Hơn 407.000 tỷ đồng tín dụng ưu đãi hướng tới doanh nghiệp nhỏ và vừa

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: ĐK

Ngày 18/9, tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) tổ chức Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”. Hội nghị diễn ra trực tiếp kết hợp trực tuyến tại các điểm cầu NHNN khu vực.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Thị Phú Hà, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam Nguyễn Văn Thân và Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh chủ trì hội nghị.

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam Nguyễn Văn Thân (ngoài cùng bên phải) tham gia chủ trì hội nghị. Nguồn ảnh BTC

Một trong những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm nhất là khả năng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý, đặc biệt khi doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động và có kết quả kinh doanh.

Tín dụng DNNVV tăng nhanh hơn mức chung

Theo số liệu công bố tại hội nghị, đến ngày 28/8/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,5 triệu tỷ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025.

Riêng khu vực DNNVV, hơn 100 tổ chức tín dụng đang có dư nợ cho vay. Tổng dư nợ đối với nhóm doanh nghiệp này đạt trên 4,1 triệu tỷ đồng, tăng 12,4% so với cuối năm trước và chiếm khoảng 20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Như vậy, tốc độ tăng tín dụng dành cho DNNVV đang cao hơn mức tăng tín dụng chung.

Đáng chú ý, một nguồn vốn mới quy mô lớn đang được các ngân hàng đưa ra thị trường.

Trong tháng 8, NHNN đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai chương trình tín dụng hướng tới DNNVV cùng doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng.

Ban đầu chỉ có 4 ngân hàng thương mại nhà nước đăng ký quy mô 220.000 tỷ đồng. Sau hơn một tháng, số ngân hàng tham gia đã tăng lên 19, tổng quy mô các chương trình và sản phẩm ưu đãi vượt 407.000 tỷ đồng.

Lãi suất của các khoản vay thuộc chương trình thấp hơn 1-2%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn tại từng ngân hàng.

Nguồn vốn được định hướng vào những lĩnh vực như nông nghiệp, nông thôn, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, xuất khẩu, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chế biến chế tạo và các dự án xanh.

Cùng với giảm chi phí vốn, các tổ chức tín dụng đang thay đổi phương thức cho vay theo hướng số hóa quy trình, khai thác dữ liệu và phát triển sản phẩm phù hợp hơn với đặc thù của doanh nghiệp nhỏ.

Đây là điểm đáng chú ý với những doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh và dòng tiền tốt nhưng thiếu tài sản thế chấp – một trong những nút thắt kéo dài trong quan hệ tín dụng giữa ngân hàng và DNNVV.

Từ tài sản thế chấp sang đánh giá dòng tiền

Toàn cảnh hội nghị. Nguồn ảnh BTC

Tại hội nghị, vấn đề cho vay dựa trên dữ liệu và dòng tiền, thay thế một phần yêu cầu về tài sản bảo đảm truyền thống, được đưa ra thảo luận cùng nhiều vướng mắc liên quan đến lãi suất, tỷ giá, thị trường vốn, hoàn thuế giá trị gia tăng, định giá và xử lý tài sản bảo đảm, đất đai, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư.

Một hướng được đặt ra là kết nối dữ liệu thuế, hóa đơn điện tử, đất đai, đăng ký doanh nghiệp và bảo hiểm xã hội với hệ thống thông tin tín dụng ngân hàng. Khi ngân hàng có thêm dữ liệu để đánh giá sức khỏe doanh nghiệp và dòng tiền, thời gian thẩm định có thể được rút ngắn, đồng thời tạo thêm cơ sở để mở rộng tín dụng.

NHNN cũng xác định tiếp tục rà soát quy trình và thủ tục vay vốn, nâng cao năng lực thẩm định, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng theo từng loại hình và nhu cầu sản xuất kinh doanh. Dòng vốn sẽ tiếp tục được hướng vào sản xuất kinh doanh, DNNVV, các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng.

Điều này cũng đặt ra yêu cầu ngược lại đối với doanh nghiệp. Khi ngân hàng chuyển dần sang đánh giá dựa trên dữ liệu và dòng tiền, chất lượng sổ sách tài chính, hóa đơn, lịch sử tín dụng và khả năng chứng minh hiệu quả phương án kinh doanh sẽ ngày càng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vay vốn.

NHNN đề nghị các hiệp hội doanh nghiệp tăng vai trò cầu nối, cung cấp và chia sẻ thông tin về tình hình hoạt động, năng lực tài chính, phương án kinh doanh và lịch sử tín dụng của doanh nghiệp hội viên với các tổ chức tín dụng theo quy định.

Với bản thân DNNVV, yêu cầu được đặt ra là tái cấu trúc hoạt động, nâng sức cạnh tranh, đổi mới phương thức sản xuất kinh doanh và đặc biệt là tăng minh bạch về tài chính, dòng tiền.

Doanh nghiệp cũng cần xây dựng phương án kinh doanh có khả năng chứng minh nguồn trả nợ và chủ động cung cấp đầy đủ thông tin cho ngân hàng. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng để nâng khả năng tiếp cận, hấp thụ và sử dụng hiệu quả nguồn vốn tín dụng.