Nằm ở vị trí cửa ngõ kết nối giữa phường Lào Cai và khu du lịch quốc gia Sa Pa, xã Cốc San, tỉnh Lào Cai được xác định là khu vực giàu tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm vùng cao. Với lợi thế cảnh quan tự nhiên đa dạng cùng bản sắc văn hóa đặc trưng của các dân tộc thiểu số, địa phương đang từng bước xây dựng chiến lược phát triển du lịch bài bản, hướng tới giai đoạn 2026–2030.
Thực hiện Kế hoạch số 141/KH-UBND của UBND tỉnh và Đề án 10 của Tỉnh ủy Lào Cai về phát triển du lịch, Ủy ban nhân dân (UBND) xã Cốc San đã ban hành Kế hoạch số 109/KH-UBND, xác định du lịch là một trong những ngành kinh tế quan trọng, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Định hướng xuyên suốt là phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh biên giới.
 |
| Không gian và cảnh quan tự nhiên đa dạng cùng bản sắc văn hóa tại Cốc San (Ảnh: Khánh Nga) |
Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, Cốc San phấn đấu đón khoảng 1,2 triệu lượt khách, đạt tổng doanh thu 240 tỷ đồng. Du lịch không chỉ tạo động lực tăng trưởng với mức tăng bình quân khoảng 3%/năm, mà còn tạo việc làm cho khoảng 1.000 lao động, trong đó ưu tiên lao động nữ và người dân tộc thiểu số. Đây được xem là bước đi nhằm đảm bảo phát triển bao trùm, nâng cao chất lượng đời sống người dân vùng cao.
Không gian du lịch tại Cốc San được quy hoạch theo hướng phân vùng rõ rệt. Khu du lịch cộng đồng tập trung tại các thôn như Tòng Xành 1, Chu Cang Hồ, nơi du khách có thể trải nghiệm dịch vụ thuốc tắm truyền thống, tham gia các hoạt động may thêu thổ cẩm và thưởng thức ẩm thực dân tộc Giáy. Bên cạnh đó, các tuyến du lịch sinh thái, trekking khám phá thác nước, ruộng bậc thang và cảnh quan tự nhiên cũng được hình thành, tạo nên chuỗi sản phẩm đa dạng, phù hợp với nhiều nhóm du khách.
 |
| Lễ hội truyền thống Pút Tồng người Dao đỏ tổ chức vào dịp đầu năm mới (Ảnh: Sưu tầm) |
Một điểm nhấn quan trọng là việc khôi phục và duy trì các lễ hội truyền thống như Roóng Poọc, Pút Tồng hay Lễ cấp sắc của dân tộc Dao. Những giá trị văn hóa này không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc mà còn tạo sức hút riêng cho du lịch địa phương theo mùa vụ.
Về hạ tầng, địa phương đặt mục tiêu phát triển hệ thống lưu trú với khoảng 150 buồng, đáp ứng từ 300 đến 500 lượt khách mỗi ngày. Tổng nhu cầu vốn đầu tư cho giai đoạn này dự kiến khoảng 250 tỷ đồng, trong đó phần lớn dành cho phát triển hạ tầng giao thông và các điểm du lịch trọng tâm như hang động, thác nước và các khu sinh thái đặc trưng.
 |
| Lễ cấp sắc của đồng bào dân tộc Dao những giá trị văn hóa cần được bảo tồn bản sắc và phát triển (Ảnh: Khánh Nga) |
Đáng chú ý, Cốc San định hướng ứng dụng công nghệ số trong quản lý và quảng bá, từng bước xây dựng mô hình “du lịch số”. Song song với đó, công tác đào tạo nguồn nhân lực được chú trọng, với mục tiêu trên 30% lao động du lịch được đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ và kỹ năng phục vụ.
 |
| Những giải chạy hay leo ruộng bậc thang sẽ được tổ chức tại Cốc San |
Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, địa phương xác định rõ quan điểm không đánh đổi môi trường và bản sắc văn hóa lấy tăng trưởng kinh tế. Việc giữ gìn cảnh quan, đảm bảo an ninh trật tự và xây dựng môi trường du lịch văn minh được xem là nền tảng lâu dài.
Với định hướng rõ ràng, cùng sự vào cuộc của chính quyền và cộng đồng, Cốc San đang từng bước khẳng định vị thế là điểm đến du lịch đặc trưng của vùng cao Lào Cai, hướng tới mô hình phát triển bền vững và giàu bản sắc.
