Chính phủ ban hành quy định về sàn giao dịch các-bon trong nước

Ngày 19/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP quy định về sàn giao dịch các-bon trong nước. Nghị định gồm 6 chương, 35 điều, điều chỉnh toàn diện các hoạt động liên quan đến đăng ký, cấp mã trong nước, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon; đồng thời quy định trách nhiệm quản lý, chế độ báo cáo và công bố thông tin của các cơ quan, tổ chức liên quan.

Quy định rõ đối tượng và hàng hóa giao dịch

Đối tượng áp dụng của Nghị định gồm: Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam; Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam; Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội; các cơ quan, tổ chức tham gia giao dịch trên sàn giao dịch các-bon theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; cùng các tổ chức, cá nhân liên quan đến việc tổ chức, vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước.

Theo Nghị định, hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon được phép giao dịch trên sàn là các loại hạn ngạch, tín chỉ được quy định tại Nghị định số 06/2022/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.

Chính phủ ban hành quy định về sàn giao dịch các-bon trong nước

Đăng ký tập trung, cấp mã thống nhất

Nghị định yêu cầu toàn bộ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon phải được đăng ký tập trung trên Hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, trước khi đưa vào lưu ký và giao dịch trên sàn giao dịch các-bon trong nước.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm đăng ký thông tin về hạn ngạch phát thải, tín chỉ các-bon; thông tin về cơ quan, tổ chức sở hữu, bao gồm dữ liệu nhận diện và số lượng sở hữu. Trong ngày hoàn tất đăng ký, Bộ gửi danh sách các tổ chức sở hữu hạn ngạch đã đăng ký cho Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam.

Đồng thời, Bộ thực hiện cấp mã trong nước cho hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon trên Hệ thống đăng ký quốc gia và gửi danh sách mã cho Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội. Mã trong nước này được sử dụng thống nhất trong toàn bộ các nghiệp vụ theo quy định của Nghị định.

Giao dịch các-bon tách bạch với giao dịch chứng khoán

Về nguyên tắc giao dịch, Nghị định quy định mỗi chủ thể tham gia chỉ được sử dụng một tài khoản giao dịch chứng khoán tại thành viên giao dịch các-bon để thực hiện giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon. Hoạt động này phải được tách bạch hoàn toàn với các giao dịch chứng khoán và các giao dịch tài chính khác.

Thành viên giao dịch các-bon có trách nhiệm theo dõi riêng, hạch toán riêng các giao dịch các-bon; không được bù trừ chéo, vay mượn tài sản giữa giao dịch các-bon với các hoạt động khác. Tài khoản giao dịch phải hiển thị tách biệt cấu phần giao dịch các-bon ngay từ khi người dùng đăng nhập.

Chủ thể tham gia giao dịch chỉ được đặt lệnh mua khi có đủ tiền và đặt lệnh bán khi có đủ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon. Thành viên giao dịch các-bon chịu trách nhiệm kiểm tra tính đầy đủ, chính xác của thông tin đặt lệnh và thông báo kết quả giao dịch cho khách hàng theo hình thức đã thỏa thuận.

Sau khi giao dịch được xác lập, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội có trách nhiệm cung cấp kết quả giao dịch cho Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam để thực hiện thanh toán.

Điều kiện tham gia và hồ sơ đăng ký

Theo Nghị định, thành viên giao dịch các-bon phải là công ty chứng khoán hoạt động hợp pháp theo Luật Chứng khoán; được chấp thuận tham gia hệ thống lưu ký và thanh toán giao dịch các-bon; không thuộc diện cảnh báo, kiểm soát hay đình chỉ hoạt động; đồng thời đáp ứng yêu cầu về hạ tầng công nghệ thông tin và quy trình nghiệp vụ theo quy chế của Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam.

Hồ sơ đăng ký tham gia hệ thống giao dịch các-bon gồm giấy đăng ký thành viên, văn bản chấp thuận của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, cùng bản thuyết minh về hạ tầng công nghệ và quy trình nghiệp vụ.

Lộ trình vận hành và thu phí dịch vụ

Sàn giao dịch các-bon trong nước được xây dựng và vận hành theo lộ trình quy định tại Nghị định số 06/2022/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP.

Trong giai đoạn thí điểm đến hết ngày 31/12/2028, các đơn vị tổ chức vận hành gồm Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam và Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội không thu phí dịch vụ trên sàn giao dịch các-bon trong nước.

Từ ngày 01/01/2029, các đơn vị này sẽ thu tiền cung cấp dịch vụ theo quy định của pháp luật.

Nghị định số 29/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 19/01/2026, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc hình thành và vận hành thị trường các-bon trong nước, góp phần thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính của Việt Nam.