Thứ bảy 08/08/2026 12:51
Hotline: 024.355.63.010
Doanh nhân toàn cầu

Ryan Smith: Tỷ phú bán công ty 8 tỷ USD rồi trở về quê hương để thực hiện một giấc mơ lớn hơn

Trong thế giới công nghệ, nhiều nhà sáng lập dành nhiều năm xây dựng doanh nghiệp với mục tiêu cuối cùng là bán công ty, thu về hàng tỷ USD rồi tận hưởng cuộc sống. Ryan Smith lại chọn một con đường khác. Năm 2018, khi SAP chi 8 tỷ USD để mua lại Qualtrics, đây là một trong những thương vụ công nghệ lớn nhất lịch sử nước Mỹ thời điểm đó. Với nhiều người, đó là đích đến của một hành trình khởi nghiệp. Với Ryan Smith, đó mới chỉ là điểm khởi đầu cho một giấc mơ lớn.

Ryan Smith sinh ra trong một gia đình trung lưu. Cha là giáo sư đại học, mẹ có bằng tiến sĩ về hệ thống thông tin. Khi còn học tại Đại học Brigham Young, ông cùng cha và anh trai khởi nghiệp từ tầng hầm ngôi nhà gia đình với một phần mềm khảo sát trực tuyến nhỏ.

Tỷ phú Ryan Smith – nhà sáng lập Qualtrics, tỷ phú Forbes 2026 và Chủ tịch Smith Entertainment Group, người đang định hình lại tương lai của Utah bằng sự kết hợp giữa công nghệ, thể thao và phát triển cộng đồng.
Tỷ phú Ryan Smith – nhà sáng lập Qualtrics, tỷ phú Forbes 2026 và Chủ tịch Smith Entertainment Group, người đang định hình lại tương lai của Utah bằng sự kết hợp giữa công nghệ, thể thao và phát triển cộng đồng.

Ý tưởng ban đầu khá đơn giản là giúp các tổ chức hiểu rõ khách hàng và nhân viên của mình hơn. Nhưng Ryan Smith nhìn thấy một cơ hội lớn hơn, dữ liệu về trải nghiệm khách hàng sẽ trở thành tài sản quan trọng không kém dữ liệu tài chính. Niềm tin ấy sau này trở thành nền tảng của Qualtrics.

Điều đáng chú ý là Qualtrics phát triển gần hai thập kỷ mà không phụ thuộc vào dòng vốn đầu tư mạo hiểm như phần lớn startup công nghệ cùng thời. Trong khi nhiều công ty theo đuổi tăng trưởng bằng mọi giá, Ryan Smith tập trung cải thiện sản phẩm và giữ chân khách hàng doanh nghiệp. Sự kiên trì ấy đã giúp Qualtrics trở thành doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực Experience Management, một thị trường hiện được định giá hàng trăm tỷ USD.

Qualtrics khởi đầu từ tầng hầm gia đình và phát triển thành một trong những công ty phần mềm thành công nhất nước Mỹ trước khi được SAP mua lại với giá 8 tỷ USD.
Qualtrics khởi đầu từ tầng hầm gia đình và phát triển thành một trong những công ty phần mềm thành công nhất nước Mỹ trước khi được SAP mua lại với giá 8 tỷ USD.
Nhưng quyết định táo bạo nhất của Ryan Smith lại xuất hiện sau khi ông đã trở thành tỷ phú.

Năm 2020, ông chi khoảng 1,66 tỷ USD để mua lại đội bóng rổ Utah Jazz. Không ít chuyên gia tài chính khi đó cho rằng đây là một quyết định mang tính cảm xúc nhiều hơn kinh doanh. Tuy nhiên, Ryan Smith nhìn thấy điều mà người khác chưa nhìn thấy. Ông tin rằng thể thao không chỉ là giải trí. Một đội bóng thành công có thể trở thành biểu tượng của địa phương, thu hút nhân tài, kéo dòng vốn đầu tư và tạo nên niềm tự hào cho cộng đồng.

Từ góc nhìn đó, Utah Jazz không đơn thuần là một đội bóng NBA. Đó là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn của bang Utah.

Vài năm sau, ông tiếp tục gây bất ngờ khi đưa NHL trở lại Utah thông qua thương vụ mua lại tài sản của Arizona Coyotes với giá khoảng 1,2 tỷ USD. Đội khúc côn cầu mới mang tên Utah Mammoth nhanh chóng trở thành một phần trong hệ sinh thái thể thao đang được hình thành tại khu vực này.

Nếu nhìn rộng hơn, Ryan Smith không chỉ đầu tư vào các đội thể thao chuyên nghiệp. Ông đang xây dựng một hệ sinh thái phát triển địa phương, nơi công nghệ, giải trí, bất động sản, hạ tầng và thể thao hỗ trợ lẫn nhau để tạo ra sức hút mới cho Utah.

Từ NBA đến NHL, Ryan Smith đang xây dựng một hệ sinh thái thể thao và giải trí có sức ảnh hưởng sâu rộng đối với sự phát triển kinh tế của bang Utah.
Từ NBA đến NHL, Ryan Smith đang xây dựng một hệ sinh thái thể thao và giải trí có sức ảnh hưởng sâu rộng đối với sự phát triển kinh tế của bang Utah.

Đây là điều hiếm gặp ở các tỷ phú công nghệ hiện đại. Phần lớn tập trung vào các trung tâm kinh tế đã phát triển. Ryan Smith lại chọn đầu tư vào chính nơi mình trưởng thành. Có lẽ vì vậy mà câu chuyện của ông không chỉ là câu chuyện về tiền bạc.

Ít người biết rằng trước khi trở thành doanh nhân, Ryan Smith từng có thời gian sống và truyền giáo tại Hàn Quốc. Quãng thời gian xa gia đình, tiếp xúc với một nền văn hóa hoàn toàn khác đã giúp ông hình thành khả năng thích nghi và tư duy toàn cầu từ rất sớm. Những trải nghiệm ấy sau này trở thành nền tảng cho cách ông xây dựng doanh nghiệp và nhìn nhận thế giới.

Theo Forbes năm 2026, Ryan Smith sở hữu khối tài sản khoảng 2,8 tỷ USD. Nhưng di sản lớn nhất của Ryan Smith có thể không phải Qualtrics. Cũng không phải Utah Jazz hay Utah Mammoth. Điều đáng nhớ nhất là ông đã chứng minh rằng một doanh nhân thành công là có đủ năng lực để quay trở về, rồi góp phần biến nơi mình sinh ra trở thành một vùng đất tốt đẹp hơn.

Đó không chỉ là giá trị của doanh nghiệp được bán với giá bao nhiêu tỷ USD, mà còn là giá trị lâu dài mà doanh nhân để lại cho cộng đồng nơi mình thuộc về.

Tin bài khác
Nir Zuk: Người lính Israel nghỉ việc vì cãi sếp, ra ngoài xây doanh nghiệp an ninh mạng trị giá 91 tỷ đô

Nir Zuk: Người lính Israel nghỉ việc vì cãi sếp, ra ngoài xây doanh nghiệp an ninh mạng trị giá 91 tỷ đô

Tháng 8 năm 2025, ông Nir Zuk bước ra khỏi Palo Alto Networks sau hơn hai mươi năm gắn bó, không phải vì thất bại, không phải vì bị buộc rời đi, mà vì ông tự tuyên bố rằng bản vẽ ban đầu ông phác lên tờ giấy trắng khi thành lập công ty năm 2005 đã hoàn thành.
Tim Ellis: Doanh nhân khởi nghiệp với ý tưởng chiếc máy in 3D tên lửa lớn nhất hành tinh tiến ra vũ trụ

Tim Ellis: Doanh nhân khởi nghiệp với ý tưởng chiếc máy in 3D tên lửa lớn nhất hành tinh tiến ra vũ trụ

Năm 2015, hai chàng trai vừa tốt nghiệp đại học gửi một email độc nhất vô nhị cho ông Mark Cuban, tỷ phú nổi tiếng của Dallas. Trong email đó, họ không xin việc làm, không xin lời khuyên, họ xin tiền để xây dựng công ty tên lửa đầu tiên trên thế giới in tên lửa bằng máy in 3D. Ông Mark Cuban không chỉ không xóa email đó mà rót thẳng 500.000 đô la vào tài khoản của họ sau cuộc gặp.
Des Traynor: Người Ireland bỏ nghiên cứu sinh đi làm ở trạm xăng, xây công ty để bán với giá 3,6 tỷ đô

Des Traynor: Người Ireland bỏ nghiên cứu sinh đi làm ở trạm xăng, xây công ty để bán với giá 3,6 tỷ đô

Ngày 30 tháng 11 năm 2022, OpenAI phát hành ChatGPT ra công chúng. Hôm đó, Des Traynor, đồng sáng lập của Intercom, nhận được một tin nhắn trên Slack nội bộ mà ông mô tả là một trong những tin nhắn quan trọng nhất trong lịch sử công ty. Và trong vòng 15 ngày, Intercom, công ty đã mất hàng năm xây dựng lộ trình sản phẩm chi tiết, đã xé toạc tờ giấy đó, giải tán các nhóm đang làm, tổ chức lại toàn bộ cấu trúc vận hành và bắt đầu xây dựng Fin, trợ lý dịch vụ khách hàng bằng trí tuệ nhân tạo.
Alan Baratz: CEO công ty điện toán lượng tử đầu tiên trên thế giới dám thách thức cả tỷ phú Jensen Huang

Alan Baratz: CEO công ty điện toán lượng tử đầu tiên trên thế giới dám thách thức cả tỷ phú Jensen Huang

Tháng 1 năm 2025, ông Jensen Huang, người đứng đầu Nvidia, phát biểu trước các nhà phân tích rằng máy tính lượng tử đủ khả năng ứng dụng thực tế vẫn còn cách chúng ta mười lăm đến ba mươi năm. Cổ phiếu các công ty điện toán lượng tử lập tức lao dốc.
Delphine Arnault: Con gái người giàu nhất châu Âu đang gánh trên vai di sản 330 tỷ đô

Delphine Arnault: Con gái người giàu nhất châu Âu đang gánh trên vai di sản 330 tỷ đô

Tháng 12 năm 2025, khi toàn bộ ngành hàng xa xỉ toàn cầu đang trải qua năm khó khăn nhất trong một thập kỷ, Delphine Arnault vẫn ngồi vững trên ghế Giám đốc điều hành Christian Dior Couture và điều hành guồng máy mà cha bà, Bernard Arnault, đã xây dựng suốt ba mươi bảy năm. Doanh thu của Christian Dior Group giảm 4,5% xuống còn khoảng 90 tỷ USD trong năm 2025, nhưng Delphine không lung lay.
Revathi Advaithi: Cô gái Ấn Độ đến Mỹ với 200 đô la, xây sự nghiệp từ kỹ sư nhà máy và trở thành tỷ phú

Revathi Advaithi: Cô gái Ấn Độ đến Mỹ với 200 đô la, xây sự nghiệp từ kỹ sư nhà máy và trở thành tỷ phú

Tháng 12 năm 2025, Fast Company của Mỹ công bố giải thưởng Giám đốc điều hành hiện đại của năm, giải thưởng tôn vinh người lãnh đạo không chỉ tăng trưởng doanh nghiệp mà còn làm điều đó theo cách đáng học hỏi nhất. Trên hàng trăm ứng cử viên, tên nổi bật nhất chỉ là một: Revathi Advaithi, Giám đốc điều hành của Flex. Bà là người phụ nữ Ấn Độ đầu tiên dẫn dắt một công ty trong danh sách Fortune 500 thuộc lĩnh vực sản xuất và công nghệ, và sự kiện đó không phải điểm dừng mà là nền tảng để bà tiếp tục mở cửa cho những người đến sau.
Marta Ortega: Nhân viên gấp quần áo tại cửa hàng Zara trở thành người giàu thứ 2 châu Âu

Marta Ortega: Nhân viên gấp quần áo tại cửa hàng Zara trở thành người giàu thứ 2 châu Âu

Khi Amancio Ortega, cha của Marta và là tỷ phú giàu thứ hai châu Âu với tài sản 147 tỷ USD, quyết định trao ghế Chủ tịch Inditex cho con gái năm 2022, báo chí Tây Ban Nha gọi đó là một cuộc đăng quang. Nhưng với Marta, đó là ngày bắt đầu của áp lực lớn nhất cuộc đời, áp lực chứng minh với cả thế giới rằng mình không chỉ là con gái của người xây Zara, mà là người có thể dẫn dắt đế chế thời trang lớn nhất địa cầu bước vào một kỷ nguyên hoàn toàn mới.
Victor Fung: Người thừa kế thế hệ thứ ba biến công ty xuất khẩu đồ sứ của ông nội thành chuỗi cung ứng toàn cầu

Victor Fung: Người thừa kế thế hệ thứ ba biến công ty xuất khẩu đồ sứ của ông nội thành chuỗi cung ứng toàn cầu

Năm 1906, tại Quảng Châu, Trung Quốc, một người đàn ông tên Fung Pak-liu thành lập Li & Fung với một nhiệm vụ rất khiêm tốn, đó là xuất khẩu đồ sứ và tơ lụa sang thị trường phương Tây. Ông không biết rằng chín mươi năm sau, đứa cháu trai của mình, Victor Fung Kwok-king, tốt nghiệp MIT và tiến sĩ Harvard, sẽ biến di sản ấy thành một trong những công ty quản lý chuỗi cung ứng lớn nhất thế giới.
Ali Ghodsi: Từ tuổi thơ thiếu điện ở Iran đến ông chủ đế chế AI dữ liệu 188 tỷ USD

Ali Ghodsi: Từ tuổi thơ thiếu điện ở Iran đến ông chủ đế chế AI dữ liệu 188 tỷ USD

Năm 2012, khi Apache Spark vừa được phát triển bởi nhóm nghiên cứu tại UC Berkeley, Ali Ghodsi đứng trước một lựa chọn mà hầu hết doanh nhân sẽ không do dự, đó là giữ Spark làm tài sản độc quyền để kiếm tiền ngay, hay công bố mã nguồn mở cho cả thế giới dùng miễn phí.
David Holz từ chối nhà đầu tư và xây Midjourney thành công ty có lợi nhuận nhất thế giới chỉ với chưa đầy 50 người

David Holz từ chối nhà đầu tư và xây Midjourney thành công ty có lợi nhuận nhất thế giới chỉ với chưa đầy 50 người

Trong thế giới AI năm 2026, nơi mà hầu hết startup đang đốt hàng tỷ đô vốn đầu tư để giành thị phần và đội ngũ hàng nghìn kỹ sư vẫn chưa đủ, có một công ty đang kiếm hàng trăm triệu đô mỗi năm với đội ngũ chưa đến 50 người và chưa nhận một đồng vốn ngoại nào. Đó không phải huyền thoại hay tin đồn. Đó là Midjourney.
Aravind Srinivas: Cậu bé Ấn độ dám thách thức Google và đang xây dựng thứ mà cả Thung lũng Silicon khát khao

Aravind Srinivas: Cậu bé Ấn độ dám thách thức Google và đang xây dựng thứ mà cả Thung lũng Silicon khát khao

Năm 2022, khi Aravind Srinivas nói với mọi người rằng anh vừa rời OpenAI và Google DeepMind để thành lập một công ty tìm kiếm mới, phần lớn phản ứng nhận được đều phổ biển, đó là ai cũng chúc anh may mắn theo cái cách mà người ta chúc may mắn cho người sắp làm điều không tưởng và khả năng startup thành công thấp.
Tỷ phú Nhậm Chính Phi: Khi ông chủ nuôi quân mà quên khoán, đến rác nhân viên cũng đổ lên đầu mình

Tỷ phú Nhậm Chính Phi: Khi ông chủ nuôi quân mà quên khoán, đến rác nhân viên cũng đổ lên đầu mình

Không ít doanh nghiệp Việt đang chết dần vì một căn bệnh không tên, đó là trả lương cho sự có mặt, chứ không trả lương cho kết quả. Và câu nói của tỷ phú Nhậm Chính Phi, người đứng sau đế chế Huawei, đang khiến nhiều ông chủ giật mình nhìn lại chính công ty mình.
Từ chối các hợp đồng béo bở với chính phủ, Dario Amodei vẫn xây Anthropic thành hàng trăm tỷ USD

Từ chối các hợp đồng béo bở với chính phủ, Dario Amodei vẫn xây Anthropic thành hàng trăm tỷ USD

Tháng 3 năm 2026, Lầu Năm Góc gõ cửa Anthropic với một yêu cầu mà hầu hết công ty công nghệ tầm cỡ sẽ không bao giờ từ chối, đó là mở cửa hạ tầng AI Claude cho các hệ thống giám sát và vũ khí của quân đội Mỹ. Dario Amodei từ chối. Không phải vì áp lực dư luận, không phải vì sợ hệ lụy pháp lý, mà vì đó là ranh giới "đạo đức kinh doanh" mà ông đã vạch ra từ ngày đầu tiên thành lập Anthropic năm 2021.
Radha Vembu: Nữ tỷ phú tự thân giàu nhất Ấn độ với 100 triệu người dùng email doanh nghiệp toàn cầu

Radha Vembu: Nữ tỷ phú tự thân giàu nhất Ấn độ với 100 triệu người dùng email doanh nghiệp toàn cầu

Theo danh sách Hurun India Women Leaders 2025, Radha Vembu là người phụ nữ tự thân giàu nhất Ấn Độ với tài sản 55.300 crore rupee, tức hơn 6,6 tỷ USD. Nhưng nếu độc giả tìm kiếm tên bà trên mạng, kết quả trả về rất ít bức ảnh, không có bài phỏng vấn dài, không có sân khấu TED Talk, không có tài khoản mạng xã hội cá nhân nào đáng kể. Đó không phải sự khiêm tốn bề ngoài mà là lối sống kín tiếng của người phụ nữ đang kiểm soát phần lớn cổ phần của một trong những công ty phần mềm thành công nhất thế giới.
Stefan Quandt: Người thừa kế giàu thứ tư nước Đức đang nắm giữ 26,8% cổ phần của một trong những thương hiệu xe hơi có giá trị nhất hành tinh

Stefan Quandt: Người thừa kế giàu thứ tư nước Đức đang nắm giữ 26,8% cổ phần của một trong những thương hiệu xe hơi có giá trị nhất hành tinh

Theo Forbes 2026, Stefan Quandt xếp thứ 75 trong danh sách tỷ phú thế giới với tài sản ước tính 26,7 tỷ USD, là người giàu thứ tư nước Đức. Nhưng khác với phần lớn những người ở vị trí tương tự, Stefan Quandt là một trong những tỷ phú ít xuất hiện trước công chúng nhất châu Âu, không có mạng xã hội, không phỏng vấn báo chí, không phát ngôn về bất kỳ chủ đề nào ngoài những gì liên quan trực tiếp đến trách nhiệm quản trị của ông tại BMW.