Định danh cá nhân thay mã số thuế: Cơ hội chuyển đổi số và minh bạch hóa cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh

Doanh nghiệp cần chủ động chuẩn hóa thông tin và tài khoản định danh điện tử

Trong nhiều năm qua, MST được sử dụng như một định danh quan trọng trong giao dịch giữa cá nhân, tổ chức và cơ quan thuế. Tuy nhiên, hệ thống MST hiện hành vẫn tồn tại nhiều bất cập như trùng lặp, sai lệch thông tin, phân mảnh dữ liệu, đặc biệt với các cá nhân có nhiều hơn một MST hoặc thông tin cá nhân chưa được đồng bộ với dữ liệu dân cư quốc gia.

Việc thay thế MST bằng số định danh cá nhân - một mã số duy nhất được Bộ Công an cấp, gồm 12 chữ số không chỉ đơn thuần là thay đổi “ký hiệu”, mà là thay đổi bản chất quản lý từ nhận diện bằng mã ngành sang nhận diện bằng dữ liệu dân cư toàn quốc. Điều này mở ra cơ hội lớn để “làm sạch” hệ thống dữ liệu thuế, tích hợp liên thông, từ đó xây dựng nền tảng quản trị thuế hiện đại, hiệu quả và minh bạch hơn.

Theo Thông tư số 86/2024/TT-BTC ngày 23/12/2024 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về đăng ký thuế, từ ngày 1/7/2025, cá nhân, hộ gia đình, hộ kinh doanh sẽ không cần ghi nhớ mã số thuế riêng biệt nữa. Thay vào đó, họ chỉ cần sử dụng số định danh cá nhân trong kê khai, tra cứu và thực hiện nghĩa vụ thuế.

Điều này đặc biệt hữu ích trong bối cảnh ngày càng nhiều hộ kinh doanh cá thể, người làm nghề tự do hoặc kinh doanh trên nền tảng số phát sinh nghĩa vụ thuế. Việc sử dụng duy nhất một mã định danh không chỉ giảm thiểu sai sót khi kê khai mà còn giúp người dân dễ dàng tra cứu thông tin nghĩa vụ thuế của mình trên hệ thống.

Định danh cá nhân thay mã số thuế: Cơ hội chuyển đổi số và minh bạch hóa cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh - Ảnh minh hoạ

Một điểm thay đổi đáng chú ý là cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp bắt buộc phải sử dụng tài khoản định danh điện tử trong các thủ tục hành chính thuế điện tử từ ngày 1/7/2025. Tài khoản này do Bộ Công an cấp, và để được phê duyệt nhanh chóng, NNT cần đảm bảo thống nhất dữ liệu giữa các cơ quan: tên, ngày thành lập, mã số thuế, địa chỉ trụ sở chính, thông tin đại diện pháp luật... Đây là yêu cầu mang tính kỹ thuật nhưng cũng là điều kiện tiên quyết để các doanh nghiệp tiếp tục sử dụng các dịch vụ thuế điện tử, hóa đơn điện tử mà không bị gián đoạn.

Do đó, các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cần khẩn trương đối soát, chuẩn hóa thông tin trên hệ thống đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế và dữ liệu dân cư quốc gia, đây là bước chuẩn bị không thể thiếu để thích ứng với quy định mới.

Từ cải cách thuế đến chuyển đổi số quốc gia

Hộ kinh doanh đăng ký thuế cùng với đăng ký kinh doanh theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP và Thông tư 02/2023/TT-BKHĐT sẽ được cấp số định danh cá nhân làm mã số thuế ngay trong quá trình đăng ký. Trường hợp đã có MST trước ngày 1/7/2025, nếu thông tin đã đồng bộ với cơ sở dữ liệu dân cư thì cơ quan thuế sẽ tự động chuyển đổi, không phát sinh thêm thủ tục.

Tuy nhiên, nếu có sai lệch thông tin, MST sẽ bị đưa vào trạng thái “chờ cập nhật” và có thể khiến quá trình giao dịch thuế bị chậm trễ, hoặc làm phát sinh vướng mắc về hóa đơn, nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước. Đặc biệt, cá nhân có nhiều hơn một MST cần gấp rút liên hệ cơ quan thuế để cập nhật, hợp nhất dữ liệu về một số định danh cá nhân duy nhất.

Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ và hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu sử dụng số định danh cá nhân thay cho MST và triển khai công tác quản lý thuế theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 25-26/6/2025, ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết: “Việc áp dụng số định danh cá nhân thay mã số thuế chính là bước cải cách lớn để kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, góp phần hiện đại hóa ngành thuế, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp”.

Theo đó, ngành thuế sẽ tiếp tục rà soát và chuẩn hóa hệ thống MST hiện hành, đồng thời nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin để đảm bảo việc chuyển đổi không gây gián đoạn. Đây cũng là một phần trong quá trình chuyển đổi số toàn diện của ngành tài chính nói chung và cơ quan thuế nói riêng.

Về lâu dài, việc tích hợp mã định danh sẽ giúp cơ quan quản lý nắm bắt chính xác hơn các giao dịch, thu nhập, nghĩa vụ thuế của cá nhân và hộ kinh doanh, từ đó đảm bảo công bằng trong thực thi chính sách, chống thất thu thuế, và quản lý minh bạch hơn.

Việc thay đổi này không chỉ là “chuyện của ngành thuế”, mà liên quan trực tiếp đến hoạt động hằng ngày của hàng triệu hộ kinh doanh, cá nhân có phát sinh thu nhập, cũng như các doanh nghiệp đang sử dụng hóa đơn điện tử, khai thuế qua mạng...

Doanh nghiệp cần chủ động thực hiện ngay các bước: Đối soát thông tin thuế và đăng ký kinh doanh để đảm bảo đồng bộ với dữ liệu dân cư quốc gia; Cập nhật và hoàn thành thủ tục cấp tài khoản định danh điện tử theo Nghị định 69/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 của Chính phủ quy định về định danh và xác thực điện tử; Tra cứu MST và thông tin cá nhân, pháp nhân qua cổng https://tracuunnt.gdt.gov.vn để phát hiện và xử lý kịp thời các sai lệch; Phổ biến thông tin đến nhân sự kế toán, tài chính, người đại diện để chuẩn bị vận hành các quy trình mới trong giao dịch với cơ quan thuế.

Không chỉ dừng lại ở cải cách hành chính thuế, việc thay thế MST bằng số định danh cá nhân nằm trong chiến lược phát triển Chính phủ số, xây dựng nền tài chính số và chuyển đổi số quốc gia mà Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện.

Ở góc độ doanh nghiệp, đây cũng là thời điểm để rà soát lại toàn bộ hệ thống quản trị thông tin, kết nối dữ liệu với các nền tảng quản lý nhà nước, qua đó chủ động hội nhập vào hệ sinh thái quản lý số. Nếu chuẩn bị sớm và bài bản, doanh nghiệp không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí tuân thủ mà còn nâng cao tính minh bạch, gia tăng lợi thế cạnh tranh trong môi trường kinh doanh đang ngày càng số hóa.

Việc thay thế mã số thuế bằng số định danh cá nhân từ ngày 01/7/2025 là bước đi quan trọng trong cải cách thể chế, đồng thời là cú hích lớn để doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân từng bước tiến vào kỷ nguyên quản lý số hiện đại và minh bạch. Cơ hội đã đến, điều quan trọng là doanh nghiệp cần nhận thức đúng và hành động sớm để thích nghi, chủ động nắm bắt lợi thế trong bối cảnh mới.