nhân Koos Bekker không còn trực tiếp điều hành Naspers như trước. Ông rời vị trí Tổng giám đốc vào ngày 31/3/2014, sau đó trở lại giữ chức Chủ tịch không điều hành từ tháng 4/2015 và hiện vẫn đảm nhiệm vị trí này.

Điều làm nên câu chuyện Koos Bekker không đơn thuần là khoản lợi nhuận khổng lồ từ Tencent. Quan trọng hơn, ông đã thay đổi cách một tập đoàn truyền thông truyền thống nhìn nhận công nghệ: thay vì chỉ cạnh tranh trong lĩnh vực nội dung, Naspers tìm cách sở hữu những doanh nghiệp kỹ thuật số có khả năng tạo ra mạng lưới người dùng và tăng trưởng trong thời gian dài.

Thương vụ Tencent cũng cho thấy sức mạnh của tầm nhìn dài hạn. Khoản đầu tư khoảng 34 triệu USD năm 2001 không tạo ra kết quả tức thời, nhưng việc kiên nhẫn nắm giữ cổ phần trong nhiều năm đã biến nó thành nền tảng tài sản quan trọng của Naspers và góp phần đưa doanh nhân Koos Bekker trở thành tỷ phú.

Tòa nhà Naspers Centre, nay được biết đến với tên Media24 Centre, tại 40 Heerengracht, Cape Town, là địa chỉ gắn với tập đoàn Naspers trong nhiều năm.

Bài học cho doanh nhân Việt Nam:

Thứ nhất, cơ hội lớn thường xuất hiện ở những thị trường còn đang hình thành. Khi đầu tư vào Tencent năm 2001, Internet Trung Quốc chưa có quy mô như hiện nay.

Thứ hai, đầu tư dài hạn cần đi cùng khả năng chịu đựng biến động. Không phải khoản đầu tư tốt nào cũng tạo ra kết quả ngay lập tức.

Thứ ba, doanh nghiệp truyền thống vẫn có thể chuyển mình nếu người lãnh đạo sẵn sàng thay đổi mô hình kinh doanh và tìm kiếm những lĩnh vực tăng trưởng mới.

Thứ tư, một thương vụ thành công không chỉ nằm ở giá mua, mà còn ở việc nhận diện đúng người sáng lập, thị trường và khả năng mở rộng của doanh nghiệp mục tiêu.

Thứ năm, người sáng lập cần biết chuyển từ vai trò điều hành sang quản trị khi doanh nghiệp đã đủ lớn, qua đó tạo không gian cho đội ngũ mới tiếp tục phát triển.