Mirwais Azizi: Đại gia chia sẻ hành trình xây dựng doanh nghiệp tỷ đô khi bất động sản lao dốc

Mirwais Azizi sinh năm 1962 tại Afghanistan, theo học luật tại Đại học Kabul và từng làm việc trong lĩnh vực pháp lý. Cuộc đời ông thay đổi khi chiến tranh khiến gia đình phải rời quê hương năm 1988. Theo hồ sơ của Forbes, Azizi rời Afghanistan sang Liên Xô khi ấy với khoảng 500 USD; trong câu chuyện do chính ông kể lại, con số là 700 USD. Điều quan trọng nằm ở hoàn cảnh phía sau số tiền ấy, một gia đình rời bỏ quê nhà để tìm nơi an toàn hơn, không có sẵn tài sản lớn, mạng lưới kinh doanh hay con đường được trải sẵn.

Mirwais Azizi, người sáng lập Azizi Developments, đã xây dựng sự nghiệp từ hoạt động thương mại trước khi chuyển sang bất động sản và trở thành một trong những doanh nhân Afghanistan thành công nhất tại Dubai.

Năm 1994, Azizi chuyển đến Dubai. Ông bắt đầu bằng hoạt động kinh doanh thuốc lá, sau đó mở rộng sang đóng gói, xuất khẩu dầu và nhiều lĩnh vực khác trước khi tập trung mạnh vào tài chính và bất động sản.

Có một điểm đáng chú ý trong hành trình này, đó là Azizi không bước thẳng vào bất động sản với tư cách một ông chủ giàu có. Ông đi qua nhiều ngành, tích lũy vốn, quan sát cách tiền vận động và quan trọng hơn, học cách tồn tại trong những thị trường thay đổi rất nhanh.

Đó cũng là phẩm chất sau này giúp ông xây dựng tài sản tại Dubai, một thành phố mà mỗi chu kỳ tăng trưởng đều đi cùng những lần điều chỉnh rất mạnh.

Năm 2007, Mirwais Azizi thành lập Azizi Developments. Công ty bước vào thị trường bất động sản Dubai đúng thời điểm thành phố đang mở rộng nhanh chóng và thu hút dòng vốn quốc tế. Tuy nhiên, chỉ một năm sau, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu khiến thị trường bất động sản Dubai lao dốc.

Azizi đã trải qua cú sốc ấy ngay trong những năm đầu xây dựng doanh nghiệp. Theo các tài liệu về lịch sử công ty, Azizi Developments từng bán nhà hình thành trong tương lai trước khủng hoảng năm 2008, nhưng khi người mua không thể tiếp tục thanh toán, Azizi yêu cầu hoàn trả tiền đặt cọc cho phần lớn khách hàng. Công ty sau đó mới tiếp tục đẩy mạnh xây dựng trở lại từ năm 2013.

Đây là một chi tiết đáng chú ý khi nhìn vào cách Azizi xây dựng tài sản. Ông từng trải qua một cú ngã rất sớm trong lĩnh vực bất động sản nhưng không rời khỏi thị trường. Thay vì xem khủng hoảng là lý do để rút lui, Azizi coi đó là khoảng thời gian để điều chỉnh cách làm, củng cố nguồn lực và chờ chu kỳ mới.

Kết quả hiện nay cho thấy quy mô của cuộc đặt cược ấy lớn đến mức nào. Forbes Middle East cho biết đến tháng 1/2026, Azizi Developments đã hoàn thành hơn 45.000 căn nhà, với tổng giá trị khoảng 15 tỷ USD, đồng thời có hơn 150.000 căn đang được phát triển, với giá trị dự kiến khoảng 50 tỷ USD.

Điều làm Mirwais Azizi khác với một nhà đầu tư chỉ mua rồi bán tài sản nằm ở quy mô của những gì ông theo đuổi. Azizi Developments hiện hiện diện tại nhiều khu vực của Dubai, từ Meydan, thành phố Mohammed Bin Rashid đến Al Jaddaf, Dubai South, Jebel Ali và Al Furjan. Công ty tập trung vào những khu vực có tốc độ phát triển dân cư, hạ tầng và nhu cầu nhà ở cao, sau đó xây dựng số lượng lớn căn hộ thay vì chỉ đặt cược vào một vài dự án xa xỉ.

Đây chính là một trong những cách lý giải cho tốc độ mở rộng tài sản của Azizi. Bất động sản của ông không chỉ nằm trong những tòa nhà riêng lẻ mà được đặt vào quá trình phát triển của cả thành phố.

Khi Dubai mở thêm đường, khu dân cư, trung tâm thương mại, sân bay và các khu kinh tế mới, giá trị đất và nhu cầu nhà ở cũng thay đổi theo. Nhà phát triển nào đọc được hướng đi của thành phố sớm sẽ có lợi thế rất lớn.

Tòa tháp 725 mét, chính là biểu tượng rõ nhất cho tham vọng hiện tại của Mirwais Azizi là Burj Azizi trên đường Sheikh Zayed.

Công trình được công bố với chiều cao khoảng 725 mét, dự kiến trở thành một trong những tòa nhà cao nhất thế giới. Forbes cho biết dự án được kỳ vọng đứng thứ hai thế giới về chiều cao, trong khi các tài liệu về dự án cho biết công trình có hơn 130 tầng và kết hợp căn hộ cao cấp, khách sạn, không gian thương mại cùng các điểm quan sát trên cao.

Burj Azizi, dự án cao khoảng 725 mét, là biểu tượng cho tham vọng mở rộng của Azizi Developments trên đường chân trời Dubai.

Nhưng nếu chỉ nhìn Burj Azizi như một cuộc đua chiều cao, sẽ khó hiểu được cách Azizi tạo tài sản.

Một tòa tháp như vậy cần lượng vốn khổng lồ, thời gian dài và khả năng quản trị rủi ro qua nhiều chu kỳ kinh tế. Với một doanh nhân từng chứng kiến thị trường bất động sản Dubai sụp đổ mạnh năm 2008, việc tiếp tục đặt cược vào những dự án quy mô lớn cho thấy ông có khả năng chấp nhận rủi ro, nhưng rủi ro ấy được đặt trên một nền tảng tài sản và dòng tiền đã được xây dựng qua nhiều năm.

Năm 2026, Forbes xếp Mirwais Azizi thứ 15 trong danh sách những người giàu nhất đang sinh sống tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, với tài sản khoảng 1,4 tỷ USD. Ông cũng là tỷ phú Afghanistan duy nhất trong danh sách này.

Khi tiền kiếm được bắt đầu quay trở về quê hương và điều đáng suy ngẫm nhất trong câu chuyện Mirwais Azizi nằm ở cách ông nhìn tài sản sau khi đã đạt đến quy mô tỷ phú.

Nhiều năm qua, ông dành nguồn lực cho các hoạt động tại Afghanistan, đặc biệt trong y tế, giáo dục, nhà ở và năng lượng. Tháng 7/2026, Azizi Energy cho biết đã mua toàn bộ thiết bị kỹ thuật cần thiết cho dự án sản xuất điện với công suất dự kiến 10.000 megawatt tại Afghanistan và chuẩn bị vận chuyển thiết bị về nước. Cùng thời điểm, công ty cho biết sẽ khởi công một bệnh viện lớn điều trị ung thư.

Một kế hoạch khác còn tham vọng hơn, xây dựng hệ thống hạ tầng năng lượng quy mô lớn tại Afghanistan trong nhiều năm tới. Đằng sau những con số khổng lồ ấy có một câu chuyện riêng tư. Năm 2025, Azizi chia sẻ rằng sau khi con gái qua đời, mong muốn xây dựng một trung tâm y tế lớn dành cho bệnh nhân ung thư trở nên mạnh mẽ hơn. Ông từng nói về ý tưởng xây dựng một khu y tế có bệnh viện, trung tâm nghiên cứu và những tài sản thương mại tạo nguồn thu để duy trì hoạt động bệnh viện.

Mirwais Azizi phát biểu tại một sự kiện của Sáng kiến Toàn cầu Mohammed bin Rashid ở Dubai, nơi ông ngày càng được biết đến không chỉ với vai trò doanh nhân bất động sản mà còn bởi những đóng góp lớn cho các hoạt động thiện nguyện.

Đó là phần ít được nhìn thấy khi người ta chỉ nói về tài sản 1,4 tỷ USD của một doanh nhân. Nhìn toàn bộ hành trình, có thể nhận ra vài nguyên tắc khá rõ, về công thức thành công của Tỷ phú Azizi.

Thứ nhất, vốn đầu tiên không nhất thiết phải lớn, nhưng khả năng xoay vốn phải lớn. Azizi bắt đầu với vài trăm USD, đi qua thương mại, dầu mỏ, ngân hàng rồi bất động sản. Mỗi giai đoạn giúp ông tích lũy thêm vốn và kinh nghiệm để bước sang giai đoạn tiếp theo.

Thứ hai, phải hiểu chu kỳ. Bất động sản Dubai từng trải qua cú sốc lớn năm 2008, nhưng Azizi không bỏ cuộc. Ông quay lại thị trường sau khủng hoảng và xây dựng quy mô lớn hơn. Với doanh nhân Việt Nam, đây là bài học quan trọng: thời điểm thị trường khó khăn thường cũng là lúc tài sản tốt xuất hiện với mức giá và điều kiện khác hẳn giai đoạn tăng nóng.

Thứ ba, xây tài sản dựa trên nhu cầu thật. Hàng chục nghìn căn hộ được hoàn thành của Azizi nằm trong những khu vực đang phát triển của Dubai. Khi xây nhà ở cho một thành phố đang tăng dân số và thu hút người lao động, doanh nghiệp có thể dựa vào nhu cầu dài hạn thay vì chỉ trông chờ vào tâm lý đầu cơ.

Thứ tư, nghĩ theo quy mô của hệ sinh thái. Azizi không dừng ở một dự án. Ông xây danh mục đất, nhà ở, khách sạn, thương mại và những công trình biểu tượng. Cách tiếp cận này tạo ra nhiều lớp giá trị và giúp doanh nghiệp có vị thế tốt hơn khi thị trường thay đổi.

Cuối cùng, tài sản lớn nhất vẫn là khả năng sống sót qua những giai đoạn khó khăn. Từ Afghanistan thời chiến, những ngày đầu ở Dubai, khủng hoảng tài chính năm 2008 cho đến cuộc đua xây dựng những công trình cao hàng trăm mét, Mirwais Azizi liên tục làm việc trong môi trường bất định. Chính khả năng thích nghi ấy giúp ông biến một khởi đầu mong manh thành một đế chế bất động sản.

Ở tuổi 63, Mirwais Azizi vẫn làm việc hăng say. Những tòa nhà mới tiếp tục mọc lên ở Dubai, còn những dự án điện và y tế đang được ông hướng về Afghanistan.