Marta Ortega: Nhân viên gấp quần áo tại cửa hàng Zara trở thành người giàu thứ 2 châu Âu

Ba năm sau, Inditex đạt khoảng 45 tỷ USD doanh thu trong năm 2025, tăng 3,2%, lợi nhuận ròng tăng 6% lên khoảng 7 tỷ USD, và Marta Ortega lần đầu xuất hiện trong danh sách Fortune Most Powerful Women 2026. Câu chuyện của bà không chỉ là câu chuyện về thừa kế, mà là bài học về cách một người trẻ học cách lãnh đạo đúng thứ tự, từ dưới lên.

Marta Ortega đi từ nhân viên bán hàng Zara đến Chủ tịch Inditex, đưa tập đoàn thời trang tiếp tục tăng trưởng và đẩy mạnh AI trong bán lẻ.

Marta Ortega Pérez sinh ngày 10 tháng 1 năm 1984, là con gái duy nhất của Amancio Ortega và người vợ thứ hai Flora Pérez Marcote. Không giống phần lớn những người thừa kế tỷ phú, Marta không được đặt vào vị trí lãnh đạo hay quản lý ngay sau khi tốt nghiệp.

Sau khi hoàn thành chương trình kinh doanh quốc tế tại Regent's University London, bà bắt đầu làm nhân viên bán hàng tại các cửa hàng Zara và Bershka, học cách gấp quần áo, sắp xếp hàng hóa và phục vụ khách hàng trực tiếp. Đây không phải chi tiết PR để tạo hình ảnh khiêm tốn, đó là quyết định có chủ đích của Amancio Ortega, người từng nói trong tiểu sử của mình rằng ông không muốn con cái thừa kế mà không hiểu bản chất của việc kinh doanh từ bên trong.

Ông từng thú nhận trong cuốn sách The Man from Zara rằng điều khiến ông thực sự yên tâm là đã chuyển giao đến thế hệ thứ hai mà gần như không ai nhận ra, và vấn đề kế thừa đã được giải quyết vì mọi thứ đã được ủy thác xong.

Sau nhiều năm làm việc trong các mảng phát triển khái niệm mới và chiến lược thời trang tại Inditex, Marta chính thức trở thành Chủ tịch không điều hành của Inditex vào tháng 4 năm 2022, và báo giới Tây Ban Nha lập tức đặt cho bà biệt danh là Zarina, nữ hoàng Zara. Sự chuyển giao quyền lực ban đầu bị thị trường đón nhận thận trọng, cổ phiếu Inditex giảm ngay sau khi thông báo bổ nhiệm lãnh đạo cấp cao.

Trung tâm logistics của Inditex – nền tảng giúp Zara duy trì tốc độ thiết kế, sản xuất và phân phối hàng đầu ngành thời trang.

Nhưng rồi kết quả kinh doanh nói thay mọi lời giải thích. Trong năm qua tính đến tháng 9 năm 2023, giá cổ phiếu Inditex tăng hơn 50%, xóa bỏ hoàn toàn mức giảm xảy ra sau khi Marta được bổ nhiệm và đưa cổ phiếu lên mức cao nhất kể từ mùa hè năm 2017.

USP lớn nhất mà Marta Ortega mang vào Inditex không phải là tên tuổi gia đình hay quan hệ xã hội rộng rãi trong giới thời trang. Đó là tư duy thương hiệu tinh tế mà bà đã xây dựng trong nhiều năm bên lề, trước khi chính thức cầm quyền.

Trong khi cha bà tập trung vào hiệu quả chuỗi cung ứng và kiểm soát chi phí, Marta nhìn thấy Zara cần phải thay đổi câu chuyện với khách hàng thế hệ mới, những người không còn chỉ mua thời trang vì rẻ mà mua vì muốn cảm thấy mình là một phần của thứ gì đó có chiều sâu hơn. Bà kéo Zara gần hơn với thế giới nghệ thuật và văn hóa, mời các nhiếp ảnh gia và nghệ sĩ nổi tiếng hợp tác, biến các chiến dịch quảng cáo của Zara thành những tác phẩm thị giác đẹp đến mức người ta chia sẻ vì thực sự thích, chứ không phải vì bị trả tiền để chia sẻ.

Zara tăng cường hợp tác với các nhiếp ảnh gia và nghệ sĩ để nâng tầm hình ảnh thương hiệu dưới thời Marta Ortega.

Khi Shein và các nhà bán lẻ thời trang nhanh trực tuyến Trung Quốc ngày càng ép sát, Inditex vẫn tăng trưởng với doanh số 38,6 tỷ euro trong năm 2024, tăng 7,5%, minh chứng cho việc Marta đã định vị lại Zara đủ cao để không còn cạnh tranh trực tiếp với những đối thủ giá rẻ nhất thị trường.

Tháng 12 năm 2025, Inditex ra mắt Zara Try-on Tool, một công cụ AI cho phép khách hàng thử đồ ảo trước khi mua, một trong những ứng dụng AI thực tế đang thúc đẩy mức độ gắn kết của khách hàng với thương hiệu. Marta không chỉ là người thừa kế truyền thống, bà đang dẫn dắt Inditex bước vào kỷ nguyên AI bán lẻ theo cách rất cụ thể và rất nhanh. Tài sản cá nhân của Marta hiện ước tính khoảng 8 tỷ bảng Anh, và bà đứng trước khả năng thừa kế phần lớn đế chế của cha, người đang sở hữu khoảng 60% cổ phần Inditex với giá trị hàng trăm tỷ đô.

Giờ đây, Zara ứng dụng AI vào trải nghiệm mua sắm thông qua công nghệ thử đồ ảo, phản ánh chiến lược số hóa của Inditex trong kỷ nguyên bán lẻ mới.

Điều không nhiều người biết về Marta Ortega là bà giữ thái độ rất riêng tư về con cái, nhưng trong một cuộc phỏng vấn hiếm hoi với Financial Times, khi được hỏi về đứa con trai từ cuộc hôn nhân đầu với kỵ sĩ Olympic Sergio Alvarez Moya, bà nói thẳng rằng con trai bà hoàn toàn mê đắm quần áo và thương hiệu từ rất nhỏ.

Đó là câu nói ngắn nhưng phản ánh rõ nhất thứ văn hóa gia đình mà Amancio Ortega đã tạo ra suốt nhiều thập kỷ, một tình yêu với thời trang không phải vì nghiệp của gia đình mà vì thực sự hiểu rằng quần áo là ngôn ngữ mà con người dùng để nói về mình với thế giới mỗi ngày.

Bài học lớn nhất mà câu chuyện của Marta Ortega mang lại cho các doanh nhân Việt Nam là bài học về cách chuẩn bị cho sự kế thừa đúng nghĩa. Amancio Ortega không trao Inditex cho con gái vì đó là con gái ông, ông trao vì đã dành nhiều năm chuẩn bị, quan sát và tin tưởng. Và Marta Ortega không nhận ghế Chủ tịch rồi hành động như người thừa kế, bà nhận ghế đó sau nhiều năm làm những công việc thực sự trong công ty.

Bà học từ trải nghiệm thực tế thay vì từ phòng họp, và đủ nhạy bén để nhìn thấy Inditex cần gì cho thập kỷ tới trước cả khi cha bà chính thức trao quyền. Đó là bài học quản trị kế thừa bền vững nhất mà bất kỳ doanh nghiệp gia đình Việt Nam nào muốn trường tồn đều nên tham khảo.