Sửa luật Điện lực có chống được độc quyền trong lĩnh vực điện hay không? Đó là vấn đề được đại biểu Đinh Ngọc Minh, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, đặt ra khi thảo luận về dự án Luật Điện lực (sửa đổi).
aa
Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế Đinh Ngọc Minh
Tại Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách lần thứ 6 diễn ra ngày 29/8 tại Nhà Quốc hội (Hà Nội), đại biểu Đinh Ngọc Minh nhận xét rằng trước đây, ngành bưu chính viễn thông đã trải qua quá trình đổi mới và đạt được kết quả rất ấn tượng. "Ngày xưa, gọi một cuộc điện thoại tốn vài nghìn đồng, tiền lương chỉ đủ trả tiền điện thoại. Nhưng giờ đây, dịch vụ đã được cải thiện, sử dụng thoải mái hơn," ông Minh chia sẻ. Từ câu chuyện thành công của ngành viễn thông, ông Minh đặt câu hỏi liệu lần sửa đổi Luật Điện lực này có thể giải quyết vấn đề độc quyền trong ngành điện hay không, cũng như Nhà nước sẽ độc quyền đến đâu và trao quyền cho các thành phần kinh tế khác như thế nào?
Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Đinh Ngọc Minh cho biết, trong dự thảo Luật Điện lực lần này có đề cập đến vấn đề độc quyền trong việc truyền tải điện, nhưng chưa nêu rõ mức độ độc quyền. Trong khi đó, báo cáo của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội cho rằng, Nhà nước chỉ nên độc quyền ở cấp truyền tải cao áp và siêu cao áp, còn ở các cấp khác nên đẩy mạnh xã hội hóa.
Với dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) này, đại biểu Đinh Ngọc Minh tiếp tục đặt câu hỏi về thời điểm chấm dứt độc quyền, khi nào người dân và các thành phần kinh tế có thể tham gia vào thị trường điện một cách dễ dàng hơn, công khai và minh bạch hơn.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài
Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài tham gia giải trình và cho biết, Điều 5 của dự thảo Luật đã nêu rõ, Nhà nước sẽ độc quyền trong một số hoạt động nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, trong đó có việc điều độ hệ thống điện quốc gia.
Thêm vào đó, Nhà nước sẽ độc quyền đầu tư một số công trình điện quan trọng, các nguồn điện đa mục tiêu và những nguồn điện có vai trò đảm bảo vận hành ổn định hệ thống. Đối với lưới truyền tải, Nhà nước sẽ chỉ đầu tư vào các lưới điện cao áp từ 220 kV trở lên, còn các đường dây mang tính liên kết sẽ được xã hội hóa. Về cơ chế xã hội hóa trong đầu tư truyền tải điện, ông Hoài cho biết, pháp luật hiện hành đã có quy định cho phép thực hiện.
Trả lời câu hỏi về thời điểm xóa bỏ độc quyền, Thứ trưởng Hoài cho rằng cần xem xét trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, khi nhu cầu sử dụng năng lượng luôn ở mức cao. "Chúng ta sẽ cố gắng thiết kế thị trường điện theo hướng công khai và minh bạch. Đồng thời, phải đảm bảo an ninh năng lượng theo Nghị quyết số 55 ngày 11-2-2020 của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Một số lĩnh vực trọng yếu vẫn sẽ thuộc độc quyền của Nhà nước, còn các phần khác sẽ được đẩy mạnh xã hội hóa," ông Hoài nhấn mạnh.
Hiện tại, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chỉ chiếm 38% trong hệ thống điện quốc gia. Theo ông Hoài, Việt Nam đang từng bước xây dựng thị trường điện cạnh tranh, nhằm đảm bảo tính công khai và minh bạch cho các chủ thể tham gia thị trường.
Trong quá trình này, Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia đã được tách ra khỏi EVN và trực thuộc Bộ Công Thương. Như vậy, EVN cùng các tập đoàn nhà nước khác trong lĩnh vực điện năng sẽ tham gia thị trường điện như những chủ thể tư nhân thông thường. "Điều này sẽ giúp đảm bảo công khai, minh bạch trong tương lai, giảm thiểu độc quyền nhưng vẫn đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia," Thứ trưởng Hoài kết luận.
Doanh nghiệp kinh doanh cần có lợi nhuận để duy trì hoạt động và phát triển, nhưng với mặt hàng đặc thù liên quan trực tiếp đến sức khỏe, lợi nhuận không thể trở thành lý do để giá thuốc, trang thiết bị y tế bị đẩy lên bất hợp lý. Quan điểm này được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh khi thảo luận về sửa đổi các luật trong lĩnh vực y tế sáng 21/10, đặt ra yêu cầu hoàn thiện cơ chế thị trường đi cùng minh bạch giá và bảo vệ khả năng chi trả của người bệnh.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Tài chính thống nhất tên gọi, nội hàm và phương pháp xác định các chỉ tiêu kinh tế số trong GDP, tạo cơ sở đánh giá khách quan kết quả thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế số quốc gia.
Ngày 21/10, Việt Nam dự kiến tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027 tại lễ bế mạc Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33 ở Hồng Kông (Trung Quốc). Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt nhiều rủi ro, Việt Nam vừa phải duy trì ổn định vĩ mô, vừa chuẩn bị chương trình hợp tác tài chính khu vực gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Ngày 21/10, Quốc hội thảo luận nhiều dự án luật liên quan trực tiếp đến chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm, quyền lợi người lao động và thực hiện dân chủ ở cơ sở. Đây là những lĩnh vực gắn bó mật thiết với đời sống người dân, đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chính sách và pháp luật.
Từ năng lượng tái tạo, logistics đến công nghệ y sinh và nghiên cứu lượng tử, hợp tác Việt Nam – Đan Mạch đang hướng tới những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao hơn. Thông điệp đặt ra với cộng đồng doanh nghiệp là mở rộng đầu tư phải đi cùng chuyển giao tri thức, nâng năng lực doanh nghiệp nội địa và tạo giá trị lâu dài.
Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026 (AEF 2026) sẽ diễn ra từ ngày 26 đến 29/10 tại TP. Hồ Chí Minh, dự kiến quy tụ hơn 1.500 đại biểu trong nước và quốc tế, thúc đẩy đối thoại chính sách, kết nối đầu tư, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực nhằm tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đầu tư, năng lượng tái tạo và giá điện; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, cắt giảm thủ tục hành chính, tạo cơ sở pháp lý cho phát triển nguồn và lưới điện trong tình hình mới.
Điều chỉnh quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu quốc gia tập trung vào ba nhiệm vụ: tăng năng lực dự trữ dầu thô, bổ sung hạ tầng phục vụ nhu cầu trong nước và mở rộng kết nối cung ứng xuyên biên giới.
Bộ Chính trị đồng ý chủ trương cho Khu kinh tế Dung Quất áp dụng các cơ chế, chính sách đang được áp dụng đối với khu thương mại tự do tại Hải Phòng, Đà Nẵng và các cơ chế, chính sách ưu đãi cao nhất theo quy định được nêu trong chủ trương.
Dự án hạ tầng 3.525 tỷ đồng tại vị trí số 7 bổ sung một mắt xích vào Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Tiềm năng thu hút đầu tư sẽ phụ thuộc tiến độ hạ tầng, kết nối logistics và khả năng lấp đầy bằng các dự án có giá trị gia tăng cao.
Thảo luận về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) sáng 19/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu đồng bộ quy định về đấu giá với pháp luật đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và đấu thầu. Việc hoàn thiện luật không chỉ nhằm chuẩn hóa trình tự, thủ tục đấu giá mà còn góp phần quản lý, điều tiết giá nhà ở xã hội và nhà cho thuê, tạo điều kiện để người thu nhập thấp tiếp cận nhà ở.
Thủ tướng Chính Lê Minh Hưng nhấn mạnh tăng trưởng kinh tế phải đi cùng ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Đây là nền tảng để bảo đảm thành quả phát triển không bị bào mòn bởi giá cả tăng cao.
Sau lễ ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA), hợp tác Việt Nam – Thụy Sĩ đứng trước cơ hội mở rộng sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao. Trọng tâm tiếp theo là kết nối doanh nghiệp với trường đại học, viện nghiên cứu và các trung tâm đổi mới sáng tạo để chuyển định hướng hợp tác thành dự án, công nghệ và năng lực sản xuất cụ thể.
Nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát lạm phát dưới 4,5%, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đề nghị rà soát, điều hành giá các mặt hàng thiết yếu, trong đó giá điện cần được nghiên cứu theo hướng giảm, chỉ xem xét tăng khi chi phí đầu vào phát sinh.
Tại phiên thảo luận tổ ngày 18/10, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu chủ động kiểm soát giá các mặt hàng thiết yếu, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời nghiên cứu giải pháp giảm lãi suất cho vay, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn, phục hồi và mở rộng sản xuất, kinh doanh.
