 |
| Khẩu chiến với ông Donald Trump, Elon Musk có đang làm thổi bay tương lai Tesla, SpaceX và Starlink ? |
Chỉ trong một phiên giao dịch ngày 5/6, hơn 150 tỷ USD vốn hóa Tesla “bốc hơi” khỏi thị trường, và tài sản cá nhân của tỷ phú Elon Musk giảm 34 tỷ USD, theo Bloomberg Billionaires Index. Nguyên nhân không xuất phát từ kết quả kinh doanh hay đột biến công nghệ nào, mà từ cuộc đấu khẩu chính trị đầy căng thẳng giữa tỷ phú Elon Musk và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Đằng sau trận “khẩu chiến” trên mạng xã hội là một loạt nguy cơ nghiêm trọng: Tesla đứng trước nguy cơ trì hoãn ra mắt taxi tự hành (robotaxi), SpaceX có thể mất hàng tỷ USD hợp đồng với chính phủ Mỹ, còn Starlink đối mặt với cản trở mở rộng quốc tế.
Sau khi ông Trump tái đắc cử Tổng thống vào tháng 11/2024, thị trường chứng khoán từng hân hoan với hàng trăm tỷ USD đổ vào cổ phiếu Tesla. Nhà đầu tư đặt cược rằng chính quyền mới sẽ nới lỏng quy định và hỗ trợ chiến lược robotaxi đầy tham vọng của Musk.
Tuy nhiên, “tuần trăng mật” nhanh chóng kết thúc khi ông Elon Musk chỉ trích dự luật chi tiêu mới của ông Trump, cho rằng nó sẽ làm gia tăng thâm hụt ngân sách. Đáp lại, Tổng thống Trump không ngần ngại đe dọa cắt hợp đồng và trợ cấp cho các công ty của ông Musk. Trên Truth Social, ông viết: “Cách dễ nhất để tiết kiệm ngân sách, hàng tỷ USD, là hủy bỏ các hợp đồng và chính sách trợ giá từ chính phủ cho Elon".
Không chịu lép vế, ông Musk đăng đàn trên nền tảng X, đe dọa ngừng vận hành tàu vũ trụ Dragon – phương tiện duy nhất hiện nay của Mỹ có thể đưa phi hành gia lên Trạm Vũ trụ Quốc tế. Dù sau đó ông rút lại lời tuyên bố, sự việc đã gây ra làn sóng lo ngại sâu sắc trong giới đầu tư và cả nội bộ NASA.
SpaceX hiện là đối tác chiến lược của NASA, nhận hàng tỷ USD để phục vụ các sứ mệnh không gian, đặc biệt là dự án đưa người lên Mặt Trăng trong năm tới. Nếu mất đi sự hợp tác này, NASA chỉ còn lựa chọn tàu Soyuz của Nga - một phương tiện không thể thay thế hoàn toàn năng lực của SpaceX.
Không chỉ SpaceX, Starlink - công ty con cung cấp dịch vụ Internet vệ tinh - cũng có thể bị tổn thương nặng nếu mất đi “ô dù chính trị”. Trong thời gian gần đây, Starlink liên tục mở rộng tại các nước như Bangladesh, Ấn Độ, Pakistan, Saudi Arabia, phần nào nhờ mối quan hệ mật thiết giữa ông Musk và ông Trump.
Dù chưa rõ yếu tố chính trị đóng vai trò cụ thể thế nào, hàng loạt thỏa thuận gần đây tại Bangladesh, Pakistan, Ấn Độ và các nước khác được ký kết trong bối cảnh ông Trump đe dọa áp thuế và các đối tác phải gấp rút tìm cách làm ông hài lòng. Giới chuyên gia hoài nghi liệu Starlink còn tiếp tục thuận lợi mở rộng thị trường quốc tế sau khi Musk rời Nhà Trắng và bất hòa với Tổng thống Trump.
Với Tesla, tình hình còn trầm trọng hơn. Cổ phiếu công ty này đã tăng vọt sau bầu cử, nhờ kỳ vọng ông Donald Trump sẽ bật đèn xanh cho robotaxi. Nhưng cuộc khẩu chiến khiến mọi thứ đảo chiều. Chỉ trong một phiên, cổ phiếu Tesla mất hơn 14% khi giới đầu tư ồ ạt bán tháo vì cuộc khẩu chiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người giàu nhất thế giới, kéo theo hàng chục tỷ USD tài sản cá nhân của ông Musk bị cuốn trôi.
Trong bối cảnh doanh số xe điện đang sụt giảm mạnh tại châu Âu, bị cạnh tranh quyết liệt từ các đối thủ Trung Quốc, kế hoạch triển khai hàng triệu xe taxi tự hành tại Mỹ là lối thoát duy nhất cho ông Elon Musk. Tuy nhiên, chính trường Mỹ giờ đây lại trở thành rào cản.
“Nếu môi trường quản lý bị siết chặt hơn, kế hoạch robotaxi có thể bị chậm lại,” nhà phân tích Dan Ives của Wedbush Securities cảnh báo.
 |
| Starlink liên tục mở rộng tại các nước như Bangladesh, Ấn Độ, Pakistan, Saudi Arabia, phần nào nhờ mối quan hệ mật thiết giữa ông Musk và ông Trump |
Quan hệ giữa tỷ phú Elon Musk và Tổng thống Donald Trump từng được xem là một liên minh quyền lực: một người là ông trùm công nghệ đại diện cho tương lai, người kia là tổng thống mang tư duy “nước Mỹ lên trên hết”. Nhưng khi cái tôi cá nhân và lợi ích đụng nhau, hậu quả có thể làm lung lay cả thị trường tài chính lẫn chiến lược công nghệ của nước Mỹ.
Cuộc khẩu chiến không chỉ khiến tài sản của ông Musk “bốc hơi” hàng chục tỷ USD, mà còn đặt tương lai của ba đế chế – Tesla, SpaceX và Starlink – vào vòng xoáy bất định. Trong đó, chính niềm tin của giới đầu tư mới là yếu tố dễ vỡ vụn nhất nếu hai bên không tìm cách dừng cuộc chiến đang leo thang này.
Ngày 6/6, khi được hỏi liệu có liên lạc với Musk sau màn “khẩu chiến” hay không, ông Trump đáp: "Không. Tôi đoán là tôi sẽ không nói chuyện với anh ấy trong một thời gian, nhưng tôi chúc anh ấy mọi điều tốt đẹp".
"Tôi thậm chí không nghĩ đến Elon. Anh ấy có vấn đề. Anh chàng tội nghiệp đó có vấn đề", Tổng thống Donald Trump nói thêm.
Ông Musk thì ngụ ý rằng Tổng thống Trump sẽ không thể đắc cử nếu không có sự hậu thuẫn của mình – một tuyên bố khiến giới quan sát chính trị dậy sóng.
Tuy nhiên, đến cuối ngày, cả hai bên dường như muốn hạ nhiệt. Khi một người dùng trên X khuyên “hãy bình tĩnh vài ngày”, ông Musk trả lời: “Lời khuyên hay. Được rồi, chúng tôi sẽ không ngừng hoạt động tàu vũ trụ Dragon nữa".
Còn với lời kêu gọi hòa giải từ nhà đầu tư nổi tiếng Bill Ackman, ông Musk chỉ nhẹ nhàng đáp: “Anh không sai.”
