Mentoring - Chìa khóa để khởi nghiệp không lạc lối

Hình ảnh mentoring của các cặp Mentor - Mentee trong Chương trình VWU Mentoring. Nguồn ảnh: Cộng đồng VWU Mentoring

Mentoring - người bạn đồng hành chiến lược

Hành trình khởi nghiệp luôn đầy rẫy những biến động, trong đó ý tưởng và vốn chỉ là hai viên gạch đầu tiên. Từ ý tưởng đến hiện thực là một chặng đường dài, và không phải ai cũng có sẵn kinh nghiệm để tránh khỏi những sai lầm. Đây là lúc mentoring trở thành người dẫn đường, mang đến góc nhìn chiến lược, kế hoạch hành động rõ ràng, và khả năng định hướng thị trường.

Một mentor giỏi không chỉ là người góp ý, mà là người đồng hành xuyên suốt quá trình khởi nghiệp. Họ không thay startup đưa ra quyết định, nhưng sẽ giúp startup nhìn xa hơn, thấy rõ hơn và hành động chính xác hơn. Từ việc kết nối với nhà đầu tư, đối tác, chuyên gia, đến chia sẻ những bài học thực tiễn, mentor chính là cầu nối chiến lược giúp startup đi nhanh và đi xa hơn.

Một trường hợp điển hình là chương trình VWU Mentoring do KisStartup phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam triển khai tại Hải Phòng và Đà Nẵng. Chỉ trong 4 tháng thí điểm, chương trình đã ghép cặp thành công 28 cặp Mentor – Mentee, tổ chức các hội thảo chia sẻ chuyên đề mentoring, đồng thời chuẩn hóa quy trình, bộ công cụ hỗ trợ. Sau chương trình, hơn 80% các cặp Mentor – Mentee ghi nhận việc mentoring đã mang lại thay đổi rõ rệt: mentee nâng cao nhận thức về mô hình kinh doanh, quản trị, có kế hoạch rõ hơn, biết cách tiếp cận nguồn lực hợp lý. Không chỉ dừng lại ở giai đoạn thử nghiệm, các mối quan hệ mentoring này còn tiếp tục được duy trì, lan rộng trong cộng đồng phụ nữ khởi nghiệp tại địa phương.

Mentoring không đơn thuần là hỗ trợ kỹ thuật hay giải quyết tình huống cụ thể. Quan trọng hơn, họ giúp startup nâng cao năng lực lãnh đạo, kỹ năng quản lý, và khả năng ra quyết định, những năng lực nền tảng để startup trụ vững trước thử thách.

Bằng cách chia sẻ kinh nghiệm thực tế, mentor còn đóng vai trò là chất xúc tác cho đổi mới sáng tạo, khuyến khích sự bứt phá trong sản phẩm và mô hình kinh doanh.

Nhiều startup từng phát triển ấn tượng trong giai đoạn đầu, thậm chí được xem là kỳ lân tiềm năng. Nhưng càng về sau, khi quy trình quản lý không theo kịp tốc độ tăng trưởng, mô hình kinh doanh không kịp thích ứng thị trường, thì những vấn đề bắt đầu bộc lộ. Không ít trong số đó phải dừng lại hoặc không thể mở rộng quy mô như kỳ vọng.

Mentor sẽ giúp startup tránh rơi vào cái bẫy của “hào quang khởi đầu” – khi mọi thứ tưởng như đang suôn sẻ, nhưng lại thiếu sự chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Không có mentor, startup tự giới hạn chính mình

Mentoring không chỉ là người “nói cho bạn biết nên làm gì”, mà là người hiểu hành trình bạn đang đi, lắng nghe những trăn trở và cùng bạn tìm ra hướng đi phù hợp. Mối quan hệ giữa mentor và mentee phải được xây dựng trên nền tảng của niềm tin, sự tôn trọng lẫn nhau và sự cam kết lâu dài.

Mentor không làm thay, nhưng luôn hiện diện để hỗ trợ khi cần, từ việc tháo gỡ xung đột nhóm, xây dựng chiến lược bán hàng, đến việc giới thiệu mentee (người được cố vấn) với những mối quan hệ quan trọng trong ngành.

Một trong những nguyên nhân lớn khiến startup thất bại là vì thiếu một mentor đúng nghĩa. Không có sự đồng hành của người từng trải, startup dễ mắc sai lầm, mất phương hướng hoặc dậm chân tại chỗ. Mentor – ví như “đại bàng” – không bay hộ startup, nhưng giúp họ học cách cất cánh đúng hướng.

Ngày nay, mentoring không còn là một lựa chọn mà là một trụ cột không thể thiếu trong hệ sinh thái khởi nghiệp. Một hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững không thể thiếu những người cố vấn tận tâm, đủ kiến thức và kinh nghiệm thực chiến để truyền cảm hứng, hướng dẫn và hỗ trợ thế hệ khởi nghiệp trẻ Việt Nam bước vững vàng trên hành trình xây dựng tương lai.