Trong một bài đăng blog ngày 25/6, OpenAI, nhà phát triển của ứng dụng ChatGPT đã chính thức nêu tên Zhipu AI như một đối thủ đáng chú ý trong cuộc đua toàn cầu về trí tuệ nhân tạo (AI). Dù ít được biết đến như DeepSeek, một “AI tiger” (tạm dịch “mãnh hổ AI”) khác của Trung Quốc, Zhipu lại được chú ý nhờ chiến lược mở rộng toàn cầu và mối quan hệ mật thiết với giới chức cấp cao Trung Quốc.
 |
| Zhipu AI: “Kỳ lân AI” Trung Quốc khiến OpenAI phải chú ý |
Theo đó, Zhipu AI được thành lập năm 2019 và đã gọi vốn thành công từ nhiều chính quyền địa phương tại Trung Quốc, với tổng giá trị đầu tư nhà nước ước đạt hơn 1,4 tỷ USD. Truyền thông nhà nước Trung Quốc gọi Zhipu là một trong những startup “kỳ lân AI”, nhân tố chủ chốt trong chiến lược giảm phụ thuộc vào công nghệ Mỹ và cạnh tranh vị thế dẫn đầu trong AI toàn cầu.
OpenAI đặc biệt nhấn mạnh vai trò của Zhipu trong chiến lược “Con đường Tơ lụa Số” của Trung Quốc, với mục tiêu thiết lập tiêu chuẩn công nghệ AI Trung Quốc vào các thị trường mới nổi trước khi Mỹ và châu Âu kịp thiết lập vị thế. Zhipu AI hiện đã mở văn phòng tại Trung Đông, Anh, Singapore và Malaysia, đồng thời triển khai hàng loạt trung tâm đổi mới sáng tạo chung tại Indonesia và Việt Nam.
Các giải pháp AI của Zhipu hướng đến cung cấp hạ tầng công nghệ cho chính phủ và doanh nghiệp địa phương, đặc biệt tại các nước đang phát triển, với thông điệp về một mô hình “có trách nhiệm, minh bạch và sẵn sàng kiểm toán”. Đây được xem là chiến lược cạnh tranh trực tiếp với các nền tảng AI từ Mỹ.
Zhipu AI từng được định giá gần 2,8 tỷ USD và hiện đang xúc tiến các bước chuẩn bị cho IPO (niêm yết cổ phiếu lần đầu). Công ty này cũng bị Bộ Thương mại Mỹ đưa vào “danh sách thực thể hạn chế” từ tháng 1/2025, do nghi vấn hỗ trợ công nghệ cho quân đội Trung Quốc.
Trong khi đó, OpenAI đang được Chính phủ Mỹ hậu thuẫn mạnh mẽ để giữ vị thế dẫn đầu. Từ các hợp đồng trị giá 200 triệu USD với Lầu Năm Góc, đến sáng kiến “OpenAI for Government” nhằm đưa công cụ AI đến các cơ quan công quyền, công ty này đang tăng tốc mở rộng cả về thương mại lẫn ảnh hưởng chính sách.
Tháng 5 vừa qua, Tổng thống Donald Trump cũng công bố kế hoạch xây dựng siêu khu công nghệ AI tại UAE, dự án Stargate, trị giá 500 tỷ USD với sự tham gia của OpenAI, Oracle, Nvidia và Cisco, nhằm khẳng định vị trí AI Mỹ tại khu vực Trung Đông.
| Cơ hội và cảnh báo với Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam Việc Zhipu AI nhắm tới Việt Nam cho thấy nước ta đang nằm trong bản đồ chiến lược của các ông lớn AI toàn cầu. Với dân số trẻ, tốc độ số hóa nhanh và nhu cầu cao về công nghệ, Việt Nam được xem là thị trường mục tiêu hấp dẫn. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng việc tiếp nhận hạ tầng AI từ một bên có liên kết quân sự và chính trị chặt chẽ như Zhipu cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Bài toán đặt ra cho Việt Nam là làm sao tận dụng công nghệ để phát triển, đồng thời giữ vững chủ quyền dữ liệu, an ninh mạng và độc lập công nghệ trong dài hạn. |
 Doanh nghiệp nhỏ và vừa Đông Nam Á: Ứng dụng AI hoặc bị đào thải |
 Giá bạch kim lập đỉnh 10 năm, dòng tiền đổ vào kim loại quý |
 CEO Nvidia: Robot là cơ hội tăng trưởng lớn thứ hai sau AI |
