Doanh nghiệp cần biết: Quy trình kiểm dịch qua Cửa khẩu thông minh tại Lạng Sơn

UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Quyết định số 1418/QĐ-UBND về quy trình kiểm dịch y tế đối với phương tiện và hàng hóa xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu thông minh tại các tuyến đường chuyên dụng khu vực mốc 1119-1120 và 1088/2-1089 thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Việt Nam) - Hữu Nghị Quan (Trung Quốc). Quy định có hiệu lực từ ngày 10/8/2026.

Cửa khẩu thông minh áp dụng hình thức giao nhận hàng hoá xuất nhập khẩu mới dựa trên cơ sở ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại vào quy trình thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa, xuất nhập cảnh phương tiện vận tải trong quá trình giao, nhận hàng hóa xuất nhập khẩu để nâng cao năng lực, hiệu suất thông quan tại các cửa khẩu đường bộ, đáp ứng nhu cầu giao thương ngày càng tăng.

Quy trình mới áp dụng đối với các phương tiện vận chuyển không người lái (IGV, AVG) khi xuất nhập cảnh và hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh, ngoại trừ hàng hóa quá cảnh không bốc dỡ khỏi phương tiện và các mặt hàng thuộc diện kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn, động vật và sản phẩm động vật thủy sản.

Theo quy định, quy trình kiểm dịch đối với phương tiện không người lái gồm ba bước chính là thu thập thông tin y tế, quan sát y tế và kiểm tra, xử lý y tế khi phát hiện dấu hiệu nguy cơ.

Chỉ khai báo y tế khi có công bố dịch hoặc đi qua vùng dịch

Ở bước thu thập thông tin, toàn bộ phương tiện không người lái xuất nhập cảnh thuộc diện quản lý đều được cập nhật dữ liệu thông qua hệ thống phần mềm kết nối với các cơ sở dữ liệu và hệ thống nghiệp vụ liên quan.

Thông tin được thu thập gồm số hiệu hoặc biển số phương tiện cùng các dữ liệu phục vụ đánh giá nguy cơ như việc vận chuyển hàng hóa mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm, trung gian truyền bệnh hoặc hàng hóa xuất phát, đi qua vùng có dịch.

Đáng chú ý, việc khai báo y tế chỉ thực hiện khi có công bố dịch hoặc phương tiện xuất phát, đi qua vùng có dịch, thay vì áp dụng đại trà như trước đây.

Sau khi hoàn tất thu thập dữ liệu, kiểm dịch viên y tế thực hiện quan sát trực tiếp hoặc gián tiếp để phát hiện dấu hiệu mang tác nhân gây bệnh, trung gian truyền bệnh và đánh giá điều kiện vệ sinh của phương tiện. Thời gian quan sát tối đa không quá 15 phút cho mỗi phương tiện.

Hàng hóa qua Cửa khẩu thông minh được đơn giản hóa kiểm dịch

Một điểm mới đáng chú ý là không thực hiện kiểm tra y tế đối với hàng hóa khi còn trên phương tiện vận chuyển không người lái trong quá trình đi qua Cửa khẩu thông minh.

Việc kiểm dịch chỉ được thực hiện sau khi hàng hóa được chuyển sang phương tiện vận tải truyền thống có người điều khiển tại bãi kiểm hóa. Khi đó, hàng hóa sẽ áp dụng quy định về kiểm dịch y tế theo Điều 32, Điều 33, Điều 34 và Điều 35 Nghị định số 165/2026/NĐ-CP.

Đối với phương tiện không người lái, bước kiểm tra và xử lý y tế chỉ được triển khai khi phát hiện dấu hiệu mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm, trung gian truyền bệnh nhóm A hoặc một số bệnh truyền nhiễm nhóm B phải áp dụng biện pháp cách ly y tế theo quy định của Nghị định số 165/2026/NĐ-CP. Cơ quan kiểm dịch y tế sẽ trực tiếp hướng dẫn và tổ chức thực hiện quy trình này.

Việc ban hành quy trình mới được kỳ vọng góp phần hoàn thiện mô hình Cửa khẩu thông minh tại Lạng Sơn, tăng cường ứng dụng dữ liệu số trong kiểm dịch y tế, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu, logistics và lưu thông hàng hóa giữa Việt Nam và Trung Quốc.