Giới hạn phạm vi giảm thuế GTGT: giảm thuế trên diện rộng hay ngành hàng cụ thể?

Giới hạn phạm vi giảm thuế đã trở thành một chủ đề nóng bỏng trong cuộc tranh luận về chính sách kinh tế của cộng đồng doanh nghiệp. Với đề xuất giảm 2% mức thuế suất thuế giá trị gia tăng (GTGT) trong năm 2023 đối với hàng hóa và dịch vụ áp dụng thuế suất 10%, cùng với việc giảm 20% mức tỷ lệ để tính thuế GTGT đối với cơ sở kinh doanh, Chính phủ đã gây ra sự tranh cãi và khá nhiều ý kiến trái chiều.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo tiếp tục thực hiện chính sách giảm thuế GTGT 2% theo quy định tại Nghị quyết số 43/2022/QH15, thay vì mở rộng áp dụng cho tất cả các hàng hóa và dịch vụ, như đề xuất ban đầu của Chính phủ. Lý do cho quyết định này là Ủy ban lo ngại về tác động tiêu cực đến thu ngân sách, đặc biệt là trong bối cảnh thu ngân sách năm 2023 đang gặp khó khăn và sức khỏe của doanh nghiệp đang suy giảm.

Tuy nhiên, Chính phủ đã đề xuất rằng việc giảm thuế sẽ không áp dụng cho một số ngành hàng như viễn thông, công nghệ thông tin, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, kim loại, sản phẩm từ kim loại đúc sẵn, sản phẩm khai khoáng, dầu mỏ tinh chế, sản phẩm hóa chất và các mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Điều này đồng nghĩa với việc nếu chính sách giảm thuế được áp dụng trong 6 tháng cuối năm, ngân sách sẽ giảm thu khoảng 24.000 tỷ đồng. Nếu chính sách giảm thuế áp dụng cho tất cả các hàng hóa và dịch vụ, con số này sẽ là 35.000 tỷ đồng.

PGS Lê Xuân Trường, Trưởng khoa Thuế - Hải quan (Học viện Tài chính), đã đưa ra quan điểm rằng việc giới hạn phạm vi giảm thuế GTGT như năm 2022 sẽ gây rủi ro cho người nộp thuế và cơ quan thuế do sự đan xen giữa các sản phẩm và sự đa dạng trong lĩnh vực kinh doanh. Ông cũng nhấn mạnh rằng trong hoàn cảnh kinh tế tăng trưởng chậm lại, việc giảm thuế GTGT trên diện rộng sẽ kích cầu tiêu dùng hiệu quả hơn và có tác động mạnh mẽ hơn đến tổng cầu kinh tế. Điều này sẽ hỗ trợ tốt hơn cho phát triển kinh tế và tạo nguồn thu tiềm năng cho ngân sách nhà nước trong tương lai.

Ông Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế - tài chính, nhận định rằng trong bối cảnh khó khăn của sản xuất và kinh doanh, doanh nghiệp đang cần được hỗ trợ để giải quyết vấn đề hàng tồn kho và tăng vòng quay vốn. Do đó, ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu áp dụng giảm thuế GTGT đối với nhóm hàng hóa và dịch vụ như năm 2022 là dễ hiểu.

Tranh luận về giới hạn phạm vi giảm thuế GTGT đang tạo nên sự trao đổi sôi nổi trong cộng đồng kinh doanh. Một số người cho rằng việc giảm thuế trên diện rộng sẽ làm tăng chi tiêu tiêu dùng, tạo động lực cho doanh nghiệp và kích thích tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, những người khác cho rằng việc giảm thuế GTGT chỉ áp dụng cho một số ngành hàng cụ thể sẽ giúp bảo vệ thu ngân sách và tránh tình trạng thất thu.

Tuy vậy, điều quan trọng cần lưu ý là việc giảm thuế GTGT không phải là giải pháp duy nhất để kích thích tăng trưởng kinh tế và giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp. Cần có sự kết hợp với các biện pháp khác như hỗ trợ vốn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động và cải thiện môi trường kinh doanh. Đồng thời, cần đảm bảo rằng việc giảm thuế không gây ra sự mất cân đối trong ngân sách và không tác động tiêu cực đến các ngành hàng quan trọng.

Trên thực tế, quyết định cuối cùng về giới hạn phạm vi giảm thuế GTGT phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tình trạng tài chính của ngân sách, tình hình kinh tế và mục tiêu chính sách của chính phủ. Điều quan trọng là cần có một sự cân nhắc kỹ lưỡng và sự thảo luận đầy đủ để đảm bảo rằng chính sách thuế được thiết kế và thực hiện một cách hợp lý và có hiệu quả nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế và bảo vệ lợi ích của cả người dân và doanh nghiệp.

Lâm Nghi