Nghe "tiếng lòng" doanh nghiệp
Ngày 21/4/2023, tại Diễn đàn kinh tế Thủ đô năm 2023 do Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội tổ chức, ông Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch,Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội đã khái quát về thực trạng của doanh nghiệp trong thời gian qua.
Theo đó, doanh nghiệp trong nước phần lớn có quy mô vừa và nhỏ, khả năng chủ động về nguồn nguyên liệu hạn chế. Hiện các doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn, nhất là về thị trường tiêu thụ hàng hóa trong nước và xuất khẩu đều giảm sút. Bên cạnh đó, doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng còn khó khăn, lãi suất ngân hàng vay để phục vụ sản xuất còn cao và thủ tục vay phức tạp, tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp còn hạn chế.
Bên cạnh đó, theo ông Mạc Quốc Anh, sức mua thị trường quốc tế giảm do lạm phát ở nhiều quốc gia, chính sách tiền tệ bị thắt chặt có thể ảnh hưởng đến phục hồi kinh tế và dự báo khả năng suy thoái toàn cầu sẽ xảy ra vào năm 2023; việc gián đoạn chuỗi cung ứng được dự báo sẽ còn tiếp diễn, làm giảm đà phục hồi các hoạt động kinh tế - đầu tư - thương mại hậu COVID-19. Giá hàng hóa thiết yếu ở mức cao sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến đà phục hồi tăng trưởng kinh tế toàn cầu, tạo ra những khó khăn cho kinh tế và thương mại toàn cầu nói chung, trong đó có hoạt động xuất nhập khẩu của Thành phố.
Chia sẻ tại Diễn đàn về thực trạng của doanh nghiệp ngành da giày, ông Phạm Hồng Việt - Chủ tịch Hội Da giầy Hà Nội, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Cao su Hà Nội cho biết: "Có thể nói rằng, chưa bao giờ các doanh nghiệp Hội Da giầy Hà Nội gặp khó khăn như thời gian này".
Cụ thể, từ tháng 7/2022, thị trường xuất khẩu có các dấu hiệu đi xuống khi các đối tác nước ngoài bắt đầu cắt giảm đơn hàng tại một số doanh nghiệp. Đến quý IV/2022, gần như 100% các doanh nghiệp đều phải đối mặt với tình trạng này, mức độ cắt giảm đơn hàng phổ biến là 30% đến 50% so với cùng kỳ năm trước. Quý I/2023, mức độ cắt giảm đơn hàng diễn ra hết sức nghiêm trọng, mức độ phổ biến là 50-70%, cá biệt có doanh nghiệp gần như không có đơn hàng xuất khẩu.
Khi thị trường xuất khẩu gặp nhiều khó khăn, các doanh nghiệp bắt đầu chuyển hướng sản xuất sang thị trường nội địa. Một số doanh nghiệp lớn có thương hiệu như: Giầy Thượng Đình, Thăng Long, Harco, X26, Giầy Ngọc Hà, Hóa dệt Hà Tây, Giầy Việt Anh... sau thời gian dài chú đến thị trường xuất khẩu nay quay lại thị trường nội địa gặp rất nhiều khó khăn. Đến quý I/2023 và đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán, nhu cầu trong nước bắt đầu suy giảm dẫn đến lượng hàng tiêu thụ nội địa giám mạnh.
Theo ông Phạm Hồng Việt, đối mặt với tình hình trên, từ quý IV/2022, các doanh nghiệp bắt đầu cắt giảm thời gian làm việc (tuần làm việc từ 4-5 ngày) và giảm quy mô sản xuất (cắt giảm dây chuyền sản xuất); Tết Nguyên đán vừa qua, hầu hết các doanh nghiệp đều cho nghỉ lễ dài ngày (từ 15 ngày trở lên), cá biệt có doang nghiệp nghỉ cả tháng. Đáng buồn hơn, các doanh nghiệp đều cắt giảm tiền lương, thưởng tết, thậm chí có doanh nghiệp còn không thưởng tết cho người lao động. Ngay trong quý đầu năm, tình trạng sa thải bớt nhân công (khoảng 30-50% lao động) phổ biến ở nhiều doanh nghiệp; các đơn vị phải giảm hẳn quy mô sản xuất và bán thanh lý tài sản.
Cùng chung nỗi trăn trở với cộng đồng doanh nghiệp, ông Hoàng Ngọc Linh - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa huyện Phúc Thọ cho biết, việc chuyển đổi cơ cấu ở các đơn vị sản xuất - kinh doanh khu vực ngoại thành đang mạnh mẽ, vì có sự liên kết chặt chẽ giữa các đơn vị nên giá thành tốt. Tuy nhiên, người nông dân giờ lại lên làm quản lý, cần phải có kiến thức để quản trị tài chính, quản trị rủi ro, quản trị pháp luật.
"Khó khăn của chúng tôi là phải làm sao đảm bảo đúng chính sách Thuế theo quy định pháp luật. Phải có chiến thuật quản lý vốn sao cho rủi ro thấp. Bên cạnh đó, việc hàng tồn kho ứ đọng khiến doanh nghiệp thiếu vốn sản xuất và không thể thanh toán nợ, lãi cho ngân hàng. Chính bởi vậy trước khi đợi Nhà nước cứu thì theo tôi doanh nghiệp phải tự cứu lấy mình."
Ông Hoàng Ngọc Linh đã đưa ra một số giải pháp tình thế như: Quản trị dòng tiền cho tốt, quay vòng tiền phải nhanh, hạch toán vốn nhanh; tăng quản trị rủi ro; làm sao để nguồn tín dụng và doanh nghiệp tiếp cận được với nhau.
Nhiều tin vui cho doanh nghiệp
Trước đề xuất của Chủ tịch Hội Da giày Hà Nội về việc tổ chức đoàn xúc tiến để tiếp cận thị trường mới, ông Bùi Duy Quang - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư Thương mại và Du lịch Hà Nội cho hay, để tăng cường tiêu thụ hàng hóa trên các thị trường trong và ngoài nước, công tác xúc tiến thương mại của doanh nghiệp là rất quan trọng và cần thiết. Doanh nghiệp nên tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, tham gia các hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước để mở rộng thị trường.
"Chúng ta cần đưa ra các giải pháp để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận các thị trường trong và ngoài nước thông qua Chương trình xúc tiến thương mại của thành phố Hà Nội. Để tham gia một chương trình xúc tiến thương mại ở nước ngoài, có khi doanh nghiệp phải bỏ ra hàng trăm triệu. Nhưng với vai trò hỗ trợ doanh nghiệp, Trung tâm sẽ giúp doanh nghiệp với chi phí rất nhỏ. Đó là sự nỗ lực, đồng hành cùng doanh nghiệp."
Chia sẻ với những khó khăn của doanh nghiệp, ông Nguyễn Minh Tuấn - Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh TP Hà Nội cho biết, việc các doanh nghiệp thiếu vốn là điều các ngân hàng luôn trăn trở. Các ngân hàng mong muốn được hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, phục hồi kinh tế. Tuy vậy, bản thân các doanh nghiệp cũng phải tự hoàn thiện, đảm bảo tiêu chí minh bạch để tiếp cận vốn. Thực tế, NHNN đã hai lần giảm lãi suất, tuy nhiên chưa thể thỏa mãn so với tình hình hiện nay. Theo chỉ đạo, ngân hàng buộc phải giảm lãi suất cho vay ngay nhưng lại chưa thể giảm lãi suất huy động, điều này cũng gây khó khăn cho ngân hàng.
"Tại Hội nghị hồi đầu năm, 22 doanh nghiệp bất động sản rất lớn trước đây chỉ có doanh nghiệp chạy theo để mời họ trở thành khách hàng mà hiện họ lại chủ động tiếp cận để đồng hành, cho thấy doanh nghiệp cũng rất cần được hỗ trợ" - ông Tuấn thông tin.
Đáng chú ý, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh TP Hà Nội cho biết, tới tháng cuối tháng 6 hoặc muộn là tháng 7 sẽ có Hội nghị đối thoại giữa ngân hàng và doanh nghiệp. Đặc biệt, dự thảo Thông tư mới về cơ cấu lại thời hạn trả nợ (giãn nợ 1 năm) đang được trình xin ý kiến của các Bộ, ngành với đối tượng tương đối rộng. Dự kiến trong tháng 5 sẽ ban hành Thông tư này. Có thể thấy, nhiều nguồn lực đang dồn vào để tiếp sức cho cộng đồng doanh nghiệp vượt qua giai đoạn đầy khó khăn này.
Hà Linh
