Trong năm 2023, Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ trì và phối hợp với các tỉnh trong việc triển khai nhiều dự án giao thông, bao gồm việc mở rộng các tuyến cao tốc hiện có và đầu tư vào các tuyến mới. Các dự án này bao gồm việc mở rộng cao tốc Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, cao tốc Hồ Chí Minh - Trung Lương, và việc xây dựng cao tốc mới từ Hồ Chí Minh đến Mộc Bài và từ Biên Hòa đến Vũng Tàu. Ngoài ra, còn có kế hoạch nâng cấp và mở rộng tuyến đường sắt đô thị số 1 đến Đồng Nai và Bình Dương, cũng như quản lý và khai thác tuyến phà biển Cần Giờ - Vũng Tàu.
Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai, ông Nguyễn Hồng Lĩnh, đã đánh giá cao những thành tựu đã đạt được và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục phối hợp để thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực thông qua các dự án giao thông kết nối. Đồng thời, cũng có những nội dung cần được tiếp tục hoàn thiện, như việc phát triển nguồn nhân lực cho chuyển đổi số và việc thành lập Quỹ phát triển hạ tầng vùng Đông Nam bộ.
Hội nghị cũng đã chứng kiến sự thảo luận về các kế hoạch và chương trình đào tạo, cũng như các dự án quy hoạch phát triển hành lang sông Sài Gòn và sông Đồng Nai, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và toàn diện cho cả khu vực.
Trong giai đoạn 2024-2025, Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh vùng Đông Nam bộ tiếp tục đặt ưu tiên cao cho việc phối hợp thực hiện các dự án giao thông, nhấn mạnh vào việc kết nối các tuyến đường quan trọng. Một trong những dự án trọng điểm là Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh, với mục tiêu hoàn thành cơ bản vào năm 2025 và bắt đầu khai thác từ năm 2026. Đồng thời, dự án này cũng đang được nghiên cứu để nâng cấp lên quy mô cao tốc đầy đủ, theo tiêu chuẩn thiết kế và nhu cầu vận tải hiện đại.
Các dự án cao tốc khác như Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài và Thành phố Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành cũng đang trong quá trình hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi để trình lên Thủ tướng Chính phủ. Ngoài ra, việc mở rộng cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây và đẩy nhanh tiến độ các dự án đường sắt kết nối Thủ Thiêm - Long Thành và Biên Hòa - Vũng Tàu cũng đang được tiến hành.
Về vận tải đường bộ và đường thủy, đã có kế hoạch khai thác tuyến vận tải hàng hóa và hành khách kết hợp du lịch giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Côn Đảo từ quý I/2024. Trong lĩnh vực xây dựng, sẽ có sự phối hợp chặt chẽ giữa Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương để hoàn thiện và phê duyệt quy hoạch vùng Đông Nam bộ, cũng như quy hoạch tỉnh/thành phố cho giai đoạn 2021 - 2030, với tầm nhìn đến năm 2050.
Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số khó khăn trong công tác phối hợp, đặc biệt là việc đầu tư xây dựng cầu qua Sông Đồng Nai, kết nối Thành phố Hồ Chí Minh với huyện Nhơn Trạch. Đã có sự thống nhất cơ bản về các phương án cầu kết nối giữa hai địa phương, bao gồm cầu Cát Lái và các cầu khác kết nối với thành phố Thủ Đức và khu Nam Thành phố Hồ Chí Minh.
Đối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành, dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2026, nhưng hiện tại vẫn chưa có đường sắt kết nối. Thành phố Hồ Chí Minh đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ đầu tư tuyến đường sắt này để đồng bộ với thời gian khai thác sân bay.
Ngoài ra, việc mở rộng tuyến đường sắt đô thị số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) để kết nối với tỉnh Bình Dương và Đồng Nai cũng đang được quan tâm, với các bước rà soát và tổng hợp đang được tiến hành bởi Sở Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh liên quan.
Trong bối cảnh phát triển hạ tầng giao thông đang được ưu tiên, hệ thống đường ven biển cũng nhận được sự chú ý đặc biệt. Dù đã có hướng dẫn trong Quy hoạch mạng lưới đường bộ đến năm 2050, cụ thể hóa hướng tuyến trong quy hoạch tỉnh vẫn đang là công việc cần được tiếp tục. Các địa phương sẽ cùng nhau nghiên cứu và thống nhất hướng tuyến để triển khai đầu tư một cách hiệu quả.
Một ví dụ điển hình của sự phát triển này là dự án Swanbay Đại Phước. Với việc hoàn thiện các dự án giao thông kết nối, dự án này sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển đến trung tâm TP Hồ Chí Minh xuống còn khoảng 25 phút. Swanbay Đại Phước, một dự án quy mô lớn trên đảo với diện tích hơn 464ha, hứa hẹn sẽ trở thành một điểm nhấn đô thị ven sông, phản ánh xu hướng phát triển của TP Hồ Chí Minh và vùng Đông Nam Bộ. SwanCity Việt Nam, chủ đầu tư với 100% vốn nước ngoài và trụ sở tại Singapore, đang phát triển dự án này theo mô hình thành phố công nghiệp, với quỹ đất lên đến 1000ha cho mỗi dự án. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển đô thị và kinh tế khu vực.
Hoàng Gia – Trần Tùng
