Luật sư Phạm Văn Học: 3 điểm nghẽn lớn của doanh nghiệp y tế tư nhân

Luật sư, Doanh nhân Phạm Văn Học là Phó Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện Tư nhân Việt Nam; Chủ tịch HĐTV, Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Hùng Vương.

Rủi ro pháp lý và sự thiếu ổn định chính sách

Ở góc nhìn của một luật sư đồng thời là doanh nhân trực tiếp điều hành bệnh viện tư nhân, ông Phạm Văn Học cho rằng rủi ro pháp lý đang là nỗi lo thường trực và lớn nhất đối với doanh nghiệp y tế tư nhân, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa. Y tế là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người, nên mọi sai sót đều có thể kéo theo hệ quả rất nghiêm trọng.

Trong khi đó, hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động y tế vẫn còn thiếu tính ổn định và khả năng dự báo dài hạn. Nhiều quy định mới dừng ở mức nguyên tắc, khung pháp lý còn chồng chéo, cách hiểu và cách áp dụng giữa các địa phương chưa thống nhất. Điều này khiến doanh nghiệp rơi vào trạng thái làm đúng quy trình này nhưng lại lo ngại có thể vi phạm một quy định khác.

Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, vốn đã hạn chế về nguồn lực tài chính và nhân sự pháp chế, chỉ một sai sót pháp lý cũng có thể đánh đổi bằng sự tồn tại của cả doanh nghiệp. Vì vậy, lựa chọn an toàn thường được đặt lên hàng đầu, thay vì mạnh dạn đầu tư các mô hình mới hoặc mở rộng quy mô.

Gánh trách nhiệm xã hội, thiếu cơ chế nâng đỡ

Theo ông Phạm Văn Học, doanh nghiệp y tế tư nhân không chỉ là chủ thể kinh doanh thuần túy mà còn chịu kỳ vọng rất lớn của xã hội về đạo đức nghề nghiệp, chất lượng chuyên môn và tính nhân văn. Để đáp ứng những yêu cầu này, doanh nghiệp buộc phải đầu tư lớn cho đội ngũ nhân lực chất lượng cao, trang thiết bị hiện đại, hệ thống quản lý rủi ro và tuân thủ pháp luật.

Tuy nhiên, trên thực tế, các chính sách ưu đãi, khuyến khích hoặc bảo vệ những doanh nghiệp làm đúng, làm tốt, làm khác biệt vẫn còn khá hạn chế. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chi phí tuân thủ và đầu tư ban đầu thường chiếm tỷ trọng rất lớn, trong khi khả năng tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ còn hạn chế.

Trong bối cảnh đó, làm tốt thì chi phí cao, làm mới thì rủi ro lớn, còn làm ở mức trung bình lại dễ tồn tại hơn. Điều này vô hình trung tạo ra tâm lý “không dám vượt ngưỡng an toàn”, khiến nhiều doanh nghiệp y tế tư nhân e ngại bứt phá, dù nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng gia tăng.

Bệnh viện Đa khoa Hùng Vương là trụ sở chính và là bệnh viện chủ lực trong hệ thống, có địa chỉ tại xã Chí Đám, tỉnh Phú Thọ, quy mô 500 giường bệnh.

Vốn, quản trị và niềm tin để bứt phá

Y tế là lĩnh vực có chu kỳ đầu tư dài, thời gian hoàn vốn chậm và đòi hỏi tái đầu tư liên tục. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp y tế nhỏ và vừa gặp khó trong việc tiếp cận các nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý. Chính sách tín dụng hiện nay chưa thực sự được thiết kế trên cơ sở thấu hiểu đặc thù của ngành y, trong khi các công cụ tài chính chia sẻ rủi ro còn hạn chế.

Bên cạnh đó, năng lực quản trị của nhiều doanh nghiệp y tế tư nhân vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển. Không ít đơn vị có nền tảng chuyên môn tốt, đội ngũ tâm huyết, nhưng hệ thống quản trị còn dựa nhiều vào kinh nghiệm cá nhân, thiếu chuẩn hóa và cơ chế kiểm soát rủi ro toàn diện.

Theo ông Phạm Văn Học, yếu tố nền tảng nhất vẫn là niềm tin: Niềm tin vào sự ổn định và nhất quán của chính sách; niềm tin rằng người làm đúng sẽ được bảo vệ; và niềm tin rằng đổi mới sáng tạo sẽ được nhìn nhận bằng tư duy mở. Khi niềm tin này chưa đủ mạnh, doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa – khó có thể chuyển từ “dám nghĩ” sang “dám làm”.