Điều gì tạo nên giá trị thật của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số đầy biến động?

Nếu tháo dỡ toàn bộ nhà xưởng, bán hết máy móc và tài sản hữu hình, điều gì vẫn khiến một doanh nghiệp có thể được định giá hàng tỷ USD? Câu trả lời có thể khiến nhiều người bất ngờ: đó là những giá trị “không nhìn thấy”, không được quản trị nghiêm túc. Cuốn sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy” của TS. Nguyễn Trung Kiên đặt ra một câu hỏi lớn cho cộng đồng doanh nhân Việt Nam: phải chăng chúng ta đang bỏ quên phần giá trị quan trọng nhất của doanh nghiệp chỉ vì…những điều này không nằm trong những con số quen thuộc?

Trong nhiều thập kỷ, giá trị doanh nghiệp thường được đo bằng những gì có thể nhìn thấy và định lượng ngay lập tức: nhà xưởng, dây chuyền sản xuất, bất động sản hay nguồn vốn. Cách tiếp cận đó từng phù hợp với nền kinh tế công nghiệp, nơi tài sản vật chất đóng vai trò trung tâm của tăng trưởng.

Tuy nhiên, khi thế giới bước vào kỷ nguyên kinh tế tri thức và kinh tế số, logic ấy đang thay đổi nhanh chóng. Nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới gần như không sở hữu nhiều nhà máy hay tài sản hữu hình khổng lồ, nhưng vẫn đạt mức định giá hàng trăm tỷ USD. Giá trị của họ nằm ở những thứ không thể cầm nắm: thuật toán, dữ liệu, sáng chế, hệ sinh thái người dùng hay niềm tin của thị trường. Đó chính là thương hiệu, dữ liệu, tri thức, uy tín và năng lực đổi mới.

Tác giả cuốn sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy”, TS. Nguyễn Trung Kiên – Viện trưởng Viện chiến lược công nghệ và đổi mới sáng tạo (STI), chuyên gia phát triển khởi nghiệp quốc tế.

Đây cũng chính là vấn đề trọng tâm được TS. Nguyễn Trung Kiên – Viện trưởng Viện Chiến lược Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, đặt ra trong cuốn sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy”. Cuốn sách ra đời trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình dựa trên tri thức và công nghệ, khi mà tài sản vô hình ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng giá trị doanh nghiệp không chỉ trên thế giới mà còn ngay tại Việt Nam.

Cuốn sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy” của TS. Nguyễn Trung Kiên, được giới chuyên gia đánh giá là "bản đồ tư duy chiến lược mới của giới quản trị tinh hoa trong kỷ nguyên số đầy biến động".

Theo tác giả, nếu chỉ nhìn doanh nghiệp qua những tài sản hữu hình, chúng ta có thể đang bỏ lỡ phần giá trị lớn nhất. Một thương hiệu được xây dựng qua nhiều năm có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh mạnh hơn cả một dây chuyền sản xuất hiện đại. Một sáng chế hoặc một nền tảng công nghệ có thể mở ra cả một thị trường mới. Dữ liệu khách hàng, thứ tưởng như vô hình lại có thể trở thành “mỏ vàng” trong kỷ nguyên số.

Nhận định về xu hướng này, TS. Nguyễn Thế Thọ, nguyên Vụ trưởng Vụ Giám sát thị trường chứng khoán – Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho rằng sự phát triển của nền kinh tế số đang buộc giới quản trị và tài chính phải nhìn lại cách định giá doanh nghiệp.

Ông nhận định: “Sự thay đổi của nền kinh tế số đã khiến các mô hình định giá truyền thống không còn đủ để phản ánh giá trị thực của doanh nghiệp. Giá trị bền vững của doanh nghiệp không chỉ nằm ở những gì có thể đo lường ngay lập tức, mà còn ở những tài sản vô hình, những ‘điều không nhìn thấy’ nhưng lại quyết định sức mạnh và tương lai của tổ chức.”

TS. Nguyễn Thế Thọ, nguyên Vụ trưởng Vụ Giám sát thị trường chứng khoán – Ủy ban Chứng khoán Nhà nước

Chính từ thực tế đó, cuốn sách của TS. Nguyễn Trung Kiên không chỉ dừng lại ở việc mô tả vai trò của tài sản vô hình, mà còn cố gắng hệ thống hóa cách tiếp cận để nhận diện và khai thác chúng. Tác giả dẫn dắt người đọc đi qua nhiều khía cạnh của tài sản vô hình trong doanh nghiệp: từ thương hiệu, sở hữu trí tuệ, dữ liệu, tri thức tổ chức cho đến hệ sinh thái kinh doanh, những yếu tố ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh dài hạn.

Một trong những điểm đặc biệt của cuốn sách là việc tác giả không chỉ đặt vấn đề ở góc độ học thuật, mà còn gợi mở những phương pháp để doanh nghiệp có thể lượng hóa và quản trị các giá trị này trong thực tiễn. Các khung phương pháp định giá thương hiệu, định giá sở hữu trí tuệ hay đánh giá giá trị dữ liệu được trình bày như những công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn tài sản thật sự của mình.

TS. David Nguyễn, Chủ tịch điều hành VietCham Singapore; Chủ tịch Quỹ đầu tư Regulus Investment and Capital Holdings

Ở góc nhìn quốc tế, TS. David Nguyễn, Chủ tịch điều hành VietCham Singapore và Quỹ đầu tư Regulus Investment and Capital Holdings, cho rằng việc hiểu đúng tài sản vô hình là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào sân chơi toàn cầu.

Ông nhấn mạnh: “Cuốn sách ‘Giá trị của những điều không nhìn thấy’ là một công trình nghiên cứu nghiêm túc, cung cấp một bản đồ thực thi giúp doanh nghiệp hiểu cách biến tri thức và tài sản vô hình thành động lực tạo ra dòng tiền bền vững trong kỷ nguyên số.”

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, câu chuyện tài sản vô hình không còn là vấn đề lý thuyết. Điều này gắn trực tiếp với những hoạt động ngày càng phổ biến như gọi vốn đầu tư, mua bán – sáp nhập (M&A), niêm yết trên thị trường quốc tế hay xây dựng thương hiệu quốc gia.

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam có thể sở hữu những giá trị tri thức lớn nhưng chưa được nhận diện đúng mức. Một thương hiệu mạnh, một hệ thống dữ liệu khách hàng được xây dựng qua nhiều năm, hay một công nghệ độc đáo thường không được phản ánh đầy đủ trong cách định giá doanh nghiệp.

Chính vì vậy, cuốn sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy” của TS. Nguyễn Trung Kiên không chỉ là một lời gợi mở quan trọng mà còn hướng dẫn chi tiết giúp các Doanh nhân biết cách quy hoạch, tính toán và định giá chính xác những tài sản vô hình hiện có của Doanh nghiệp trong nền kinh tế tri thức. Cuốn còn được giới chuyên gia đánh giá là "bản đồ tư duy chiến lược mới của giới quản trị tinh hoa trong kỷ nguyên số đầy biến động".

Và có lẽ, giá trị lớn nhất của cuốn sách này chính là giúp người đọc nhận ra rằng: những điều tưởng như vô hình lại có thể là nền tảng của giá trị bền vững.