Thứ bảy 20/06/2026 20:51
Hotline: 024.355.63.010
Kinh doanh

Nghệ thuật lãnh đạo: Khen - chê hiệu quả

07/10/2022 15:56
Phê bình và góp ý là việc làm cần thiết trong mối quan hệ giữa lãnh đạo và nhân viên. Hãy tìm cách diễn đạt những nhận xét của mình theo cách tích cực nhất.

Ảnh minh họa

Ảnh minh họa.

Đối với nhiều nhà quản lý, phần khó nhất của công việc quản lý là đưa ra các ý kiến phê bình. Dù có được đưa ra theo cách tế nhị nhất, đó vẫn là lời phê bình, và không ai trong chúng ta muốn nhận nó từ sếp của mình.

Tuy nhiên, nếu bạn không trao đổi thẳng thắn với nhân viên thì họ sẽ khó có thể tự nhận ra những thiếu sót của mình và không thể tiến bộ được. Họ sẽ cho rằng những lời khen ngợi và sự ủng hộ tích cực của bạn đồng nghĩa với việc họ đã thực hiện hoàn hảo mọi việc. Họ sẽ không nhận thấy được những điểm hạn chế và thiếu sót của mình, cũng như những kỹ năng và kiến thức cần phải học hỏi thêm. Suy nghĩ này vừa ảnh hưởng đến chính bản thân nhân viên đó, lại vừa ảnh hưởng tiêu cực đến công việc và những mục tiêu lâu dài bạn đặt ra.

Phê bình và góp ý là việc làm cần thiết trong mối quan hệ giữa lãnh đạo và nhân viên. Hãy tìm cách diễn đạt những nhận xét của mình theo cách tích cực nhất. Bạn có thể bắt đầu từ lời khen cho những công việc mà nhân viên đó đã làm tốt, tinh thần làm việc, sự cố gắng và ham học hỏi của họ. Sau đó, hãy đánh giá những công việc họ chưa làm tốt, chỉ ra những sai sót và hạn chế của họ, cung cấp những cách thức bạn cho là tốt hơn để thực hiện công việc.

Những góp ý nhẹ nhàng nhưng chặt chẽ và hợp lý sẽ khiến nhân viên của bạn cảm thấy thoải mái và đón nhận nó với thái độ vui vẻ. Làm cho nhân viên hiểu rõ về vấn đề và nắm bắt được những sai sót của mình, đồng thời rút kinh nghiệm cho những bước tiếp theo trong công việc thì sự phê bình và góp ý mới hiệu quả. Hãy chú ý là giữa hai việc khen ngợi – phê bình.

Dưới đây là một số cách mà nhà quản lý có thể áp dụng để khen chê đúng cách và khiến nhân viên phải tâm phục:

Thêm câu đệm trước khi chê nhân viên

Chê trách một ai quá thẳng thắn khiến dễ phát sinh ra những mâu thuẫn. Đặc biệt với người Phương Đông, giữ thể diện cho người khác và bản thân là điều vô cùng quan trọng.

Cũng như ở trong mối quan hệ giữa sếp và cấp dưới cần phải có sự điềm tĩnh nhất định. Trước khi chê, các bạn nên có vài câu đệm để nhân viên không bị sốc. Các bạn có thể nói rằng:

“Hôm nay anh (chị) có một số điều muốn chia sẻ với em mà anh nghĩ từ lâu nhưng chưa có dịp để chia sẻ. Anh (chị) hy vọng em hiểu đây là việc phải làm, và không tự ái vì anh (chị) sẽ nói khá thẳng thắn,…”

Cách nói này như liều thuốc giảm đau. Đồng thời giúp cho nhân viên của bạn thấy thoải mái. Và để họ hiểu là phần chê phía sau không phải là nội dung chính mà bạn muốn truyền tải. Mà mục tiêu chính là giữ được không khí làm việc tích cực giữa hai bên.

Khen trước, chê sau

Bạn có thể bắt đầu buổi nói chuyện bằng những lời nói tích cực chung chung về tính cách, con người hay cách thức làm việc của nhân viên. Điều này giúp họ dễ tiếp thu những lời phê bình sắp tới hơn là ngay lập tức chê bai hoặc khiển trách họ.

Hãy áp dụng cách “khen trước, chê sau”. Những câu khen đệm trước như:

- "Em là một người rất nhanh nhẹn và nhiệt tình trong công việc..."

- “Thời gian vừa rồi, anh (chị) thấy em đã nỗ lực rất nhiều…”

- “Anh (chị) em mình làm việc với nhau, trong mắt anh (chị) em luôn là…”

Hãy cho họ thấy rằng, họ cũng đã làm việc hiệu quả và cố gắng đến dường nào để họ có thể tự tạo ra động lực cho chính bản thân mình sau những sai lầm.

Đưa lời khiển trách ngay khi cần thiết

Khi nhân viên làm sai, bạn cần có những lời khiển trách ngay. Nhưng đưa ra lời khiển trách ngay như thế nào cho hiệu quả mới là điều quan trọng. Hơn nữa, việc đưa ra những lời khiển trách ngay cũng sẽ là một cách để bạn giải tỏa tâm lý. Bạn sẽ không phải gom góp, tích tụ lại những cảm xúc tiêu cực đối với lỗi sai của nhân viên. Càng tích tụ nhiều và lâu thì càng khiến bạn bị ức chế bên trong và sau đó có thể bật ra không hợp lý và gây ảnh hưởng tới tâm lý nhân viên cũng như mối quan hệ của bạn với họ cũng bị xấu đi.

Hãy khen nhân viên khi kịp tiến độ công việc

Là nhà phê bình, đánh giá hiệu suất công việc của nhân viên. Bạn không chỉ biết cách đưa ra những lời chê trách, mà hãy dành thời gian khen họ khi kịp tiến độ công việc.

Việc đưa ra lời khen tạo động lực cho nhân viên. Họ sẽ cảm thấy rằng mình luôn được theo dõi, quan sát và ghi nhận sự tiến bộ của mình. Về lâu dài, nhân viên sẽ trở nên bình tĩnh, có thể tự đánh giá bản thân và không cần quá lo sợ về lời phê bình từ sếp.

Không nên phê bình tiêu cực hướng tới cá nhân

Khi xúc động mạnh chúng ta có xu hướng nói ra những lời mà mình không thể kiểm soát được.

Là một nhà quản lý cần quản trị cảm xúc thật tốt, luôn ở trong tâm thế sẵn sàng. Và phải hướng tới việc điều chỉnh hành động thay vì tấn công cá nhân người đang mắc lỗi.

Thay vì công kích họ ngay từ đầu, các bạn có thể nói: “Hôm vừa rồi, việc em tới chậm/ không có mặt khi chương trình diễn ra làm mọi người cảm thấy…”. Sau đó hãy diễn tả cảm xúc, hành vi từ nhẹ đến nặng. Giúp họ dễ hiểu những lỗi mà họ mắc phải để có thể khắc phục sớm.

T.H

Bài liên quan
Tin bài khác
Rolex: Lý do trường tồn hơn 120 năm của thương hiệu toàn cầu

Rolex: Lý do trường tồn hơn 120 năm của thương hiệu toàn cầu

Mỗi năm, Rolex bán ra hàng triệu chiếc đồng hồ và tạo ra doanh thu hàng chục tỷ USD. Nhưng điều làm nên vị thế đặc biệt của thương hiệu này chưa bao giờ chỉ là những con số. Trong khi nhiều doanh nghiệp nỗ lực sản xuất nhiều hơn, quảng cáo nhiều hơn và xuất hiện nhiều hơn để giành sự chú ý, Rolex lại chọn con đường gần như ngược lại. Hãng đồng hồ với thương hiệu toàn cầu luôn chủ động tạo ra sự khan hiếm, hạn chế quảng cáo ồn ào và kiên nhẫn bồi đắp giá trị suốt hơn một thế kỷ.
Tổng Giám đốc ngân hàng MB: Tái cấu trúc tín dụng, dồn lực vào FDI và bán lẻ

Tổng Giám đốc ngân hàng MB: Tái cấu trúc tín dụng, dồn lực vào FDI và bán lẻ

Ông Phạm Như Ánh - Tổng Giám đốc MB cho rằng, tăng trưởng tín dụng cần đi kèm tái cấu trúc dòng vốn, ưu tiên FDI, bán lẻ và hộ kinh doanh nhằm tạo giá trị bền vững cho nền kinh tế.
140 năm Bosch và bí mật trường tồn: Thà mất tiền còn hơn

140 năm Bosch và bí mật trường tồn: Thà mất tiền còn hơn

Lịch sử kinh doanh thế giới đã chứng kiến một cái tên đã đi qua hai cuộc chiến tranh thế giới, hàng loạt cuộc khủng hoảng kinh tế, nhiều cuộc cách mạng công nghệ liên tiếp, và vẫn tiếp tục phát triển mạnh mẽ sau gần 140 năm tồn tại. Đó là Bosch.
IBM sống sót nhờ bí mật: Dám từ bỏ chính mìn

IBM sống sót nhờ bí mật: Dám từ bỏ chính mìn

Lịch sử kinh doanh thế giới từng chứng kiến rất nhiều đế chế tưởng như bất khả chiến bại rồi biến mất chỉ trong vài năm. Kodak từng thống trị ngành nhiếp ảnh. Nokia từng là biểu tượng của điện thoại di động. BlackBerry từng được xem là chuẩn mực của giới doanh nhân toàn cầu. Nhưng rồi tất cả đều trở thành ký ức. Trong khi đó, có một doanh nghiệp ra đời từ năm 1911, trải qua hai cuộc chiến tranh thế giới, nhiều cuộc khủng hoảng kinh tế, sự xuất hiện của máy tính cá nhân, Internet, điện toán đám mây và giờ là trí tuệ nhân tạo nhưng vẫn tồn tại và tiếp tục tạo ra giá trị. Đó là IBM.
Làn sóng nhân sự quốc tế tái định hình chiến lược phát triển ngân hàng Việt Nam hiện đại

Làn sóng nhân sự quốc tế tái định hình chiến lược phát triển ngân hàng Việt Nam hiện đại

Sự gia tăng lãnh đạo quốc tế trong ngân hàng Việt phản ánh bước chuyển từ tăng trưởng quy mô sang nâng cao chất lượng quản trị, kết hợp kinh nghiệm toàn cầu với hiểu biết bản địa nhằm nâng sức cạnh tranh và thu hút vốn ngoại.
Doanh nghiệp cần làm gì để giữ chân nhân tài trong thời đại AI và cạnh tranh nhân lực

Doanh nghiệp cần làm gì để giữ chân nhân tài trong thời đại AI và cạnh tranh nhân lực

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành lợi thế chiến lược quyết định sức bật và khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp. Tại GBA Monthly Business Meeting 2026 với chủ đề “Xây dựng nguồn nhân lực cho tương lai”, các chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp đã cùng chia sẻ những góc nhìn, giải pháp nhằm thu hút, phát triển và giữ chân nhân tài trong kỷ nguyên tăng trưởng mới của nền kinh tế Việt Nam.
Từ "khủng hoảng" AEON Mall Long Biên đến bài học đắt giá cho các ông lớn bán lẻ

Từ "khủng hoảng" AEON Mall Long Biên đến bài học đắt giá cho các ông lớn bán lẻ

Sau nhiều ngày hứng chịu làn sóng phẫn nộ và bão đánh giá một sao từ dư luận, hai đơn vị quản lý hệ thống AEON tại Việt Nam đã phải chính thức phát đi thông báo xin lỗi liên quan đến vụ việc một nữ khách hàng cùng con nhỏ bị chặn đường vì nghi ngờ trộm cắp tại AEON Mall Long Biên. Đằng sau lời xin lỗi muộn màng của một đơn vị kinh doanh lớn là những bài học xương máu về kỹ năng quản trị nhân sự và cái giá phải trả ngay lập tức khi doanh nghiệp đánh mất sự chuẩn mực trong văn hóa kinh doanh, văn hóa ứng xử.
Hơn 2,48 triệu hộ kinh doanh sử dụng eTax Mobile, tiến gần lộ trình bỏ thuế khoán

Hơn 2,48 triệu hộ kinh doanh sử dụng eTax Mobile, tiến gần lộ trình bỏ thuế khoán

Chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế đang ghi nhận những kết quả tích cực khi hơn 2,48 triệu hộ kinh doanh trên cả nước đã sử dụng ứng dụng eTax Mobile. Tỷ lệ khai, nộp thuế điện tử duy trì ở mức rất cao, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình hiện đại hóa quản lý thuế và lộ trình chấm dứt hình thức thuế khoán theo chủ trương của Chính phủ.
3 lỗ thủng vô hình đang bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp Việt mỗi ngày

3 lỗ thủng vô hình đang bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp Việt mỗi ngày

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang tăng trưởng doanh thu, mở rộng thị phần và liên tục phát triển hệ thống phân phối. Thế nhưng phía sau những con số tăng trưởng ấy lại là một thực tế đáng lo ngại: dòng tiền ngày càng căng thẳng, hàng tồn kho ngày càng phình to, công nợ ngày càng khó kiểm soát và chi phí vận hành không ngừng gia tăng. Điều đáng nói là những khoản thất thoát này thường không xuất hiện rõ ràng trên báo cáo tài chính, khiến không ít lãnh đạo chỉ nhận ra vấn đề khi lợi nhuận suy giảm hoặc doanh nghiệp rơi vào khủng hoảng dòng tiền.
Hiểu đúng về quyền sở hữu công nghiệp là lá  bảo vệ tài sản vô hình của doanh nghiệp

Hiểu đúng về quyền sở hữu công nghiệp là lá bảo vệ tài sản vô hình của doanh nghiệp

Trong nền kinh tế số và kỷ nguyên cạnh tranh toàn cầu, tài sản của doanh nghiệp không còn bó hẹp ở nhà xưởng, máy móc hay đất đai, mà giá trị cốt lõi nằm ở những tài sản vô hình. Quyền sở hữu công nghiệp chính là một trong những đối tượng trọng yếu thuộc quyền sở hữu trí tuệ, được điều chỉnh nghiêm ngặt bởi Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam. Để giúp các nhà quản trị và cá nhân có cái nhìn đào sâu, bản chất của loại quyền này cần được bóc tách toàn diện dưới ba lăng kính pháp lý: Nghĩa khách quan, nghĩa chủ quan và góc độ quan hệ pháp luật.
Vì vay vàng, một doanh nghiệp thủy sản nợ phình to từ 103 tỷ lên 2.449 tỷ

Vì vay vàng, một doanh nghiệp thủy sản nợ phình to từ 103 tỷ lên 2.449 tỷ

Cơn "điên cuồng" của giá vàng không chỉ làm khó người mua mà đang bóp nghẹt một doanh nghiệp thủy sản tại TP. Hồ Chí . Khoản vay 5.833 lượng vàng từ năm 2009 đến nay đã biến thành cục nợ khổng lồ, xóa sạch mọi nỗ lực kinh doanh cốt lõi.
"Repo vàng" mua nhà của tỷ phú Phạm Nhật Vượng: Nghệ thuật khơi thông dòng vốn chết

"Repo vàng" mua nhà của tỷ phú Phạm Nhật Vượng: Nghệ thuật khơi thông dòng vốn chết

Trong bối cảnh thị trường bất động sản gặp thách thức về dòng tiền và tâm lý e ngại đòn bẩy bủa vây, giải pháp "đổi vàng lấy nhà" của tỷ phú Phạm Nhật Vượng không đơn thuần là một chương trình khuyến mãi. Nhìn từ góc độ kinh tế học, đây là một nước cờ tài chính thông minh nhằm huy động nguồn lực nhàn rỗi khổng lồ trong dân cư, biến những thỏi vàng "nằm im trong két" thành động lực thanh khoản cho các đại đô thị.
Chủ tịch VNDirect Phạm Minh Hương: Tiền không mua được nhân tài!

Chủ tịch VNDirect Phạm Minh Hương: Tiền không mua được nhân tài!

Trong nhiều năm, cuộc chiến nhân tài được xem là cuộc đua của ngân sách, ai trả cao hơn sẽ thắng. Nhưng thực tế đang diễn ra tại nhiều doanh nghiệp lớn trên thế giới lại cho thấy điều ngược lại. Từ các ngân hàng đầu tư ở phố Wall đến những công ty công nghệ tại Thung lũng Silicon, hàng triệu USD đã được chi cho lương thưởng, thương hiệu tuyển dụng và các công ty săn đầu người, nhưng vẫn không thể ngăn nhân sự giỏi rời đi.
Nhân viên giỏi nhưng vô kỷ luật: Giữ hay buông để cứu hệ thống SME?

Nhân viên giỏi nhưng vô kỷ luật: Giữ hay buông để cứu hệ thống SME?

Nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) đang mắc kẹt trong cái bẫy quản trị: Một nhân viên làm việc cực kỳ hiệu quả về chuyên môn, xử lý vấn đề nhanh, khách hàng tin tưởng, thậm chí là người giữ vai trò then chốt trong vận hành. Thế nhưng, họ lại mang đặc quyền trễ deadline, làm việc tùy hứng, không tuân thủ quy trình. Giữ thì nát hệ thống, đuổi thì sợ hụt doanh thu – đâu là lối thoát cho nhà điều hành?
Chuyên gia hiến kế tháo gỡ điểm nghẽn quản lý thuế hộ kinh doanh

Chuyên gia hiến kế tháo gỡ điểm nghẽn quản lý thuế hộ kinh doanh

Nhiều chuyên gia đề xuất đổi mới quản lý thuế hộ kinh doanh theo hướng linh hoạt, số hóa và giảm áp lực thủ tục. Các giải pháp tập trung vào liên thông dữ liệu, hỗ trợ chuyển đổi số và phân loại ngưỡng doanh thu theo từng lĩnh vực.