VNREA cảnh báo nguy cơ “gánh nặng kép” khi bảng giá đất mới có hiệu lực

Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) vừa có văn bản gửi Ủy ban nhân dân TP Hà Nội, bày tỏ lo ngại việc điều chỉnh tăng bảng giá đất áp dụng từ ngày 1/1/2026 có thể kéo giá nhà thương mại tiếp tục tăng, làm giảm cơ hội tiếp cận nhà ở của người dân có nhu cầu thực và tạo thêm áp lực tài chính cho doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường đang phục hồi mong manh.

Theo VNREA, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đang xây dựng bảng giá đất mới để trình UBND TP xem xét, thông qua. Hiệp hội cho rằng việc hoàn thiện khung pháp lý về đất đai, xác định giá đất minh bạch, sát giá thị trường là cần thiết. Tuy nhiên, quá trình điều chỉnh cần được tiến hành thận trọng, có lộ trình phù hợp để tránh những tác động lan tỏa tiêu cực tới nền kinh tế, doanh nghiệp và người dân.

VNREA cảnh báo nguy cơ “gánh nặng kép” khi bảng giá đất mới có hiệu lực

Đất đai được xem là tư liệu sản xuất đặc biệt quan trọng và là yếu tố trực tiếp cấu thành chi phí giá thành của sản phẩm thông qua tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng. Khi bảng giá đất tăng, chi phí đầu vào của doanh nghiệp sẽ tăng theo, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận đất đai, làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp và đẩy giá nhà lên cao hơn.

VNREA cũng cho rằng đất đai là nguồn lực phát triển quan trọng, đóng góp khoảng 10% GDP thông qua lĩnh vực bất động sản và các ngành liên quan. Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số từ năm 2026, riêng Hà Nội phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 11%/năm giai đoạn 2026–2030, việc điều chỉnh bảng giá đất cần được xem xét kỹ lưỡng. Nếu giá đất tăng quá nhanh sẽ làm tăng chi phí đầu tư, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án, giảm hiệu quả đầu tư và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Một tác động đáng chú ý khác là chi phí đất đai tăng có thể khiến nhiều dự án đầu tư công đội vốn, vượt dự toán, gây khó khăn cho cân đối ngân sách. Quá trình thương thảo, bồi thường, giải phóng mặt bằng kéo dài có thể làm chậm tiến độ, ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển hạ tầng của thành phố.

Về phía thị trường nhà ở, VNREA nhận định việc tăng giá đất sẽ khiến giá nhà thương mại tiếp tục neo cao. Trong khi Chính phủ và các bộ, ngành đang nỗ lực tìm giải pháp giảm giá bất động sản, mở rộng cơ hội sở hữu nhà cho người dân, việc tăng bảng giá đất có thể khiến giá bán nhà ở thương mại bị đẩy lên, làm giảm tính khả thi của nhiều dự án, đặc biệt tại khu vực ngoại thành. Khi đó, nguồn cung nhà ở có thể giảm, ảnh hưởng đến kế hoạch giãn dân và mục tiêu ổn định an sinh xã hội.

VNREA cho biết giá đất tăng cao còn dẫn đến việc tăng các nghĩa vụ tài chính như thuế sử dụng đất, phí chuyển mục đích sử dụng đất, lệ phí trước bạ, gây áp lực cho doanh nghiệp và người dân. Ngân sách nhà nước cũng có thể chịu ảnh hưởng khi chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tăng mạnh. Đáng lo ngại hơn, trong bối cảnh thị trường bất động sản vẫn còn nhiều khó khăn, việc tăng giá đất lúc này có thể tạo thêm “gánh nặng kép” khiến doanh nghiệp chậm phục hồi.

Bên cạnh đó, mặt bằng giá đất tăng có thể kéo theo giá thuê nhà tăng, ảnh hưởng đến nhóm đối tượng có thu nhập thấp, sinh viên và người lao động.

Từ những phân tích trên, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam kiến nghị UBND TP Hà Nội xem xét kỹ trong quá trình điều chỉnh bảng giá đất, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Việc xác định giá cần có lộ trình hợp lý, phản ánh đúng giá trị thị trường nhưng tránh gây biến động lớn, để vừa tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách, vừa hỗ trợ thị trường bất động sản phát triển bền vững.