Dự thảo Đề án mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” do Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội chủ trì xây dựng, trên cơ sở kết hợp nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn trong nước và quốc tế, đồng thời khảo sát trực tiếp tại một số địa bàn của thành phố. Nội dung đề án hướng tới hình thành mô hình quản trị tích hợp, trong đó chính quyền cơ sở không chỉ thực hiện chức năng hành chính mà trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu phát triển thành kết quả cụ thể, đo lường được.
Theo định hướng, mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” sẽ tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội, đồng thời đổi mới phương thức quản trị theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả. Điểm nhấn là bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của người dân. Trong đó, chất lượng sống, mức độ hài lòng và chỉ số hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo tổng hợp quan trọng nhất.
![]() |
| Hà Nội nghiên cứu thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”, lấy người dân làm trung tâm |
Đề án xây dựng hệ thống 54 tiêu chí cụ thể, bao trùm các lĩnh vực từ kinh tế, việc làm, thu nhập, hạ tầng, y tế, giáo dục, môi trường đến chuyển đổi số và mức độ tham gia của người dân. Trên nền tảng đó, 8 nhóm nội dung cốt lõi được xác định, gồm: xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người; bảo vệ môi trường; củng cố quốc phòng – an ninh; thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Về lộ trình, đề án đề xuất lựa chọn một số địa bàn thí điểm dựa trên các tiêu chí như tính đại diện, điều kiện hạ tầng, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng lan tỏa. Đồng thời, 19 dự án cụ thể sẽ được triển khai gắn với các lĩnh vực trọng tâm như hạ tầng, kinh tế, chuyển đổi số, an sinh xã hội và môi trường, đi kèm cơ chế, chính sách đặc thù nhằm huy động hiệu quả nguồn lực ngân sách và xã hội hóa.
Theo cơ quan soạn thảo, yếu tố quyết định thành công không chỉ nằm ở điều kiện sẵn có mà còn phụ thuộc vào mức độ cam kết chính trị, năng lực điều hành và khả năng tạo ra kết quả thực chất, có thể nhân rộng. Trên cơ sở thí điểm, thành phố sẽ tổng kết, hoàn thiện cơ chế, chính sách để triển khai trên diện rộng.
Việc nghiên cứu mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” được xem là bước thử nghiệm quan trọng trong đổi mới quản trị đô thị, góp phần cụ thể hóa các định hướng phát triển của Hà Nội theo hướng nhanh, bền vững, đồng thời đặt người dân vào vị trí trung tâm của mọi chính sách phát triển.