Đề xuất mới của Vingroup hiện diện ngay khi Hà Nội khởi công dự án mở rộng Quốc lộ 1A lên 16 làn xe. Doanh nghiệp muốn thu hồi mặt bằng tuyến đường sắt hiện hữu từ ga Hà Nội đến Ngọc Hồi ngay trong năm 2026 để kịp tiến độ về đích năm 2027. Đoạn đường sắt dài 36,3 km này hiện chạy song song với Quốc lộ 1A, đi qua 18 phường, xã từ hầm Kim Liên đến Cầu Giẽ.
 |
| Ga Hà Nội tên cũ là Ga Hàng Cỏ, là một nhà ga xe lửa lớn của Việt Nam nằm trên địa bàn phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám. |
Thực tế, khu tổ hợp ga Ngọc Hồi quy mô hơn 170 ha đã được Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2004, tức là cách đây hơn 20 năm. Hà Nội thậm chí đã công bố quy hoạch chi tiết 1/500 cho đại dự án này từ năm 2014, định vị nơi đây là đầu mối đường sắt phía Nam với đầy đủ ga khách, ga hàng hóa, depot metro và xưởng sửa chữa.
Đến năm 2017, câu chuyện tiếp tục nóng lên khi phía Công an TP. Hà Nội kiến nghị di dời tuyến đường sắt liên tỉnh và ga Hà Nội ra khỏi nội đô nhằm xóa điểm đen tai nạn và giảm ùn tắc.
Năm 2022, Bộ Giao thông Vận tải cũng lên phương án di dời tạm thời hạ tầng đường sắt quốc gia từ ga Hà Nội, Giáp Bát về ga Thường Tín để nhường đất làm metro Yên Viên - Ngọc Hồi.
Thực tế, sau nhiều năm, dự án vẫn chưa thể triển khai đồng bộ do vướng mắc về nguồn vốn, thủ tục đầu tư và sự đùn đẩy trách nhiệm giữa các bên. Cái khó hiện tại là nếu dời ngay hạ tầng đường sắt quốc gia về Ngọc Hồi, trong khi hạ tầng kết nối khu vực này chưa được đầu tư đồng bộ, hệ lụy sẽ rất lớn.
Trước đề xuất của Vingroup, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã giao Bộ Xây dựng phối hợp với Hà Nội xem xét. Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu phải đánh giá kỹ tác động đến hoạt động vận tải, chi phí xã hội, nguy cơ ùn tắc và đời sống của người lao động ngành đường sắt. Đặc biệt, nếu làm theo hình thức đối tác công tư (PPP), việc lựa chọn nhà đầu tư phải tuân thủ pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát tài sản nhà nước.
| Phó Thủ tướng yêu cầu đánh giá kỹ các tác động đến hoạt động vận tải, chi phí xã hội, nguy cơ ùn tắc giao thông, hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), cũng như đời sống và việc làm của người lao động khi dịch chuyển chức năng ga đầu mối từ ga Hà Nội về ga Ngọc Hồi, trong bối cảnh hạ tầng kết nối khu vực này chưa được đầu tư đồng bộ. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đánh giá, so sánh các phương án đầu tư để lựa chọn phương án tối ưu, hiệu quả. Trường hợp triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), việc lựa chọn nhà đầu tư phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước. |
