Trong báo cáo triển vọng ngành điện mới phát hành, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) đã chỉ ra rằng, sản lượng điện thương phẩm trong 7 tháng đầu năm 2024 đã tăng trưởng mạnh mẽ, đạt 161 tỷ kWh, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu thụ điện cao từ cả khối khách hàng sản xuất lẫn tiêu dùng dân dụng.
Sản lượng điện sản xuất trong cùng kỳ đạt 179 tỷ kWh, tăng 11,5% so với năm trước. Trong đó, nhiệt điện than và thủy điện là hai nguồn cung cấp chính, với sản lượng lần lượt là 96 tỷ kWh (chiếm 53,7% tổng sản lượng) và 41 tỷ kWh (chiếm 22,8% tổng sản lượng). Năng lượng tái tạo và nhiệt điện khí theo sau.
 |
| Doanh nghiệp ngành thủy điện sẽ bứt tốc trong năm 2025? |
Với nhu cầu tiêu thụ điện mạnh mẽ, VDSC dự đoán sản lượng điện tiêu thụ sẽ đạt 275 tỷ kWh trong năm 2024, tăng 9,5% so với cùng kỳ, và 297 tỷ kWh trong năm 2025, tăng 8%. Thủy điện dự kiến sẽ đóng góp nhiều hơn vào năm 2025 nhờ chu kỳ thời tiết thuận lợi hơn, cùng với sự phát triển của nhiệt điện khí LNG, khi mà nhiệt điện than đã gần đạt mức phát triển tối đa (30,1 MW đến năm 2030). Nguồn năng lượng tái tạo mới vẫn đang chờ hoàn thiện các cơ chế cần thiết, trong khi điện khí thiên nhiên gặp vấn đề về nguồn cung nhiên liệu.
Trong 7 tháng đầu năm 2024, sản lượng thủy điện toàn hệ thống đã tăng trưởng 13,7% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 41 tỷ kWh. Tỷ lệ huy động từ thủy điện cũng tăng cao hơn so với trước đây, do chu kỳ El Nino đã qua. VDSC dự đoán rằng sản lượng của các công ty thủy điện sẽ cải thiện từ nửa cuối năm 2024, dẫn đến kết quả kinh doanh tích cực hơn trong năm 2025. Sản lượng thủy điện trong chu kỳ La Nina thường cao hơn từ 10-20% so với chu kỳ El Nino, nhờ chi phí sản xuất thấp hơn so với các nguồn điện khác.
Chi phí sản xuất của các công ty thủy điện là thấp nhất trong các nguồn điện, ở mức 400 – 600 đồng/kWh, so với 1.100 – 1.300 đồng/kWh của nhiệt điện than. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2021-2023, do chi phí sản xuất điện luôn cao hơn giá bán lẻ, EVN đã thực hiện kiểm soát chặt chẽ chi phí sản xuất điện bình quân trong năm 2024, điều chỉnh tỷ lệ alpha (sản lượng hợp đồng/sản lượng thực phát) của các nhà máy thủy điện lên mức 98%, là tỷ lệ cao nhất kể từ khi thị trường phát điện cạnh tranh bắt đầu hoạt động.
Với tỷ lệ alpha cao, các nhà máy thủy điện gặp khó khăn trong việc tăng hiệu quả vận hành khi giá điện thị trường cao, tạo sức ép lên kết quả kinh doanh của các nhà máy lớn (trên 30 MW). Mặc dù dự báo rằng pha La Nina có khả năng xảy ra từ tháng 8/2024, VDSC cho rằng, hiệu quả kinh doanh của các công ty thủy điện có thể không cải thiện ngay trong năm 2024.
Tuy nhiên, nếu tỷ lệ alpha duy trì ở mức 98% trong năm 2025, sự cải thiện của các công ty thủy điện có thể đến từ sự tăng trưởng sản lượng do chu kỳ La Nina. Trong kịch bản tích cực, kết quả kinh doanh của nhóm thủy điện lớn có thể cải thiện đáng kể nhờ tăng trưởng sản lượng và khả năng điều chỉnh giá bán lẻ điện của EVN theo biến động giá nhiên liệu và nguồn điện đầu vào.
Đối với các doanh nghiệp sở hữu các nhà máy thủy điện nhỏ (dưới 30 MW) có giá bán theo biểu giá chi phí tránh được, như PC1, kết quả kinh doanh của mảng điện trong năm 2024 dự kiến sẽ tích cực hơn so với năm 2023, vì không bị ảnh hưởng bởi giá bán.
