Chủ tịch CMC Nguyễn Trung Chính: Việt Nam phải làm chủ công nghệ, thoát tư duy gia công

Ông Nguyễn Trung Chính - Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ CMC cho rằng, Việt Nam phải thay đổi tư duy, từ bỏ vai trò người làm thuê gia công để trở thành người làm chủ công nghệ và thương hiệu. Đây là con đường duy nhất để đất nước không chỉ tăng GDP về lượng mà còn bứt phá về chất, tạo ra một kỷ nguyên mới của giá trị gia tăng cao.

Ông Nguyễn Trung Chính cho biết, sau hơn 30 năm đổi mới, Việt Nam đã quen làm thuê cho các chuỗi cung ứng toàn cầu. “Chúng ta đã quen làm thuê mãi cho nên là chúng ta đôi khi mất đi cái quyền tự chủ và làm chủ của mình,” ông nhận định. Bài học từ Ấn Độ – từ trung tâm gia công phần mềm vươn lên thành cường quốc công nghệ thông tin – là minh chứng rõ rệt cho thấy: giai đoạn gia công chỉ là bước đệm, không thể là đích đến.

Ông Nguyễn Trung Chính - Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ CMC. (Ảnh: CMC).

Theo Chủ tịch CMC, trong chu kỳ sản phẩm (lifecycle) của bất kỳ ngành nghề nào, phần gia công sản xuất chỉ chiếm tỷ lệ rất thấp, khoảng 2-5% giá trị. Hai yếu tố tạo ra lợi nhuận khổng lồ và khẳng định vị thế quốc gia chính là "knowledge" (công nghệ, tri thức) và "brand" (thương hiệu, sản phẩm).

“Keyword ở đây là chúng ta phải trở thành người làm chủ. Chúng ta phải chủ động làm chủ những sản phẩm công nghệ của mình và đưa nó ra thế giới,” ông Chính khẳng định. Việc này không chỉ giải quyết bài toán về giá trị gia tăng thấp mà còn là cách để khẳng định vị thế trí tuệ và năng lực đổi mới của Việt Nam trên trường quốc tế.

Các vấn đề nhức nhối của nền kinh tế như năng suất lao động thấp, giá trị gia tăng hạn chế đều có thể được giải quyết thông qua khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ông Chính gọi đây là trọng tâm đột phá, động lực "rất, rất là quan trọng" để xây dựng kỷ nguyên mới.

Ông lấy ví dụ, việc Tập đoàn CMC đã chuyển mình từ vai trò gia công sang công ty công nghệ với những sản phẩm được Viện Tiêu chuẩn Hoa Kỳ đánh giá, xếp Top 12 thế giới. CMC còn là đơn vị triển khai chuyển đổi số cho các công ty hàng đầu Nhật Bản như Honda, giúp tăng năng suất lao động lên tới 30% – một con số "kinh hoàng" thể hiện rõ năng lực cạnh tranh của công nghệ Việt.

Đặc biệt, ông Chính nhấn mạnh tiềm năng vô hạn của Kinh tế số và AI (Trí tuệ nhân tạo). AI không còn là công cụ dành riêng cho doanh nghiệp công nghệ mà là “everywhere, everybody AI”. Mọi cá nhân, mọi tổ chức cần tích hợp AI để cải tiến quy trình, nâng cao năng suất, từ đó tạo ra giá trị mới cho toàn nền kinh tế.

Ông cho hay, dù Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể trong lĩnh vực công nghệ (như đứng top 5 thế giới về sản xuất phần mềm và top 3 về năng lực cạnh tranh xuất khẩu phần mềm), thách thức vẫn còn rất lớn. Đó là việc thực thi các nghị quyết của Đảng và Chính phủ về phát triển doanh nghiệp dẫn dắt, như Nghị quyết 57 và 68, còn chậm và thiếu đồng bộ.

Ông Chính kỳ vọng vào một môi trường chính sách thuận lợi và sự hỗ trợ cụ thể từ Chính phủ để các doanh nghiệp công nghệ Việt có đủ lực bứt phá. "Nếu có thêm cái bệ đỡ của Chính phủ thì những doanh nghiệp công nghệ như Việt Nam chắc chắn chúng ta sẽ có khả năng cạnh tranh và bứt phá," ông phát biểu.

Để hiện thực hóa khát vọng phát triển, Chủ tịch CMC đề xuất các giải pháp:

Thứ nhất, cần chủ động làm chủ sản phẩm và thương hiệu: Vượt qua tư duy gia công, tập trung đầu tư vào R&D và công nghệ lõi.

Thứ hai, khuyến khích mọi ngành nghề ứng dụng công nghệ để tạo ra

Thứ ba, đảm bảo các nghị quyết về công nghệ và đổi mới sáng tạo được triển khai mạnh mẽ.

Thứ tư, cần có ít nhất 20 doanh nghiệp có tính dẫn dắt, trong đó khoảng 5 doanh nghiệp đạt tầm cạnh tranh khu vực, làm đầu tàu kéo theo sự phát triển của cả cộng đồng doanh nghiệp Việt.