Dừa sáp Cầu Kè chuyển hướng chế biến sâu, gia tăng giá trị đặc sản địa phương

Dừa sáp từ lâu đã được xem là một trong những đặc sản nông nghiệp tiêu biểu của khu vực Cầu Kè.

Đa dạng sản phẩm, khai thác giá trị từ dừa sáp

Dừa sáp từ lâu đã được xem là một trong những đặc sản nông nghiệp tiêu biểu của khu vực Cầu Kè. Tuy nhiên, nếu chỉ tiêu thụ dưới dạng trái tươi, giá trị kinh tế của loại nông sản này vẫn phụ thuộc nhiều vào nhu cầu thị trường và khả năng bảo quản. Trước thực tế đó, một số cơ sở sản xuất tại địa phương đã lựa chọn hướng chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ.

Tại cơ sở sản xuất mứt, kẹo dừa sáp Cẩm Hằng, ấp 2, xã Tam Ngãi, bà Nguyễn Thị Cẩm đã từng bước phát triển các dòng sản phẩm chế biến từ nguồn nguyên liệu đặc trưng của địa phương.

Nhân công cơ sở sản xuất mứt, kẹo dừa sáp Cẩm Hằng đóng gói sản phẩm mứt dừa sáp.

Theo bà Cẩm, trước đây gia đình chủ yếu kinh doanh dừa sáp trái tươi. Nhận thấy tiềm năng từ việc chế biến, năm 2018, bà bắt đầu nghiên cứu sản xuất mứt dừa sáp. Khi sản phẩm được thị trường đón nhận, cơ sở tiếp tục phát triển thêm các dòng kẹo dừa sáp với nhiều hương vị như chuối, ca cao, gấc và cà phê.

Hiện cơ sở đã phát triển các sản phẩm mứt, kẹo dừa sáp, trong đó mứt dừa sáp và kẹo chuối dừa sáp là hai sản phẩm chủ lực đạt chứng nhận OCOP. Việc đa dạng hóa sản phẩm giúp khai thác tốt hơn nguồn nguyên liệu, đồng thời tạo thêm lựa chọn cho người tiêu dùng.

Hiện cơ sở đã phát triển các sản phẩm mứt, kẹo dừa sáp, trong đó mứt dừa sáp và kẹo chuối dừa sáp là hai sản phẩm chủ lực đạt chứng nhận OCOP.

Để bảo đảm nguồn cung, cơ sở đã liên kết với 40 hộ trồng dừa sáp tại địa phương, ký hợp đồng cung ứng khoảng 30.000 trái dừa sáp. Hình thức liên kết này giúp cơ sở chủ động nguyên liệu, kiểm soát chất lượng đầu vào, đồng thời tạo đầu ra tương đối ổn định cho các hộ trồng dừa.

Không chỉ có các cơ sở sản xuất quy mô hộ gia đình, Công ty TNHH Chế biến dừa sáp Cầu Kè (Vicosap) cũng đang đẩy mạnh hoạt động chế biến, từng bước mở rộng quy mô sản xuất và thị trường tiêu thụ.

Tại nhà xưởng, các công đoạn từ tách cơm dừa, chế biến, sấy đến đóng gói được tổ chức theo quy trình, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Theo ông Trần Duy Linh, Giám đốc Vicosap, doanh nghiệp chú trọng phát triển các sản phẩm chế biến từ dừa sáp, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường. Việc mở rộng sản xuất đi đôi với tăng cường thu mua nguyên liệu tại địa phương, qua đó góp phần tạo sự gắn kết giữa hoạt động chế biến và vùng trồng.

Hình thành chuỗi liên kết từ vùng trồng đến thị trường

Theo ông Trần Thanh Bình, Bí thư Đảng ủy xã Tam Ngãi, địa phương hiện có gần 180 ha dừa sáp, cung ứng cho thị trường trên 900.000 trái. Đây là nguồn nguyên liệu quan trọng để phát triển các cơ sở chế biến, nâng cao giá trị kinh tế của đặc sản địa phương.

Trước đây, phần lớn nông dân chủ yếu bán dừa sáp trái tươi, đầu ra phụ thuộc nhiều vào thị trường. Khi các cơ sở chế biến hình thành và mở rộng hoạt động, dừa sáp có thêm kênh tiêu thụ, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và tạo điều kiện để người dân yên tâm đầu tư chăm sóc vườn.

Thực tế cho thấy, việc liên kết giữa cơ sở chế biến và hộ trồng dừa có ý nghĩa quan trọng trong việc ổn định nguồn nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và nâng cao hiệu quả sản xuất. Không chỉ dừng lại ở khâu thu mua, mối liên kết này còn mở ra cơ hội để người dân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản.

Địa phương đang tích cực làm cầu nối giữa nông dân và doanh nghiệp, hỗ trợ xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm và định hướng phát triển chế biến sâu. Đồng thời, xã khuyến khích thu hút đầu tư gắn hoạt động sản xuất với phát triển du lịch trải nghiệm tại các vườn dừa sáp, xây dựng thêm các điểm tham quan nhằm mở rộng giá trị kinh tế từ đặc sản bản địa.

Bên cạnh thị trường trong nước, các sản phẩm chế biến từ dừa sáp còn được phân phối đến nhiều địa phương thông qua hệ thống khách hàng, đối tác và các đơn hàng quà biếu cho người Việt Nam ở nước ngoài. Đây là cơ hội để đặc sản Cầu Kè tiếp cận thêm những thị trường mới, góp phần quảng bá hình ảnh nông sản Vĩnh Long.

Từ lợi thế vùng trồng đến hoạt động chế biến, dừa sáp Cầu Kè đang từng bước chuyển từ tiêu thụ nguyên liệu thô sang phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng.

Tuy nhiên, để phát triển bền vững, các cơ sở chế biến cần tiếp tục đầu tư công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và bảo đảm an toàn thực phẩm. Cùng với đó, việc xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, tăng cường liên kết với nông dân và mở rộng hệ thống phân phối sẽ là những yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Từ lợi thế vùng trồng đến hoạt động chế biến, dừa sáp Cầu Kè đang từng bước chuyển từ tiêu thụ nguyên liệu thô sang phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng. Đây không chỉ là hướng đi giúp nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng dừa và cơ sở sản xuất mà còn góp phần khai thác tốt tiềm năng nông nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn tại địa phương.