Báo cáo được công bố hôm thứ Hai (17/6) đã ra mắt trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng về khả năng công nghệ đang phát triển nhanh chóng có thể phá vỡ thị trường lao động.
Era Dabla-Norris, một trong những tác giả của báo cáo, cho biết: “AI hứa hẹn sẽ thúc đẩy đáng kể tăng trưởng năng suất và cải thiện đáng kể việc cung cấp các dịch vụ công, bao gồm cả y tế và giáo dục. Tuy nhiên, lời hứa này cũng đi kèm với sự không chắc chắn đáng kể. Quy mô và tốc độ chuyển đổi có nguy cơ làm gián đoạn thị trường lao động và gia tăng bất bình đẳng.”
Để định hướng kỷ nguyên AI, báo cáo khuyến nghị các chính phủ thực hiện cách tiếp cận linh hoạt để chuẩn bị cho các tình huống đột phá.
Bà Dabla-Norris nói với các phóng viên: “Các quyết định hiện nay của các nhà hoạch định chính sách sẽ định hình sự phát triển của AI trong nhiều thập kỷ tới cũng như tác động của nó trong nhiều thập kỷ tiếp theo. Vì vậy, với các chính sách tài chính phù hợp, chúng ta có thể khai thác tiềm năng to lớn của AI và đảm bảo rằng nó mang lại lợi ích lớn hơn cho nhân loại.”
Mô hình mới nhất của IMF cho thấy bảo hiểm thất nghiệp mạnh mẽ hơn cùng với các chương trình đào tạo lại kỹ năng có thể giúp giảm bớt một số tác động thất nghiệp ngắn hạn từ AI.
Các tác giả cũng cho biết mạng lưới an toàn xã hội cần phải được điều chỉnh trong tình huống có thể mất việc làm kéo dài do AI.
Một báo cáo trước đây cho thấy 40% việc làm toàn cầu có khả năng bị ảnh hưởng bởi AI, con số này tăng lên 60% ở các nền kinh tế tiên tiến. Con số đó giảm xuống còn 40% và 26% đối với các thị trường mới nổi và các nước thu nhập thấp.
Bà Dabla-Norris nói rằng mặc dù các nền kinh tế này ít tiếp xúc với AI hơn, nhưng họ cũng ít chuẩn bị hơn để thích nghi với công nghệ mới. Theo bà, “Nhiều quốc gia trong số này có tỷ lệ dân số không có việc làm hoặc không được giáo dục hoặc đào tạo lớn hơn, điều này làm dấy lên mối lo ngại về khả năng điều chỉnh của họ trước những chuyển đổi công nghệ”.
Báo cáo cũng đi vào cuộc tranh luận về cách đánh thuế AI, tư vấn về một loại thuế cụ thể đối với đầu tư AI.
Nó tránh xa việc đề xuất cái gọi là thuế robot – nhằm mục đích giảm bớt khuyến khích thay thế công nhân bằng máy móc – và một loại thuế cụ thể đối với đầu tư vào AI vì lo ngại rằng điều này có thể cản trở năng suất.
Bà Dabla-Norris khẳng định: “Trên thực tế, các quốc gia đã có đủ khả năng để củng cố các hệ thống thuế hiện có thay vì bổ sung các loại thuế mới mà nếu thiết kế sai có thể gây hại nhiều hơn là có lợi”.
Thay vào đó, các tác giả tập trung nhiều hơn vào việc đánh thuế thu nhập từ vốn, cho rằng lợi nhuận từ AI có thể làm gia tăng thêm khoảng cách giàu nghèo trên toàn cầu.
Các tác giả đề xuất thuế tài sản tối thiểu toàn cầu, thuế bổ sung đối với lợi nhuận vượt mức và thuế mạnh hơn đối với lãi vốn có thể giúp giảm thiểu bất bình đẳng thu nhập.
Các tác giả cũng cho biết việc trao đổi thông tin tự động sẽ cho phép chính phủ đánh thuế thu nhập từ vốn hiệu quả hơn.
Ruud de Mooij, một trong những đồng tác giả của báo cáo, cho biết: “Chúng tôi nghĩ rằng đây là những lựa chọn mà các quốc gia có thể khám phá”.
Các tác giả cho biết các quyết định do chính phủ đưa ra ngày nay có cơ hội định hình tác động của AI trong nhiều thập kỷ, với những tác động tích cực của công nghệ mới hiện đang được cảm nhận.
“Với các chính sách tài chính phù hợp, chúng ta có thể khai thác tiềm năng to lớn của AI và đảm bảo rằng nó mang lại lợi ích lớn hơn cho nhân loại”, bà Dabla-Norris khẳng định.
Quốc Anh t/h
