Đà Nẵng đề xuất hình thành 3 cực phát triển chiến lược, định hình siêu đô thị sinh thái ven biển

Sở Xây dựng Đà Nẵng vừa có báo cáo gửi UBND thành phố xin chủ trương về một số quan điểm, định hướng lớn trong quá trình triển khai Quyết định 628/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.

Xây dựng và phát triển Đà Nẵng theo mô hình đô thị “đa cực, đa trung tâm”

Theo đó, thành phố được định hướng phát triển dựa trên triết lý: “Đà Nẵng trở thành thành phố đáng sống, sinh thái và kết nối toàn cầu – nơi con người là trung tâm của phát triển, thiên nhiên là nền tảng bền vững và hội nhập quốc tế là động lực tăng trưởng”.

TP Đà Nẵng đang đề xuất tái cấu trúc không gian phát triển theo mô hình “đa cực, đa trung tâm”, với ba cực động lực dọc ven biển gắn hệ thống sân bay, cảng biển và logistics hiện đại.

Điểm đáng chú ý trong định hướng quy hoạch lần này là đề xuất phát triển Đà Nẵng theo mô hình “đa cực, đa trung tâm”, thay vì tập trung vào một lõi đô thị như trước.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, sẽ hình thành ba cực phát triển chính dọc ven biển nhằm tạo động lực tăng trưởng mới và mở rộng không gian đô thị.

Trong đó, cực Đà Nẵng – Hội An được xác định là một trong hai trung tâm động lực lớn, phát triển gắn với hệ thống sân bay quốc tế và cảng biển, tập trung các lĩnh vực dịch vụ chất lượng cao, tài chính, thương mại quốc tế, du lịch, văn hóa và bảo tồn di sản.

Điểm đáng chú ý trong định hướng quy hoạch lần này là đề xuất phát triển Đà Nẵng theo mô hình “đa cực, đa trung tâm”, thay vì tập trung vào một lõi đô thị như trước.

Ở phía Nam, cực Tam Kỳ – Chu Lai giữ vai trò động lực tăng trưởng công nghiệp và logistics, định hướng phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hàng không, khoa học – công nghệ, gắn với sân bay Chu Lai và hệ thống cảng Kỳ Hà – Tam Hiệp.

Đáng chú ý, khu vực Nam Hội An được nghiên cứu như một cực trung gian, đóng vai trò phần mở rộng phía Bắc của cực Tam Kỳ – Chu Lai. Khu vực này được đề xuất phát triển với mật độ thấp ở vùng giáp sông Thu Bồn nhằm bảo đảm không gian trữ lũ, thoát lũ tự nhiên và duy trì cân bằng sinh thái.

Ở phía Nam, cực Tam Kỳ – Chu Lai giữ vai trò động lực tăng trưởng công nghiệp và logistics, định hướng phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hàng không, khoa học – công nghệ, gắn với sân bay Chu Lai và hệ thống cảng Kỳ Hà – Tam Hiệp.

Song song với các cực ven biển, thành phố cũng định hướng phát triển hệ thống trung tâm các xã và tiểu vùng phía Tây nhằm khai thác hiệu quả dư địa phát triển, phát huy lợi thế không gian trung du, miền núi và các giá trị văn hóa bản địa.

Tầm nhìn đô thị quy mô 6 triệu dân

Theo đề xuất của Sở Xây dựng, quy mô dân số Đà Nẵng đến năm 2050 dự kiến đạt khoảng 6 triệu người, trong đó khoảng 4,9 triệu dân số chính thức và khoảng 1,1 triệu dân số quy đổi.

Ở giai đoạn tầm nhìn đến năm 2075, thành phố sẽ tiếp tục được quy hoạch dài hạn với hệ thống hạ tầng và quỹ đất dự trữ chiến lược nhằm đáp ứng quy mô dân số lớn hơn, đồng thời xác định ngưỡng chịu tải tối đa của đô thị.

Theo đề xuất của Sở Xây dựng, quy mô dân số Đà Nẵng đến năm 2050 dự kiến đạt khoảng 6 triệu người, trong đó khoảng 4,9 triệu dân số chính thức và khoảng 1,1 triệu dân số quy đổi.

Về không gian phát triển, quy mô xây dựng đô thị đến năm 2050 dự kiến mở rộng từ 1,5–2 lần hiện trạng, trong khi đến năm 2075 có thể tăng lên 2–3 lần quy mô hiện hữu.

Theo đánh giá sơ bộ, tỷ lệ đất xây dựng hiện trạng hiện mới khoảng 8–10%, trong khi quỹ đất thuận lợi cho phát triển đô thị toàn thành phố dao động khoảng 21–25%, tạo dư địa đáng kể cho chiến lược mở rộng không gian trong tương lai.

Định hình siêu đô thị sinh thái ven biển

Khác với cách tiếp cận mở rộng đô thị truyền thống, định hướng quy hoạch lần này đặt trọng tâm vào bảo tồn sinh thái và phát triển bền vững.

Trong đó, cực Đà Nẵng – Hội An được xác định là một trong hai trung tâm động lực lớn, phát triển gắn với hệ thống sân bay quốc tế và cảng biển, tài chính, thương mại quốc tế, du lịch, văn hóa và bảo tồn di sản.

Sở Xây dựng đề xuất bảo vệ hành lang thoát lũ tự nhiên, các vùng đệm mặt nước, không gian nông nghiệp, lâm nghiệp cùng hệ sinh thái đặc trưng của thành phố gồm núi, rừng, sông, biển.

Các khu vực ven sông, ven biển sẽ được quản lý chặt chẽ theo hướng ưu tiên bảo tồn sinh thái, giảm thiểu rủi ro thiên tai, đồng thời bảo đảm khả năng tiếp cận cộng đồng và thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng.

Cùng với đó, thành phố hướng tới mô hình phát triển giảm phát thải carbon thông qua bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, phát triển hạ tầng xanh, sử dụng năng lượng tái tạo và thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Đặc biệt, việc duy trì các không gian trữ nước tự nhiên được xem là giải pháp quan trọng nhằm tăng khả năng chống chịu ngập lụt cho đô thị trong dài hạn.

Cùng với đó, thành phố hướng tới mô hình phát triển giảm phát thải carbon thông qua bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, phát triển hạ tầng xanh, sử dụng năng lượng tái tạo và thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Tái định vị hạ tầng chiến lược gồm đô thị sân bay – cảng biển thành động lực tăng trưởng mới

Một điểm mới trong tư duy quy hoạch là đề xuất tổ chức lại các hạ tầng chiến lược theo mô hình “cặp đôi bổ trợ” giữa sân bay và cảng biển.

Trong khi đó, đô thị sân bay quốc tế Chu Lai kết nối cảng Kỳ Hà – Tam Hiệp sẽ tập trung phát triển logistics, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hàng không và khoa học – công nghệ.

Theo định hướng này, vùng sân bay đô thị Đà Nẵng kết nối với cảng Liên Chiểu sẽ tập trung phát triển các chức năng dịch vụ chất lượng cao, tài chính quốc tế, thương mại, du lịch, văn hóa và đổi mới sáng tạo.

Trong khi đó, đô thị sân bay Chu Lai kết nối cảng Kỳ Hà – Tam Hiệp sẽ tập trung phát triển logistics, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hàng không và khoa học – công nghệ.

Mô hình liên kết này được kỳ vọng sẽ tối ưu hiệu quả khai thác hạ tầng, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn vùng đô thị ven biển miền Trung.

Giới chuyên môn đánh giá, nếu được triển khai hiệu quả, mô hình phát triển đa cực, đa trung tâm sẽ tạo ra bước chuyển căn bản trong cấu trúc phát triển của Đà Nẵng – từ đô thị ven biển quy mô trung bình sang mô hình đại đô thị liên kết vùng, vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vừa bảo đảm yêu cầu bảo tồn sinh thái.

Theo kế hoạch, hồ sơ quy hoạch chung thành phố sẽ được trình Bộ Xây dựng lần đầu trong tháng 6/2026 và dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trước tháng 12/2026.