Chốt thỏa thuận FTA với khối EFTA, thủy sản, công nghiệp rộng đường sang Bắc Âu

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã dẫn đầu đoàn đàm phán Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng các nước EFTA tại Iceland (Ảnh: efta.int).

Tiến trình đàm phán lịch sử này được khởi động từ tháng 7/2012. Trải qua 21 phiên đàm phán chính thức, hai bên đã đạt được tiếng nói chung để đi đến thỏa thuận cuối cùng. Theo thông tin từ Chính phủ Na Uy, hiệp định ký kết dự kiến sẽ diễn ra vào mùa thu năm 2026.

Khung thỏa thuận bao quát nhiều lĩnh vực cốt lõi bao gồm thương mại hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, quy tắc xuất xứ, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ và phát triển bền vững. Khi hiệp định chính thức có hiệu lực, các nước khối EFTA cam kết xóa bỏ toàn bộ thuế nhập khẩu đối với hàng công nghiệp, thủy sản và các sản phẩm biển có xuất xứ từ Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam sẽ thực hiện lộ trình xóa bỏ thuế quan đối với phần lớn hàng công nghiệp và thủy sản từ EFTA trong thời hạn tối đa 11 năm. Đối với nhóm nông sản đặc thù của châu Âu như phô mai, chocolate, cà phê, thực phẩm trẻ em, Việt Nam áp dụng lộ trình miễn thuế tối đa trong vòng 16 năm.

Đáng chú ý, mức độ mở cửa thị trường hàng hóa giữa Việt Nam và Na Uy được đánh giá là rất sâu. Mặt hàng cá hồi Na Uy sẽ được Việt Nam miễn thuế ngay lập tức khi FTA có hiệu lực, trong khi cá thu sẽ được đưa về mức thuế suất 0% sau 3 năm chuyển tiếp (hai mặt hàng này hiện đang chịu thuế nhập khẩu vào Việt Nam lên tới 15%).

Trong lĩnh vực đầu tư, Việt Nam và các nước EFTA thống nhất dành chế độ đối xử quốc gia cho nhà đầu tư của nhau khi thiết lập hiện diện thương mại trong các ngành ngoài dịch vụ như nông nghiệp, khai khoáng, công nghiệp chế biến và chế tạo.

Báo cáo cho thấy, kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều giữa Việt Nam và khối EFTA trong năm 2025 đã đạt 4,8 tỷ euro. Trong đó, Việt Nam ghi nhận mức xuất siêu ấn tượng lên tới 2,5 tỷ euro, tăng gấp 5 lần so với quy mô của một thập kỷ trước. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang khối này bao gồm giày dép, hàng may mặc, máy móc điện và cơ khí thiết bị với tốc độ tăng trưởng bình quân đều đạt trên 10%/năm.

Việc hoàn tất đàm phán FTA này đưa Việt Nam trở thành quốc gia thứ sáu trong khu vực ASEAN thiết lập thành công hành lang thương mại tự do với EFTA, tạo bệ phóng vững chắc để cộng đồng doanh nghiệp trong nước thâm nhập sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ và tài chính của Bắc Âu.