GoTo của Indonesia đối mặt với những thách thức quan trọng sau đợt IPO mang tính bước ngoặt

Định vị mình là một thương hiệu quốc gia mang tính biểu tượng, GoTo đã nhận được sự ủng hộ từ các nhà đầu tư địa phương và dường như cả từ các cơ quan chức năng - những người hy vọng công ty sẽ tiếp thêm sức mạnh cho nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng và lớn nhất Đông Nam Á.

Nhưng các nhà phân tích cho rằng việc ngăn chặn sự cạnh tranh ngày càng tăng, đồng thời cải thiện và phát triển các nguyên tắc kinh doanh cơ bản, đặc biệt là đạt được lợi nhuận - là một trong những thách thức quan trọng đối với GoTo để tiếp tục thu hút các nhà đầu tư trên thị trường đại chúng. Những khó khăn khác bao gồm tích hợp hiệu quả các hoạt động đa dạng của nó, đặc biệt là các dịch vụ tài chính kỹ thuật số.

Cổ phiếu của GoTo đã tăng 1% vào thứ Tư (13/4) ở mức 374 rupiah trên Sở giao dịch chứng khoán Indonesia (IDX), định giá công ty ở mức 442,9 nghìn tỷ rupiah (tương đương 30,8 tỷ USD). Cổ phiếu vẫn cao hơn giá chào bán công khai ban đầu là 338 rupiah.

Con số đó so với giá trị vốn hóa thị trường của đối thủ "cung cấp dịch vụ" trong khu vực là Grab, Singapore, đã được niêm yết vào tháng 12 tại Mỹ và hiện được định giá khoảng 13 tỷ USD. Một đối thủ Singapore khác được niêm yết tại Mỹ, Sea được định giá khoảng 63 tỷ USD.

GoTo được thành lập vào tháng 5 năm ngoái thông qua sự hợp nhất của công ty đặt xe và giao đồ ăn Gojek với công ty thương mại điện tử hàng đầu của địa phương Tokopedia, hai kỳ lân nổi bật nhất - các công ty tư nhân trị giá 1 tỷ đô la trở lên ở Indonesia.

Trong suốt quá trình IPO của mình, GoTo tập trung vào chiến lược địa phương như một công ty cây nhà lá vườn. Không giống như các đối thủ của mình, nó đã được công khai trên sàn giao dịch địa phương, truyền cảm hứng cho các nhà đầu tư Indonesia hỗ trợ các công ty trong nước.

Vào cuối buổi lễ IPO hôm thứ Hai ở Jakarta, Tổng thống Joko Widodo đã đưa ra một thông điệp video trong lần xuất hiện hiếm hoi của nhà lãnh đạo quốc gia tại sự kiện IPO của một công ty tư nhân. Widodo nói: “Tôi muốn chúc mừng GoTo vì đã thực hiện IPO. Tôi hy vọng đợt IPO của GoTo sẽ thúc đẩy giới trẻ Indonesia mang đến nguồn năng lượng mới cho sự phát triển vượt bậc về kinh tế của Indonesia."

Nhà phân tích cấp cao Nafan Aji Gusta Utama của Mirae Asset Sekuritas dẫn đầu trong việc rót tiền vào công ty mới niêm yết là các nhà đầu tư bán lẻ. "Giờ đây, họ nhận thức được việc đầu tư không chỉ đơn thuần là đánh giá một báo cáo tài chính và điều đó cũng phù hợp với GoTo", ông cho biết, lập luận rằng các nhà đầu tư đánh giá cao tiềm năng của công ty được thấy trong các chỉ số như tổng giá trị hàng hóa.

Jianggan Li, Giám đốc điều hành của Momentum Works, một công ty tư vấn có trụ sở tại Singapore, chỉ ra rằng hiệu suất giá cổ phiếu vững chắc của GoTo trong ngày đầu tiên phản ánh "sự phấn khích thực sự của nhiều nhà đầu tư về việc niêm yết công khai của một gã khổng lồ công nghệ cây nhà lá vườn".

Giới quan sát cho rằng sự ra mắt tích cực của GoTo đã tạo động lực cho các công ty khởi nghiệp khác ở Indonesia,.

Gede Nyoman Yetna, giám đốc đánh giá IDX, nói với các phóng viên sau khi GoTo ra mắt thị trường: “Indonesia cũng có tiềm năng tạo ra nhiều kỳ lân hơn. Chúng tôi lạc quan rằng đợt IPO của GoTo có thể là động lực để khuyến khích nhiều công ty công nghệ hơn đi theo con đường tương tự".

“Sở giao dịch chứng khoán Indonesia đã thực hiện rất tốt công việc cải tiến để hỗ trợ niêm yết các công ty công nghệ cây nhà lá vườn”, Jianggan Li nói.

Ông nói: “Trong khi rõ ràng có tranh luận về việc định giá một số công ty khởi nghiệp so với các nguyên tắc cơ bản, thì việc các gã khổng lồ công nghệ lớn của Indonesia có thể niêm yết thành công là một động lực lớn đối với các nhà đầu tư, nhà sáng lập và hệ sinh thái khởi nghiệp nói chung.

Thật vậy, GoTo chỉ là kỳ lân địa phương thứ hai ra mắt công chúng, sau nền tảng thương mại điện tử đối thủ Bukalapak vào tháng 8 năm ngoái. Theo một báo cáo của hãng truyền thông DealStreetAsia tập trung vào hệ sinh thái khởi nghiệp có trụ sở tại Singapore, đã có 25 kỳ lân mới được sản sinh tại Đông Nam Á vào năm 2021, trong đó có 7 công ty đến từ Indonesia, chẳng hạn như chuỗi quán cà phê Kopi Kenangan và nhà điều hành thương mại điện tử Blibli.

Tuy nhiên, đối với GoTo, tình hình hoạt động của cổ phiếu trong dài hạn vẫn là một câu hỏi được đặt ra, đặc biệt là khi công ty đang gánh chịu những khoản lỗ đáng kể và phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt. Khoản lỗ ròng của GoTo trong 7 tháng đầu năm 2021 là khoảng 7,5 nghìn tỷ Rupiah, cho thấy chi tiêu nhiều cho các hoạt động khuyến mãi cho các dịch vụ theo yêu cầu cũng như mảng thương mại điện tử.

Mặc dù nhà điều hành siêu ứng dụng đã chi mạnh tay cho tăng trưởng trong tương lai, nhưng việc cải thiện khả năng sinh lời là một thách thức quan trọng, vì không có gì đảm bảo rằng các nhà đầu tư trong nước sẽ chịu lỗ trong dài hạn.

Sachin Mittal, một nhà phân tích của DBS Group Holdings, cho biết: "Thách thức thực sự sẽ nằm ở phía Gojek chứ không phải là hoạt động kinh doanh thương mại điện tử của Tokopedia. Nếu bạn tăng phí hoa hồng, người tiêu dùng có thể giảm mức sử dụng giao thức ăn", ông nói và lưu ý rằng Grab của Singapore tiếp tục là một đối thủ cạnh tranh gay gắt về khía cạnh di chuyển.

Ông nói: “GoTo cần phải giảm lỗ đáng kể trước vòng tài trợ tiếp theo".

Grab coi Indonesia là một trong những thị trường quan trọng nhất của mình và đang chi mạnh tay cho các chương trình khuyến mãi để mở rộng thị phần gọi xe. Đối với thị trường giao đồ ăn Indonesia năm ngoái, Grab kiểm soát khoảng 49% trong khi Gojek chiếm 43%, theo Momentum Works.

GoTo có kế hoạch sử dụng 1,1 tỷ USD tiền thu được từ IPO để mở rộng hoạt động và cải thiện lợi nhuận, đặc biệt là cho hoạt động kinh doanh tài chính - điều này có thể giúp thúc đẩy tăng trưởng nhờ hàng triệu người tiêu dùng địa phương và các doanh nghiệp nhỏ hơn vốn không được các ngân hàng truyền thống phục vụ. Do đó, công ty cho biết 25% số tiền thu được sẽ được phân bổ cho dịch vụ thanh toán kỹ thuật số GoPay.

Công ty nghiên cứu tài chính Kapronasia cho biết: “Về dài hạn, triển vọng của GoTo có thể phụ thuộc vào khả năng phát triển mạnh trong các dịch vụ tài chính kỹ thuật số và liệu nó có thể tích hợp chúng suôn sẻ với dịch vụ thương mại điện tử của mình, như Alibaba đã làm với Alipay hay không”, công ty nghiên cứu tài chính Kapronasia cho biết hôm thứ Ba (12/3).

Ngoài việc chủ yếu tập trung vào việc mở rộng cơ sở tại quê nhà, công ty cũng đang hướng đến Singapore và Việt Nam. Nhưng GoTo có sự hiện diện ở các thị trường đó yếu hơn ở Indonesia, có nghĩa là việc giành thị phần có thể tốn kém.

Hơn nữa, Chủ tịch GoTo, Patrick Cao hôm thứ Hai (11/3) cho biết công ty cũng sẽ theo đuổi cơ hội trong các lĩnh vực mới như xe điện. Lấy vận tải là một trong những lĩnh vực kinh doanh cốt lõi của mình, các nhà đầu tư sẽ theo dõi sát sao những lĩnh vực mới như vậy đóng góp như thế nào vào hiệu quả hoạt động chung.

Jianggan Li nhấn mạnh rằng GoTo cần phải phát triển các nguyên tắc kinh doanh cơ bản để tiếp tục thu hút các nhà đầu tư. "Thị phần của nó trong cả thương mại điện tử và các dịch vụ khác đang đối mặt với sức ép từ các đối thủ cạnh tranh trong khu vực, trong khi các dịch vụ tài chính của nó có đủ các yếu tố phù hợp nhưng vẫn cần chuyên môn sâu hơn và hội nhập sâu hơn để thực sự dẫn đầu. Là một công ty đại chúng, hoạt động kinh doanh của GoTo sẽ được giám sát chặt chẽ hơn. Đó chỉ là sự khởi đầu của hành trình mới đối với GoTo", Li nói.

Bảo Bảo