Hội Chăn nuôi kiến nghị chưa bắt buộc lĩnh vực, cơ sở chăn nuôi kiểm kê khí nhà kính

Hội Chăn nuôi Việt Nam đã đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa đưa lĩnh vực và cơ sở chăn nuôi vào danh mục phải kiểm kê khí nhà kính ít nhất từ nay đến năm 2027. Đề nghị này được nêu rõ trong công văn số 51/CV-HCN ngày 6/5/2024, do TS Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội, ký.

Theo Hội Chăn nuôi Việt Nam, giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn là chủ trương đúng đắn của Nhà nước nhằm thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, so với các nước công nghiệp phát triển, Việt Nam còn nhiều lĩnh vực có tiềm năng giảm phát thải mà vẫn đảm bảo được các cam kết này, như công nghiệp khai khoáng, luyện thép, xây dựng, giao thông, trồng rừng, và canh tác lúa. Những lĩnh vực này có lợi nhuận cao và được nhà nước hỗ trợ, chẳng hạn như dự án thâm canh 1,0 triệu ha lúa chất lượng và giảm phát thải tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong khi đó, ngành chăn nuôi trong nước đang gặp rất nhiều khó khăn. Việc đưa các cơ sở chăn nuôi vào danh mục phải kiểm kê khí nhà kính lúc này là không phù hợp và thiếu khả thi. Điều này sẽ làm tăng chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm chăn nuôi trong nước, vốn đã rất cao so với các nước phát triển. Chi phí cho hoạt động kiểm kê hằng năm mỗi cơ sở chăn nuôi mất từ 100-150 triệu đồng, chưa kể đến việc thực hiện hạn ngạch buộc phải cắt giảm khí nhà kính hàng năm.

Số lượng cơ sở chăn nuôi rất nhiều, nhưng phần lớn các trại chăn nuôi trong nước chưa đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật kiểm kê và giảm phát thải nhà kính. Hiện nay, số lượng tổ chức dịch vụ và chuyên gia có đủ trình độ và kinh nghiệm hướng dẫn việc kiểm kê và kiểm soát khí nhà kính trong lĩnh vực chăn nuôi rất ít, cần có thời gian để đào tạo.

Vì những lý do trên, Hội Chăn nuôi Việt Nam đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa đưa lĩnh vực chăn nuôi vào danh mục phải kiểm kê khí nhà kính ít nhất từ nay đến năm 2027. Điều này sẽ cho phép các cơ quan quản lý, đơn vị dịch vụ, và người chăn nuôi có thêm thời gian và điều kiện để làm quen, tiếp thu kiến thức, công nghệ phù hợp, cải tạo chuồng trại và chuẩn bị các nguồn lực để thực thi các quy định này.

Trước đây, Hội Chăn nuôi Việt Nam đã ủng hộ việc đưa lĩnh vực chăn nuôi vào diện kiểm kê khí nhà kính để chia sẻ với mục tiêu quốc gia. Tuy nhiên, sau khi khảo sát thực tế, tổ chức các cuộc hội thảo tham vấn các chuyên gia, doanh nghiệp, người chăn nuôi và nghiên cứu kinh nghiệm các nước, Hội nhận thấy việc này chưa thực sự phù hợp trong thời điểm hiện nay.

Chăn nuôi góp phần vào biến đổi khí hậu toàn cầu do phát thải khí nhà kính (GHG). Các khí nhà kính chính sản sinh trong quá trình sản xuất từ ngành chăn nuôi là carbon dioxide (CO₂), mê-tan (CH₄) và nitơ oxit (N₂O). Sự phát thải khí mê-tan cũng liên quan đến việc tổn thất năng lượng trong khẩu phần ăn, do đó làm giảm hiệu quả sử dụng thức ăn. Do những tác động tiêu cực đến môi trường, việc giảm thiểu phát thải khí mê-tan đã được đưa ra trong vài thập kỷ gần đây và nhiều nỗ lực đã được thực hiện nhằm giảm phát thải khí mê-tan từ động vật nhai lại. Việc thay đổi khẩu phần ăn có liên quan trực tiếp đến thay đổi kiểu lên men trong dạ cỏ và các loại sản phẩm cuối cùng, mà kiểu lên men này là một trong những cách khử khí mê-tan hiệu quả nhất.

Để giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực chăn nuôi, nhiều biện pháp đã được nghiên cứu và áp dụng nhằm cải thiện chế độ dinh dưỡng cho trâu bò, giúp tăng hiệu quả sử dụng thức ăn, qua đó giảm phát thải khí mê-tan. Sử dụng thức ăn ủ chua, bổ sung các chất ức chế, chất nhận điện tử, các hợp chất có hoạt tính sinh học từ thực vật, bổ sung chất béo là các biện pháp hữu hiệu nhằm giúp tăng năng suất chăn nuôi và giảm lượng phát thải khí mê-tan vào khí quyển.

Linh Anh