Châu Phi mở ra dư địa tăng trưởng mới cho ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu

Nhu cầu thị trường lớn hơn nhiều so với năng lực sản xuất

Tại Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới Thực phẩm Xanh (Blue Food Innovation Summit), các chuyên gia nhận định châu Phi đang sở hữu những điều kiện thuận lợi để thúc đẩy ngành nuôi trồng thủy sản phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

Bà Kimberly Churchwell, phụ trách danh mục đầu tư nuôi trồng thủy sản của Quỹ Gates, cho rằng nhu cầu tiêu thụ thủy sản tại khu vực này hiện vẫn đang bị đánh giá thấp. Thực tế, nhiều quốc gia châu Phi vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu trong nước.

Nigeria là ví dụ điển hình khi mỗi năm chi từ 1-2 tỷ USD để nhập khẩu thủy sản và các sản phẩm nuôi trồng thủy sản. Theo đánh giá của Quỹ Gates, khoảng hai phần ba lượng hàng nhập khẩu này hoàn toàn có thể được thay thế bằng sản phẩm sản xuất trong nước nếu quốc gia này được đầu tư đầy đủ về hạ tầng, nguồn giống, thức ăn và công nghệ nuôi.

Khoảng cách lớn giữa nhu cầu tiêu dùng và năng lực sản xuất đang tạo ra dư địa phát triển đáng kể cho ngành nuôi trồng thủy sản tại nhiều quốc gia châu Phi, đặc biệt trong bối cảnh dân số tiếp tục tăng nhanh và nhu cầu về nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng ngày càng lớn.

Dòng vốn đầu tư hướng về các mô hình nuôi bền vững

Nhằm khai thác tiềm năng này, Quỹ Gates đang tập trung hỗ trợ các hộ nuôi quy mô nhỏ tại khu vực châu Phi cận Sahara thông qua việc nâng cao khả năng tiếp cận con giống chất lượng, thức ăn thủy sản và các giải pháp kỹ thuật phù hợp.

Các chương trình hỗ trợ hiện tập trung vào những loài thủy sản nước ngọt có giá trị thương mại cao và phù hợp với điều kiện địa phương như cá rô phi, cá da trơn và cá chép. Đây được xem là nhóm đối tượng nuôi có khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa, đồng thời góp phần cải thiện sinh kế cho người dân nông thôn.

Không chỉ thu hút các dự án phục vụ thị trường đại chúng, châu Phi còn đang trở thành điểm đến của những khoản đầu tư quy mô lớn vào các sản phẩm thủy sản giá trị cao.

Tại Namibia, Công ty African Aquaculture Company đang triển khai dự án nuôi cá hồi Đại Tây Dương với tổng công suất được cấp phép lên tới 51.000 tấn tại ba khu vực nuôi. Theo doanh nghiệp này, điều kiện nhiệt độ nước biển tại Namibia có nhiều điểm tương đồng với Chile - một trong những trung tâm sản xuất cá hồi lớn nhất thế giới hiện nay.

Tiềm năng lớn nhưng cần chiến lược dài hạn

Các chuyên gia cho rằng châu Phi đang đứng trước cơ hội trở thành một cực tăng trưởng mới của ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng đó, các khoản đầu tư cần được triển khai đồng bộ trên toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất giống, thức ăn, nuôi thương phẩm đến chế biến, logistics và phân phối.

Bên cạnh đó, việc chuyển giao công nghệ và xây dựng mô hình kinh doanh cũng cần được điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, hạ tầng và tập quán sản xuất của từng quốc gia trong khu vực.

Dù còn nhiều thách thức về nguồn lực, kỹ thuật và cơ sở hạ tầng, châu Phi vẫn được đánh giá là một trong những thị trường giàu triển vọng nhất đối với ngành nuôi trồng thủy sản trong giai đoạn tới. Khi nhu cầu tiêu dùng tiếp tục tăng và dòng vốn đầu tư ngày càng mở rộng, khu vực này có thể đóng vai trò quan trọng hơn trong bản đồ cung ứng thủy sản toàn cầu.