Vì vay vàng, một doanh nghiệp thủy sản nợ phình to từ 103 tỷ lên 2.449 tỷ

Nhìn lại giai đoạn 2008 - 2009, khi thị trường tiền tệ biến động mạnh, lãi suất vay tiền đồng (VND) tăng vọt, nhiều doanh nghiệp đã chọn giải pháp vay vàng SJC vì lãi suất danh nghĩa thấp hơn rất nhiều nhằm bổ sung vốn lưu động.

Công ty CP Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn (APT) có 7 đơn vị trực thuộc, kinh doanh các lĩnh vực gồm: nuôi trồng thủy sản, mua bán vật tư, chế biến thủy sản, gia công các mặt hàng thủy sản, mua bán thực phẩm công nghệ phẩm, kim khí điện máy…

Công ty Cổ phần Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn (mã chứng khoán: APT) cũng không ngoại lệ khi ký hợp đồng vay nợ gốc tiền mặt và 5.833 lượng vàng SJC tại Ngân hàng Phương Nam (nay đã sáp nhập vào Sacombank).

Tại thời điểm giải ngân đầu năm 2009, giá vàng chỉ quanh mức 17,7 triệu đồng/lượng, tương đương giá trị quy đổi ban đầu hơn 103 tỷ đồng.

Thế nhưng, chẳng ai ngờ được việc giá vàng thế giới và trong nước liên tục phá đỉnh lịch sử đã biến khoản nợ hiện vật này thành "hố đen" hút cạn tài chính doanh nghiệp. Đến cuối năm 2025, khi giá vàng SJC chạm mốc 152,8 triệu đồng/lượng, dư nợ gốc riêng phần vàng của APT bị đẩy lên 891 tỷ đồng, tức là chỉ trong vòng một năm 2025, gánh nặng nợ đã tăng ròng 500 tỷ đồng.

Lỗ kỷ lục vì chênh lệch tỷ giá

Nghịch lý ở chỗ, hoạt động kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp này không hề tệ. Trong năm tài chính 2025, doanh thu thuần của APT vẫn đạt 265 tỷ đồng, tăng 5,9%; lợi nhuận trước thuế từ sản xuất thuần túy đạt 13,3 tỷ đồng, tăng trưởng gấp đôi so với năm trước.

Tuy nhiên, mọi thành quả đều bị xóa sạch khi đưa vào bảng cân đối kế toán. Việc phải đánh giá lại số dư khoản vay vàng theo giá thị trường tự do đã làm phát sinh khoản lỗ chênh lệch tỷ giá lên tới 1.056 tỷ đồng, chiếm hơn 90% chi phí tài chính.

Kết cục, APT phải gánh mức lỗ sau thuế kỷ lục 1.153 tỷ đồng trong năm 2025, kéo theo khoản lỗ lũy kế toàn doanh nghiệp chạm mốc 2.708 tỷ đồng.

Báo động đỏ: Tài sản 195 tỷ, ôm nợ hơn 2.800 tỷ

Doanh nghiệp khổ nhất Việt Nam vì đi vay bằng vàng: Từ khoản vay 103 tỷ thành nợ 2.449 tỷ cả gốc lẫn lãi không trả được.

Tính đến cuối năm 2025, tổng nợ phải trả của APT đã vọt lên 2.814 tỷ đồng, cao gấp 32 lần vốn điều lệ thực góp. Trong khi đó, tổng tài sản hiện có của công ty chỉ vỏn vẹn 195 tỷ đồng. Nghĩa vụ quá hạn tại ngân hàng là 2.749 tỷ đồng, bao gồm 994 tỷ đồng nợ gốc và 1.755 tỷ đồng nợ lãi vay tạm tính.

Chưa dừng lại ở đó, APT hiện đang bị cuốn vào vòng xoáy pháp lý khi đối mặt với vụ kiện đòi phát mại tài sản từ Sacombank và vụ kiện đòi nợ lãi trị giá 24,7 tỷ đồng từ cổ đông lớn là Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (Satra).

Rời cuộc chơi đại chúng vào năm 2027?

Do vốn chủ sở hữu tính đến cuối năm 2025 âm tới 2.619 tỷ đồng, APT đã vi phạm nghiêm trọng quy định sửa đổi (có hiệu lực từ đầu năm 2026) bắt buộc doanh nghiệp đại chúng phải bảo đảm vốn chủ sở hữu thực dương từ 30 tỷ đồng trở lên.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên diễn ra ngày 20/04/2026, các cổ đông đã phải ngậm ngùi thông qua lộ trình rà soát và chấp thuận thủ tục hủy tư cách công ty đại chúng vào năm 2027 nếu tình hình không thể đảo ngược.

Bước sang năm 2026, ban điều hành đặt kế hoạch khá thận trọng với mục tiêu doanh thu 284 tỷ đồng, nhưng chỉ tiêu lợi nhuận thuần dự kiến giảm mạnh 34,3%, xuống còn 8,8 tỷ đồng do áp lực thiếu vốn lưu động và nguy cơ bị thu hồi một phần nhà xưởng. Ban lãnh đạo doanh nghiệp thừa nhận, năng lực tự thân không thể trả nổi số nợ quá hạn này, chiếc phao cứu sinh duy nhất hiện tại là phối hợp với phía ngân hàng để tìm kiếm các đối tác mua lại nợ nhằm tái cấu trúc dòng vốn.