Thứ năm 19/11/2026 08:41
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Góc nhìn Chuyên gia

GS.VS Nguyễn Văn Đệ: Sửa đổi Luật Đất đai phải hướng tới sự công bằng, minh bạch

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang chủ trì xây dựng Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai. Trên cơ sở nghiên cứu Dự thảo Luật và thực tiễn khó khăn, vướng mắc trong quá trình áp dụng quy định pháp luật đất đai để thực hiện Dự án đầu tư các bệnh viện tư nhân, GS.VS Nguyễn Văn Đệ - Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam đưa ra những góp ý cần sửa đổi đối với Luật Đất đai hiện hành và Dự thảo Luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý quản lý đất đai, khắc phục những bất cập thực tiễn.

Việc sửa đổi Luật Đất đai thể hiện tư duy quản trị nhà nước hiện đại vừa bảo vệ tài sản công, đặc biệt khơi thông nguồn lực xã hội, đảm bảo công bằng thể chế giữa công lập và tư nhân, tránh “thị trường hóa hình thức” y tế – lĩnh vực mang tính an sinh xã hội cốt lõi. Nếu không khắc phục kịp thời, sẽ làm suy giảm động lực đầu tư tư nhân, ảnh hưởng đến mục tiêu chiến lược phát triển y tế quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh già hóa dân số, biến đổi khí hậu và dịch bệnh.

GS.VS Nguyễn Văn Đệ: Sửa đổi Luật Đất đai phải hướng tới sự công bằng giữa công và tư
GS.VS Nguyễn Văn Đệ - Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam

Theo GS. VS Nguyễn Văn Đệ, Luật Đất đai cần sửa đổi khoản 15 Điều 79 như sau: “Xây dựng cơ sở y tế (bao gồm cả công lập và tư nhân), cơ sở dịch vụ xã hội được Nhà nước thành lập hoặc cho phép hoạt động, bao gồm: cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; cơ sở phục hồi chức năng; cơ sở y tế dự phòng; cơ sở dân số; cơ sở kiểm nghiệm; cơ sở kiểm chuẩn, kiểm định; cơ sở giám định y khoa; cơ sở giám định pháp y; cơ sở sản xuất thuốc; cơ sở sản xuất thiết bị y tế; trung tâm cung cấp dịch vụ công tác xã hội, cơ sở bảo trợ xã hội; trung tâm chữa bệnh, giáo dục, lao động xã hội; trung tâm điều dưỡng người có công; cơ sở trợ giúp trẻ em; cơ sở tham vấn, tư vấn chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, người nhiễm HIV/AIDS, người tâm thần; cơ sở cai nghiện ma túy; cơ sở nuôi dưỡng người già, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.”

Lý do ông Đệ đưa ra là: Khoản 15 Điều 79 Luật Đất đai 2024 hiện hành chỉ quy định thu hồi đất cho cơ sở y tế “được Nhà nước thành lập hoặc cho phép hoạt động”, chưa làm rõ tính chất xã hội hóa của y tế tư nhân – một lực lượng bổ trợ thiết yếu cho hệ thống y tế quốc gia, theo Nghị quyết 20-NQ/TW. Thực tiễn cho thấy, dự án bệnh viện tư nhân thường gặp khó khăn trong thu hồi đất, dẫn đến kéo dài thời gian đầu tư, tăng chi phí và làm giảm hiệu quả xã hội hóa (hiện có trên 400 bệnh viện tư nhân, nhưng chỉ chiếm 7% giường bệnh).

Việc bổ sung “bao gồm cả công lập và tư nhân” sẽ thể hiện nguyên tắc bình đẳng thể chế, công nhận y tế tư nhân là thành phần phục vụ lợi ích quốc gia, công cộng – không phải hoạt động thương mại thuần túy. Điều này đồng bộ với Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 (khoản 2 Điều 109), tránh khoảng trống pháp luật và thúc đẩy huy động nguồn lực xã hội, giảm gánh nặng ngân sách nhà nước (hiện ngân sách y tế công lập chiếm tỷ lệ lớn, trong khi tư nhân có tiềm năng đầu tư công nghệ cao, dịch vụ chuyên sâu).

Liên quan đến quy định về giao đất không thu tiền sử dụng đất, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam đề xuất, sửa đổi khoản 2 Điều 118 như sau: “Đất xây dựng trụ sở cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội; tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật và được Nhà nước giao nhiệm vụ, hỗ trợ kinh phí hoạt động thường xuyên; đất quốc phòng, an ninh; đất sử dụng vào mục đích công cộng không nhằm mục đích kinh doanh; đất xây dựng bệnh viện tư nhân; đất nghĩa trang, nhà tang lễ, cơ sở hỏa táng, đất cơ sở lưu giữ tro cốt không thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 119 của Luật này; đất tín ngưỡng để bồi thường cho trường hợp Nhà nước thu hồi đất tín ngưỡng.”

Ông Nguyễn Văn Đệ giải thích lý do cần sửa đổi là: Khoản 2 Điều 118 hiện hành chưa bao quát đất cho bệnh viện tư nhân, dẫn đến nghịch lý, y tế công lập được ưu đãi (giao đất không thu tiền), trong khi y tế tư nhân – dù tham gia xã hội hóa như ký hợp đồng BHYT, phòng chống dịch, khám nhân đạo từ thiện, thực hiện các chính sách an sinh xã hội,... phải chịu chi phí cao, làm giảm sức hấp dẫn đầu tư. Điều này mâu thuẫn với chủ trương Đảng về “đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ công” (Nghị quyết số 91/NQ-CP ngày 18/6/2024 về việc đẩy mạnh xã hội hóa các dịch vụ sự nghiệp công), và chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về ưu tiên đất y tế không đấu thầu.

Đất đai là công cụ điều tiết vĩ mô của Nhà nước, không chỉ bảo vệ sở hữu toàn dân mà còn phải thúc đẩy phân bổ nguồn lực hiệu quả, hướng tới công bằng xã hội. Do vậy, việc bổ sung “đất xây dựng bệnh viện tư nhân” sẽ khuyến khích tư nhân đầu tư vào lĩnh vực công ích, như phục vụ nhóm thu nhập thấp hoặc y tế cộng đồng, đồng thời áp dụng cơ chế hậu kiểm (thu hồi đất nếu vi phạm cam kết xã hội hóa) để tránh lạm dụng. Nếu không ưu đãi, dòng vốn tư nhân sẽ chuyển sang lĩnh vực thương mại khác, làm giảm hiệu quả mô hình y tế đa thành phần, ảnh hưởng đến mục tiêu Quyết định số 201/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (đạt 15% giường bệnh tư nhân năm 2030).

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đề xuất nhiều chính sách mới. (Ảnh minh họa)
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đề xuất nhiều chính sách mới. Ảnh minh họa

Về nội dung giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, ông Nguyễn Văn Đệ đề xuất sửa đổi khoản 2 Điều 124 như sau: “Giao đất, cho thuê đất để thực hiện các dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất quy định tại Điều 79 của Luật này mà thuộc một trong các trường hợp: Sử dụng vốn đầu tư công theo quy định của pháp luật về đầu tư công; dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư; dự án đầu tư theo quy định pháp luật về xã hội hóa, bao gồm dự án xây dựng bệnh viện tư nhân thực hiện chức năng xã hội hóa y tế.”

Lý do ông Đệ đưa ra là: Khoản 2 Điều 124 hiện hành chỉ miễn đấu giá/đấu thầu cho dự án vốn công hoặc đối tác công-tư, dẫn đến bất cập: dự án bệnh viện tư nhân xã hội hóa (tham gia BHYT, y tế dự phòng, y tế an sinh xã hội,...) vẫn phải đấu thầu, ưu tiên nhà đầu tư tài chính thay vì chuyên môn y tế, làm méo mó mục tiêu an sinh. Điều này xung đột với Luật Đầu tư 2020 (y tế là ngành ưu đãi) và Luật Đấu thầu 2023, tạo khoảng trống thể chế, như phản ánh trong thực tiễn (nhiều dự án đình trệ do chi phí đấu thầu cao).

Bổ sung nội dung “dự án đầu tư theo quy định pháp luật về xã hội hóa, bao gồm dự án xây dựng bệnh viện tư nhân thực hiện chức năng xã hội hóa y tế” sẽ khơi thông dòng vốn tư nhân, thúc đẩy hợp tác công-tư, và khẳng định vai trò Nhà nước như “người gác cổng”, không phó mặc cho thị trường mà kiểm soát bằng hậu kiểm. Đây là giải pháp khắc phục nghịch lý thể chế, góp phần đạt mục tiêu Nghị quyết 68-NQ/TW về kinh tế tư nhân như động lực phát triển.

Về thẩm quyết giao đất, cho thuê đất, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam đề xuất nên sửa đổi nội dung tại điểm p khoản 3 Điều 124: “Giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trong các trường hợp sau đây:... p) Các trường hợp khác do Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định”.

Bởi, nội dung trên đang quy định chưa minh bạch “các trường hợp khác do Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định”. Vì vậy, dễ dẫn đến khoảng trống pháp luật và rủi ro lạm quyền, như trường hợp tỉnh không quyết định dù dự án đủ điều kiện. Ví dụ, có trường hợp khác nhưng Ủy ban nhân dân tỉnh không quyết định sẽ giải quyết như thế nào? Do vậy ông Nguyễn Văn Đệ đề nghị trong Luật Đất đai sửa đổi nên làm rõ, quy định chi tiết nội dung này.

Luật Đất đai là một trong những luật quan trọng nhất, tác động sâu rộng đến kinh tế - xã hội và đời sống người dân. Tuy nhiên, việc liên tục sửa đổi luật trong thời gian ngắn đã gây ra nhiều bất cập, thách thức cho cả nhà quản lý, doanh nghiệp và người dân.

Để có một bộ Luật Đất đai công bằng, khách quan và minh bạch phải dựa trên nghiên cứu khoa học và sự đồng thuận rộng rãi, tránh việc “sửa chân để vừa giày” hay làm luật theo mệnh lệnh hành chính.

Tin bài khác
Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Tội phạm có thể dùng AI, deepfake và nền tảng xuyên biên giới để dẫn dụ nạn nhân qua nhiều lớp trước khi yêu cầu chuyển tiền. Theo Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến vì vậy phải dựa trên khả năng kết nối tín hiệu giữa ngân hàng, viễn thông, nền tảng số và cơ quan chức năng, thay vì mỗi đơn vị chỉ xử lý phần dữ liệu mình nhìn thấy.
Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Có những lúc doanh nghiệp khó khăn vì thị trường đi xuống, nhưng cũng có khi thị trường đã âm thầm đổi khác, chỉ có doanh nghiệp vẫn đang chờ những ngày tháng cũ quay về. Nhận diện được đâu là suy giảm chu kỳ, đâu là chuyển dịch cấu trúc có thể là câu hỏi quan trọng nhất đối với các nhà lãnh đạo hôm nay.
Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Nguồn cung trở lại nhưng giao dịch chậm, tồn kho tăng và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Theo các chuyên gia, chu kỳ mới của thị trường bất động sản sẽ không còn dễ dàng thưởng cho quỹ đất lớn hay kỳ vọng tăng giá, mà ngày càng phụ thuộc vào pháp lý, dòng tiền, nhu cầu thực và năng lực quản trị.
Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Góp ý dự án Luật Đất đai (sửa đổi), TS.Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng, bảng giá đất nhân hệ số K cần được điều chỉnh sát thực tế nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích ba bên: Nhà nước - người dân - doanh nghiệp.
Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Muốn tiến tới nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam không thể chỉ dựa vào mở rộng sản xuất và xuất khẩu. Thách thức lớn hơn là giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, làm chủ công nghệ và giữ lại nhiều giá trị gia tăng hơn.
Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Bốn năm sau khi được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển, GS. Thalappil Pradeep trở lại VinFuture với tư cách thành viên Hội đồng Giải thưởng. Trong vai trò mới, nhà khoa học đứng sau những công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nguồn nước sạch với chi phí thấp nhấn mạnh rằng tác động xã hội mới là thước đo quan trọng của một nền khoa học phụng sự nhân loại.
Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất là tín hiệu tích cực đối với doanh nghiệp, song hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc vào sức cầu thị trường, khả năng tiếp cận tín dụng và sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa.
Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Điện xanh đang trở thành lợi thế cạnh tranh của nền công nghiệp hiện đại. Từ cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), điện mặt trời mái nhà đến lưu trữ năng lượng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thế Duy đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động tiếp cận nguồn năng lượng sạch.
ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

Ngày 17/10, Newland USA ra mắt chương trình ESTA, kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp Mỹ theo diện visa định cư EB-3, trước mắt tập trung vào lĩnh vực sửa chữa ô tô và bảo trì máy móc công nghiệp.
Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Cơ hội tiếp cận nhà đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để chuyển sự quan tâm thành dòng vốn và hợp đồng dài hạn, doanh nghiệp cần chứng minh năng lực quản trị, minh bạch tài chính và khả năng duy trì các tiêu chuẩn vận hành nhất quán.
Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng đang đặt ra yêu cầu quan trọng: phân biệt rõ hành vi găm giữ đất với những dự án chậm triển khai vì nguyên nhân khách quan.
Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Việc Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 ở Tây Ninh chính thức bán điện trực tiếp cho Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên ở tỉnh Thái Nguyên từ ngày 1-6-2026 có thể xem là một cột mốc đáng chú ý của ngành điện lực(***). Sau nhiều năm tranh luận, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) cuối cùng đã đi từ chính sách trên giấy sang giao dịch thực tế.
Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Sụt lún và ngập lụt TP. Hồ Chí Minh đang chịu tác động đồng thời từ sụt lún mặt đất, mưa cực đoan, triều cường, nước biển dâng và đô thị hóa. Các chuyên gia đề xuất chuyển sang quan trắc, dự báo sớm và quản trị rủi ro bằng dữ liệu.
Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Quy định mới của Ngân hàng Nhà nước tạo thêm dư địa tín dụng cho khách sạn, khu nghỉ dưỡng và các dự án gắn với du lịch. Nhưng vốn chỉ là một mắt xích, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng hình thành sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Đề xuất Nhà nước mua lại những dự án nhà ở thương mại mà chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng đang mở thêm một hướng xử lý các dự án bất động tồn đọng. Nhưng khi Nhà nước trở thành bên mua, câu hỏi quan trọng không chỉ là mua dự án nào mà còn là mua với giá nào, dựa trên căn cứ nào và kiểm soát ra sao để không biến việc giải cứu tài sản đình trệ thành gánh nặng ngân sách.
bao-hiem-that-nghiep