Theo một nguồn tin cấp cao của Iran, Tehran và Washington hiện vẫn còn bất đồng sâu sắc trong các nỗ lực nhằm đạt được một thỏa thuận chấm dứt lâu dài cuộc xung đột tại vùng Vịnh. Nguồn tin cho biết, các cuộc đàm phán nhằm khôi phục thỏa thuận tạm thời đạt được hồi tháng 6 và xác định lộ trình thực hiện các cam kết đến nay chưa ghi nhận tiến triển đáng kể.
Những nhận định trên được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục có các phát biểu chỉ trích mạnh mẽ giới lãnh đạo Iran, làm gia tăng lo ngại về triển vọng tháo gỡ cuộc khủng hoảng, nhất là sau các vụ tấn công mới nhằm vào tàu thuyền trong khu vực ngày 11/8.
 |
| Cho đến nay, Mỹ và Iran chưa thể tháo gỡ bế tắc để duy trì thoả thuận hoà bình sơ bộ, làm bước đệm cho tiến trình kết thúc xung đột vũ trang |
Thỏa thuận đạt được hồi tháng 6 nêu mục tiêu chấm dứt ngay lập tức và lâu dài các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận. Tuy nhiên, thỏa thuận này nhanh chóng rơi vào bế tắc sau khi ông Trump tuyên bố thỏa thuận đã kết thúc vào ngày 7/7, trong khi Bộ Ngoại giao Iran sau đó một tuần cũng thông báo đình chỉ việc thực hiện.
Phía Mỹ cáo buộc Iran không tuân thủ nội dung liên quan việc mở lại tuyến hàng hải trọng yếu qua eo biển Hormuz. Trong khi đó, Tehran cho rằng Washington đã không thực hiện các cam kết, trong đó có việc dỡ bỏ phong tỏa đối với các cảng của Iran và giải phóng các tài sản bị đóng băng của nước này.
Nguồn tin từ Iran cho biết, một trong những vấn đề đang được thảo luận thông qua các bên trung gian là khả năng Mỹ quay trở lại thỏa thuận tạm thời, đồng thời xác định khung thời gian thực hiện các cam kết. Tuy nhiên, theo nguồn tin này, vấn đề nêu trên hiện chưa đạt được tiến triển.
Ngày 12/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ có quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư do Iran thành lập để quản lý tuyến đường thủy này cho biết eo biển vẫn trong tình trạng bị phong tỏa và sẽ chỉ được mở lại khi các điều kiện của Iran được chấp nhận. Đáp lại, trên nền tảng Truth Social, ông Trump cho rằng Iran chỉ đưa ra tuyên bố mà không có hành động thực chất, đồng thời khẳng định nước này không còn giữ vai trò gây sức ép tại Trung Đông như trước.
 |
| Tổng thống Donald Trump tiếp tục khẳng định Mỹ có quyền kiểm soát eo biển Hormuz, đồng thời cho rằng bộ máy lãnh đạo cấp cao Iran đang gặp khủng hoảng nghiêm trọng và "chỉ nói, không làm" trong suốt tiến trình đàm phán song phương với Washington |
Bên cạnh đó, trong suốt cuộc xung đột, ông Trump đã nhiều lần đưa ra những thông điệp trái chiều, khi vừa cảnh báo khả năng leo thang, vừa khẳng định triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình.
Kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2, cuộc xung đột đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, chủ yếu tại Iran và Liban.
Đáp lại, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào tài sản và cơ sở hạ tầng của Mỹ tại nhiều quốc gia, trong đó có Oman, Jordan, Kuwait, Israel, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Arab Saudi.
Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hồi tháng 6 quy định thời hạn 60 ngày, có thể được gia hạn nếu hai bên đạt đồng thuận. Trong thời gian này, Iran và Mỹ được kỳ vọng sẽ hướng tới một thỏa thuận cuối cùng nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Tehran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Washington.
Nguồn tin Iran bác bỏ thông tin do hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ đăng ngày 12/8, trong đó dẫn các nguồn tin Chính phủ Pakistan cho rằng Tehran đã đồng ý gia hạn thời hạn 60 ngày. Theo nguồn tin nói với Reuters, phía Iran cho rằng không có cơ sở để nói đến việc gia hạn, bởi theo quan điểm của Tehran, thời hạn này chưa từng bắt đầu có hiệu lực. Nguồn tin cũng cho hay, Mỹ đã vi phạm thỏa thuận tạm thời chỉ 48 giờ sau khi đạt được và rút khỏi thỏa thuận vài ngày sau đó.
Eo biển Hormuz, tuyến đường biển hẹp nằm giữa Iran và Oman, là cửa ngõ vào Vịnh Ba Tư. Trước khi xung đột bùng phát, khu vực này từng là tuyến vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.
Giá dầu thô Brent kỳ hạn đã tăng mạnh kể từ khi xung đột bắt đầu hồi tháng 2, có thời điểm lên tới 126 USD/thùng, cao hơn khoảng 75% so với mức trước chiến tranh. Diễn biến giao dịch biến động phản ánh những lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu tại vùng Vịnh, cũng như các tín hiệu thay đổi từ tiến trình đàm phán hòa bình.
Quân đội Mỹ cho biết, trong các sự kiện riêng rẽ ngày 11/8, một máy bay bị nghi là của Iran và một trực thăng MH-60 của Hải quân Mỹ đã phóng hai tên lửa Hellfire về phía Iran.
Trong phiên giao dịch ngày 12/8, giá dầu tăng nhưng sau đó ổn định trong bối cảnh thị trường biến động, sau khi các tổ chức dự báo hạ triển vọng nhu cầu dầu năm 2026. Dầu thô Brent kỳ hạn được giao dịch quanh mức 88 USD/thùng, trong khi dầu thô West Texas Intermediate của Mỹ ở khoảng 83 USD/thùng.
