Sửa luật Điện lực có chống được độc quyền trong lĩnh vực điện hay không? Đó là vấn đề được đại biểu Đinh Ngọc Minh, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, đặt ra khi thảo luận về dự án Luật Điện lực (sửa đổi).
aa
Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế Đinh Ngọc Minh
Tại Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách lần thứ 6 diễn ra ngày 29/8 tại Nhà Quốc hội (Hà Nội), đại biểu Đinh Ngọc Minh nhận xét rằng trước đây, ngành bưu chính viễn thông đã trải qua quá trình đổi mới và đạt được kết quả rất ấn tượng. "Ngày xưa, gọi một cuộc điện thoại tốn vài nghìn đồng, tiền lương chỉ đủ trả tiền điện thoại. Nhưng giờ đây, dịch vụ đã được cải thiện, sử dụng thoải mái hơn," ông Minh chia sẻ. Từ câu chuyện thành công của ngành viễn thông, ông Minh đặt câu hỏi liệu lần sửa đổi Luật Điện lực này có thể giải quyết vấn đề độc quyền trong ngành điện hay không, cũng như Nhà nước sẽ độc quyền đến đâu và trao quyền cho các thành phần kinh tế khác như thế nào?
Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Đinh Ngọc Minh cho biết, trong dự thảo Luật Điện lực lần này có đề cập đến vấn đề độc quyền trong việc truyền tải điện, nhưng chưa nêu rõ mức độ độc quyền. Trong khi đó, báo cáo của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội cho rằng, Nhà nước chỉ nên độc quyền ở cấp truyền tải cao áp và siêu cao áp, còn ở các cấp khác nên đẩy mạnh xã hội hóa.
Với dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) này, đại biểu Đinh Ngọc Minh tiếp tục đặt câu hỏi về thời điểm chấm dứt độc quyền, khi nào người dân và các thành phần kinh tế có thể tham gia vào thị trường điện một cách dễ dàng hơn, công khai và minh bạch hơn.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài
Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài tham gia giải trình và cho biết, Điều 5 của dự thảo Luật đã nêu rõ, Nhà nước sẽ độc quyền trong một số hoạt động nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, trong đó có việc điều độ hệ thống điện quốc gia.
Thêm vào đó, Nhà nước sẽ độc quyền đầu tư một số công trình điện quan trọng, các nguồn điện đa mục tiêu và những nguồn điện có vai trò đảm bảo vận hành ổn định hệ thống. Đối với lưới truyền tải, Nhà nước sẽ chỉ đầu tư vào các lưới điện cao áp từ 220 kV trở lên, còn các đường dây mang tính liên kết sẽ được xã hội hóa. Về cơ chế xã hội hóa trong đầu tư truyền tải điện, ông Hoài cho biết, pháp luật hiện hành đã có quy định cho phép thực hiện.
Trả lời câu hỏi về thời điểm xóa bỏ độc quyền, Thứ trưởng Hoài cho rằng cần xem xét trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, khi nhu cầu sử dụng năng lượng luôn ở mức cao. "Chúng ta sẽ cố gắng thiết kế thị trường điện theo hướng công khai và minh bạch. Đồng thời, phải đảm bảo an ninh năng lượng theo Nghị quyết số 55 ngày 11-2-2020 của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Một số lĩnh vực trọng yếu vẫn sẽ thuộc độc quyền của Nhà nước, còn các phần khác sẽ được đẩy mạnh xã hội hóa," ông Hoài nhấn mạnh.
Hiện tại, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chỉ chiếm 38% trong hệ thống điện quốc gia. Theo ông Hoài, Việt Nam đang từng bước xây dựng thị trường điện cạnh tranh, nhằm đảm bảo tính công khai và minh bạch cho các chủ thể tham gia thị trường.
Trong quá trình này, Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia đã được tách ra khỏi EVN và trực thuộc Bộ Công Thương. Như vậy, EVN cùng các tập đoàn nhà nước khác trong lĩnh vực điện năng sẽ tham gia thị trường điện như những chủ thể tư nhân thông thường. "Điều này sẽ giúp đảm bảo công khai, minh bạch trong tương lai, giảm thiểu độc quyền nhưng vẫn đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia," Thứ trưởng Hoài kết luận.
Cơ quan thuế cho biết trong giai đoạn đầu chuyển đổi từ phương pháp thuế khoán sang phương pháp kê khai, trọng tâm sẽ là hỗ trợ hộ kinh doanh thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, thay vì tăng cường kiểm tra hay xử phạt. Thông tin này được ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), nhấn mạnh tại hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững” chiều 12/3.
Theo bà Phạm Thị Thanh Tâm chính sách tài chính cần đóng vai trò trung tâm trong huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Tại Hội nghị phòng chống dịch bệnh và phát triển chăn nuôi bền vững do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 12/3, ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, cho biết các biến động địa chính trị toàn cầu đang gây sức ép đáng kể lên ngành chăn nuôi.
Việt Nam đang củng cố vị thế trong chuỗi kết nối kinh tế toàn cầu khi thương mại hàng hóa tiếp tục tăng trưởng mạnh và dòng vốn FDI duy trì vai trò động lực. Báo cáo Kết nối Toàn cầu DHL 2026 cho thấy Việt Nam xếp thứ 36/180 nền kinh tế và được dự báo đạt mức tăng trưởng thương mại lớn thứ 4 thế giới giai đoạn 2026–2030.
Trước những biến động khó lường của thị trường lương thực thế giới và diễn biến giá lúa trong nước có xu hướng giảm trong thời điểm thu hoạch rộ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ban hành công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo đảm tiêu thụ lúa gạo, ổn định thu nhập cho nông dân.
Xung đột tại Trung Đông đang làm gia tăng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, kéo theo tác động đáng kể đến hoạt động xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Trước tình hình này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã bắt đầu xây dựng các kịch bản ứng phó nhằm giảm thiểu rủi ro cho ngành.
Trước tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì hội nghị về “kinh tế bạc”, nhấn mạnh cần biến thách thức nhân khẩu học thành động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam.
Tập đoàn GE Vernova công bố kế hoạch hợp tác và đầu tư khoảng 200 triệu USD tại Việt Nam nhằm phát triển cơ sở sản xuất thiết bị lưới điện, góp phần tăng cường chuỗi cung ứng năng lượng và hỗ trợ triển khai Quy hoạch điện VIII.
Đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (Đoàn thanh tra EC) đã bắt đầu đợt kiểm tra lần thứ 5 tại Việt Nam về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Đây được xem là đợt đánh giá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, có thể quyết định khả năng gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam – vốn đã được EC áp dụng từ năm 2017.
Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu sử dụng ngay Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ ngày 11/3, đồng thời triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn cung năng lượng, kiểm soát thị trường và dứt khoát không để thiếu năng lượng trong mọi tình huống.
Chính phủ đang xem xét định hướng cơ cấu lại Tổng công ty Đường sắt Việt Nam theo mô hình tập đoàn kinh tế, với công ty mẹ do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, nhằm nâng cao năng lực triển khai các dự án và phát triển ngành đường sắt trong giai đoạn mới.
Bộ trưởng Trần Đức Thắng yêu cầu đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia trong năm 2026, coi đây là nền tảng quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và phục vụ tăng trưởng kinh tế.
Diễn đàn “Kết nối đầu tư tác động: Nguồn vốn cho tăng trưởng – Mở khóa tài chính bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam” tập trung thảo luận các giải pháp tài chính hỗn hợp dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó thúc đẩy kết nối với thị trường vốn toàn cầu và gia tăng khả năng tham gia vào các chuỗi cung ứng quốc tế.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh làm việc tại Trường Đại học Xây dựng Miền Tây, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới đào tạo, chuyển đổi số và gắn nguồn nhân lực xây dựng với nhu cầu phát triển của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
