LDR ngân hàng tăng lên 95%, nhưng “room” tín dụng không chỉ nằm ở tiền gửi

Thông tư 50/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đang tạo ra một thay đổi đáng chú ý trong cách các ngân hàng thương mại quản lý nguồn vốn và thanh khoản. Trần tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) được đặt ở mức tối đa 95%, thay cho mức 85% theo khuôn khổ trước đây.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Thông tư số 50/2026/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Đáng chú ý, Thông tư đưa vào lộ trình áp dụng các chỉ tiêu thanh khoản LCR, NSFR, đồng thời quy định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) tối đa 95%.

Điểm đáng chú ý là con số 95% không được tách riêng khỏi các yêu cầu thanh khoản mới. Thông tư đồng thời đưa tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) vào lộ trình áp dụng, qua đó thay đổi cách nhìn về quan hệ giữa huy động, cho vay và khả năng chống chịu thanh khoản của từng ngân hàng.

LDR 95% đi cùng cách tính mới

Theo Điều 12 Thông tư 50, LDR được xác định bằng tổng dư nợ cho vay chia cho tổng tiền gửi sau các khoản điều chỉnh theo quy định.

Tổng dư nợ cho vay gồm dư nợ gốc nội bảng mà ngân hàng chịu rủi ro từ hoạt động cho vay đối với cá nhân, tổ chức và một số khoản cho vay phát sinh từ hoạt động ủy thác. Khi tính toán, ngân hàng được loại trừ dư nợ cho vay đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác tại Việt Nam và số dư vay tái cấp vốn của NHNN không nhằm mục đích hỗ trợ thanh khoản.

Ở chiều nguồn vốn, tổng tiền gửi được tính từ tiền gửi của tổ chức, cá nhân và một số nguồn vốn khác theo quy định. Tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được loại trừ; 80% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước cũng được loại trừ, hoặc theo tỷ lệ khác do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ.

Một số khoản khác cũng được điều chỉnh khi xác định LDR, trong đó có dư nợ cấp tín dụng không phải hoạt động cho vay và số dư đầu tư trái phiếu doanh nghiệp theo phạm vi Thông tư quy định.

Với doanh nghiệp, thay đổi này đáng chú ý ở chỗ khả năng mở rộng tín dụng của ngân hàng sẽ không chỉ phụ thuộc vào quy mô tiền gửi như cách nhìn đơn giản về LDR. Cấu trúc nguồn vốn, danh mục tài sản và khả năng đáp ứng các yêu cầu thanh khoản sẽ ngày càng có vai trò lớn hơn.

Từ năm 2028, “bộ lọc” thanh khoản rõ hơn

Từ ngày 1/10/2028, các ngân hàng phải áp dụng đồng thời LCR và NSFR theo lộ trình. Ngân hàng có thể đăng ký áp dụng sớm nếu đáp ứng các yêu cầu về đánh giá tuân thủ và báo cáo.

Đối với LCR, mức tối thiểu trong năm đầu tiên là 50% từ ngày 1/10/2028, sau đó tăng lên 60% vào năm 2029, 70% năm 2030, 80% năm 2031, 90% năm 2032 và đạt 100% từ ngày 1/10/2033.

NSFR được áp dụng từ 90% trong năm đầu tiên, tăng lên 95% trong năm thứ hai và đạt 100% từ năm thứ ba trở đi.

Đây là điểm quan trọng khi nhìn vào trần LDR mới. Ngân hàng có thể có thêm dư địa theo LDR, nhưng đồng thời phải chuẩn bị năng lực thanh khoản phù hợp với các chuẩn mới. Trường hợp ngân hàng đăng ký áp dụng ngay ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR, Thông tư cũng đặt ra cơ chế riêng về tuân thủ và báo cáo.

Đáng chú ý, từ thời điểm ngân hàng chuyển sang áp dụng LCR và NSFR, ngân hàng sẽ thực hiện LDR theo Điều 12 Thông tư 50. Nếu áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR, ngân hàng không phải tuân thủ nhưng vẫn phải báo cáo LDR theo quy định mới.

Ngân hàng phải quản trị thanh khoản sát hơn

Thông tư 50 không chỉ đặt ra các tỷ lệ định lượng. Ngân hàng phải xây dựng quy định nội bộ về quản lý rủi ro thanh khoản, theo dõi dòng tiền, tài sản và nghĩa vụ phải trả, đồng thời thiết lập các hệ thống cảnh báo và kế hoạch tài trợ dự phòng. Các quy định nội bộ phải được rà soát, đánh giá ít nhất mỗi năm một lần.

NHNN cũng có quyền yêu cầu ngân hàng áp dụng các biện pháp khắc phục khi phát hiện vấn đề về quản lý rủi ro thanh khoản. Các biện pháp có thể gồm hạn chế chênh lệch kỳ hạn giữa huy động và sử dụng vốn, tăng tài sản có tính thanh khoản cao, hạn chế cấp tín dụng hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh và yêu cầu áp dụng tỷ lệ an toàn vốn cao hơn.

Thông tư 50/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 1/12/2026. Trong thời gian chưa chuyển sang áp dụng LCR và NSFR, ngân hàng tiếp tục tuân thủ và báo cáo các chỉ tiêu theo Thông tư 22/2019/TT-NHNN và các văn bản sửa đổi, bổ sung.

Như vậy, 95% là một giới hạn LDR mới, nhưng dư địa tín dụng thực tế của từng ngân hàng sẽ còn phụ thuộc vào chất lượng nguồn vốn, khả năng thanh khoản và mức độ đáp ứng các chuẩn LCR, NSFR trong quá trình chuyển đổi.