Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội tỉnh, đến hết tháng 5/2025 toàn tỉnh Cao Bằng có 105 doanh nghiệp chậm đóng các loại bảo hiểm bắt buộc (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp) từ 3 tháng trở lên, tổng số tiền nợ lên tới 11,289 tỷ đồng.
78 đơn vị sử dụng lao động nợ kéo dài từ 3 tháng trở lên với tổng số tiền trên 3 tỷ 025 triệu đồng. Trong đó, thành phố có 68 đơn vị, với tổng số 323 lao động, nợ trên 3 tỷ 765 triệu đồng; Bảo Lạc 3 đơn vị, với 18 lao động, nợ 116,6 triệu đồng; Bảo Lâm 2 đơn vị, nợ 17,5 triệu đồng; Trùng Khánh 2 đơn vị, với 2 lao động, nợ 14,3 triệu đồng; Quảng Hòa 1 đơn vị, với 16 lao động, nợ 63,5 triệu đồng; Hạ Lang 1 đơn vị, nợ 28,8 triệu đồng; Hà Quảng 1 đơn vị, với 5 lao động, nợ 19,4 triệu đồng.
Riêng 27 đơn vị được liệt vào diện “khó thu” chiếm 7,263 tỷ đồng. Đứng đầu bảng là Chi nhánh Công ty Cổ phần Khoáng sản và Luyện kim Việt Nam tại Cao Bằng, với khoản nợ bảo hiểm xã hội hơn 5,9 tỷ đồng – tương đương 81 % tổng nợ của nhóm “khó thu” và hơn 52 % tổng nợ bảo hiểm của toàn tỉnh.
Ngoài ra còn có: Công ty Than cốc và Khoáng sản Việt Trung trên 422,7 triệu đồng; Công ty TNHH Trần Hùng Cao Bằng 170,4 triệu đồng; Công ty cổ phần Đầu tư phát triển miền núi Chi nhánh Cao Bằng trên 136,7 triệu đồng; Công ty TNHH xây dựng Hoàng Việt Anh trên 110,8 triệu đồng; Công ty Xây dựng Lê Thanh 110,1 triệu đồng; Công ty TNHH nội thất Gia Hưng 66 trên 94,3 triệu đồng; Công ty TNHH xây dựng và thương mại Tâm Sáng 29,4 triệu đồng; Công ty TNHH Xây dựng Đức Bảo 26,2 triệu đồng; Chi nhánh Công ty TNHH Giáo dục Châu An 19,8 triệu đồng…
 |
| Khoáng sản và Luyện kim Việt Nam đứng đầu danh sách nợ bảo hiểm xã hội tại Cao Bằng |
Công ty Cổ phần Khoáng sản và Luyện kim Việt Nam (MIREX) thành lập năm 2006, trụ sở chính tại Hà Nội, nổi tiếng với dự án Tổ hợp mỏ – luyện kim Cao Bằng tại xóm Bản Tấn, xã Hoàng Tung, huyện Hòa An. Dự án khởi công năm 2007, đặt mục tiêu sản xuất 200.000 tấn sắt xốp và thép hợp kim mỗi năm, ứng dụng công nghệ hoàn nguyên phi cốc thân thiện môi trường.
Tuy nhiên, giai đoạn 2015 – 2024 dự án liên tục vướng mắc: Thiếu giấy phép khai thác quặng sắt, không tiếp cận được vốn lưu động sau khi Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đại Chúng Việt Nam ngừng giải ngân và chuyển khoản vay sang Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt. Thiếu nguồn nguyên liệu, nhà máy chỉ vận hành cầm chừng để bảo dưỡng thiết bị; mức nhân công từ gần 500 người rút xuống “vài chục”, khiến doanh nghiệp “đội” lãi vay, phát sinh nợ thuế và đặc biệt là nợ quỹ bảo hiểm xã hội.
Đến cuối năm 2019, nợ bảo hiểm của MIREX từng chạm mốc 5 tỷ đồng. Sáu năm sau, con số chưa những không giảm mà còn vượt 5,9 tỷ đồng, bất chấp việc doanh nghiệp nhiều lần cam kết khắc phục. Tỷ lệ nợ bảo hiểm tiếp tục phình to phản ánh sức ép dòng tiền cùng những bất cập kéo dài trong quản trị dự án.
Theo Bảo hiểm xã hội tỉnh, khoản nợ của riêng MIREX tương đương 14–15 tháng đóng bảo hiểm cho hàng trăm lao động. Việc chậm đóng quá 3 tháng đồng nghĩa: Người lao động không được ghi nhận thời gian tham gia bảo hiểm, dẫn tới mất quyền thụ hưởng chế độ thai sản, ốm đau, tai nạn lao động. Hoàn cảnh kinh tế khó khăn khiến nhiều lao động phải nghỉ việc tự do nhưng vẫn không đủ điều kiện nhận bảo hiểm thất nghiệp. Doanh nghiệp có nguy cơ bị truy thu toàn bộ tiền nợ cộng lãi phạt và có thể bị xử lý hình sự nếu cố tình trốn đóng theo Điều 216 Bộ luật Hình sự.
Bảo hiểm xã hội tỉnh Cao Bằng khẳng định sẽ phong tỏa tài khoản nếu doanh nghiệp tiếp tục chậm nộp; chuyển hồ sơ sang Thanh tra Lao động khi quá thời hạn khắc phục; kiến nghị khởi tố nếu xác định dấu hiệu trốn đóng có hệ thống. Đồng thời, cơ quan bảo hiểm khuyến nghị người lao động chủ động tra cứu quá trình tham gia bảo hiểm trên Cổng Dịch vụ công của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và gửi đơn khiếu nại khi quyền lợi bị xâm hại.
