Đề xuất mở rộng ưu đãi thuế cho giáo dục

Tại chương trình Phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp.

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, pháp luật hiện hành đã có chính sách ưu đãi thuế đối với các dự án, cơ sở hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cho thấy một số quy định chưa còn phù hợp và chưa bao quát đầy đủ các loại hình cơ sở trong hệ thống giáo dục.

Đề xuất mở rộng ưu đãi thuế cho giáo dục.

Mở rộng diện miễn thuế đối với cơ sở giáo dục

Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, quy định hiện hành miễn thuế đối với cơ sở giáo dục đại học công lập hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Theo Bộ Tài chính, qua rà soát quy định của Luật Viên chức năm 2025, các đơn vị sự nghiệp công lập về bản chất là tổ chức hoạt động không vì lợi nhuận. Vì vậy, việc tiếp tục đặt điều kiện này đối với cơ sở giáo dục công lập được cho là không còn cần thiết.

Bên cạnh đó, chính sách miễn thuế hiện hành chưa bao quát đầy đủ các cấp học, trình độ đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân. Dự thảo hướng tới thể hiện đầy đủ hơn chủ trương tại Nghị quyết số 71-NQ/TW về không áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập và cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận.

Đối với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Bộ Tài chính cho rằng chính sách hiện hành đã có một số trường hợp miễn, giảm thuế đối với đất của dự án đầu tư, cơ sở thực hiện xã hội hóa, trong đó có đất sử dụng cho mục đích giáo dục và đào tạo. Tuy nhiên, quy định chưa bao quát đầy đủ các loại hình cơ sở giáo dục công lập và tư thục đang trực tiếp quản lý, sử dụng đất cho hoạt động giáo dục, đồng thời chưa có chính sách ưu đãi đối với một số đối tượng là người dân tộc thiểu số.

Làm rõ thế nào là giáo dục “không vì lợi nhuận”

Thẩm tra Tờ trình của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung quy định về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập và miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất sử dụng cho mục đích giáo dục, đào tạo của cơ sở giáo dục công lập và một số đối tượng theo đề xuất của Chính phủ.

Tuy nhiên, đối với cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu, đánh giá kỹ chính sách, nhất là trong bối cảnh nguồn lực ngân sách nhà nước còn hạn chế.

Trường hợp áp dụng ưu đãi, cơ quan thẩm tra đề nghị xác định rõ địa bàn được hưởng chính sách, tiêu chí nhận diện cơ sở giáo dục tư thục “không vì lợi nhuận”, nguyên tắc không phân chia lợi nhuận và yêu cầu tái đầu tư hoặc sử dụng phần thu nhập được miễn thuế cho mục tiêu giáo dục.

Đồng thời, cần giới hạn chính sách miễn thuế đối với phần thu nhập trực tiếp từ hoạt động giáo dục. Các hoạt động kinh doanh, thương mại độc lập cần được hạch toán riêng và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định chung, qua đó tạo cơ sở cho công tác quản lý và hậu kiểm.

Chưa đồng thuận miễn thuế cho dịch vụ suất ăn

Một nội dung đáng chú ý khác là đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần thu nhập từ dịch vụ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; đồng thời miễn thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ hoạt động kinh doanh dịch vụ này.

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng đề xuất trên chưa có đầy đủ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn. Theo cơ quan thẩm tra, ưu đãi thuế không phải là công cụ trực tiếp để bảo đảm an toàn thực phẩm; đồng thời chưa có cơ sở rõ ràng để khẳng định lợi ích từ việc miễn thuế sẽ được doanh nghiệp sử dụng để giảm giá hoặc nâng cao chất lượng suất ăn. Vì vậy, cơ quan thẩm tra chưa nhất trí với đề xuất này.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đề nghị các cơ quan nghiên cứu kỹ nội dung này trong tổng thể các chủ trương đang được triển khai về miễn học phí, chăm sóc sức khỏe nhân dân và tổ chức suất ăn cho học sinh tại trường. Đồng thời, cần đánh giá tác động đến thu ngân sách nhà nước, cân nhắc giữa chi phí ngân sách và lợi ích chính sách mang lại.

Tiếp tục rà soát phạm vi ưu đãi đất giáo dục

Đối với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục làm rõ căn cứ chính trị, thực tiễn, mức độ và phạm vi ưu đãi.

Đặc biệt, nếu miễn thuế đối với đất sử dụng cho giáo dục và đào tạo, cần xác định cụ thể diện tích được miễn và diện tích không được miễn đối với những cơ sở sử dụng đất kết hợp nhiều mục đích, trong đó có hoạt động kinh doanh, thương mại, dịch vụ.

Theo cơ quan thẩm tra, việc thiết kế chính sách cần bảo đảm đúng đối tượng, tránh trường hợp ưu đãi thuế làm giảm nguồn thu ngân sách nhưng không tạo ra hiệu quả tương xứng.

Từ kết quả thẩm tra, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị điều chỉnh tên dự án luật theo hướng chỉ sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, không sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân. Đây vẫn là các nội dung đang được xem xét, hoàn thiện trong quá trình xây dựng dự án luật, chưa phải chính sách đã được Quốc hội thông qua.