Ngân hàng tính cho vay theo tín nhiệm, giảm phụ thuộc tài sản thế chấp

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) hiện chiếm khoảng 95% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam nhưng chỉ tiếp cận khoảng 20% tổng dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng. Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp lớn chiếm tới 77% dư nợ.

Minh bạch tài chính và xếp hạng tín nhiệm đang được kỳ vọng mở thêm cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME).

Ông Ngô Tấn Long - Phó Tổng giám đốc ACB đưa ra nhận định cho biết, thiếu vốn không chỉ khiến doanh nghiệp gặp khó trong duy trì sản xuất mà còn làm giảm khả năng đầu tư công nghệ, mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, rào cản không chỉ nằm ở phía ngân hàng. Nhiều SME vẫn chưa minh bạch báo cáo tài chính, quản lý dòng tiền theo kinh nghiệm, chưa tách bạch tài chính doanh nghiệp với tài chính cá nhân và chưa có dữ liệu đủ tin cậy để ngân hàng đánh giá rủi ro.

Theo ông Ngô Tấn Long, muốn tiếp cận tín dụng thuận lợi, doanh nghiệp trước hết phải tạo được niềm tin thông qua năng lực quản trị và minh bạch tài chính. Ngay cả sau khi được giải ngân, hiệu quả sử dụng vốn vẫn phụ thuộc vào khả năng quản trị dòng tiền của chính doanh nghiệp.

Xếp hạng tín nhiệm có thể trở thành "tấm vé" tiếp cận vốn

Một hướng đi đang được nhiều chuyên gia và ngân hàng đánh giá cao là phát triển hệ thống xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp.

TS. Nguyễn Văn Thân - ĐBQH khóa XIV, XV, XVI, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam: "Điều quan trọng nhất với doanh nghiệp nhỏ và vừa là vốn, nhưng còn quan trọng hơn là phải tiếp cận được vốn kịp thời".

Theo ông Nguyễn Văn Thân - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME), xếp hạng tín nhiệm không chỉ giúp ngân hàng có thêm căn cứ đánh giá khách hàng mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng và tạo niềm tin với nhà đầu tư.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng điều doanh nghiệp cần nhất không chỉ là vốn mà là được tiếp cận vốn đúng thời điểm.

Ở góc độ ngân hàng, ông Trần Hoài Phương - Giám đốc Khối Khách hàng doanh nghiệp HDBank, cho biết xếp hạng tín nhiệm sẽ giúp quyết định cấp tín dụng dựa nhiều hơn vào uy tín và năng lực tài chính của doanh nghiệp thay vì phụ thuộc quá lớn vào tài sản bảo đảm.

Theo ông Phương, HDBank đang nghiên cứu cơ chế cho vay dựa trên tín nhiệm. Khi doanh nghiệp đạt mức tín nhiệm cao, ngân hàng có thể đơn giản hóa quy trình thẩm định, giảm yêu cầu về tài sản thế chấp và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận lãi suất tốt hơn.

Đồng thời ông Phương cũng cho rằng Việt Nam cần sớm xây dựng hệ thống xếp hạng tín nhiệm minh bạch, được thị trường công nhận rộng rãi. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao quản trị và minh bạch tài chính trong dài hạn.