Theo Báo cáo Tình trạng nghề cá và nuôi trồng thủy sản thế giới 2026 (SOFIA 2026) của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), tổng sản lượng thủy sản và nuôi trồng thủy sản toàn cầu năm 2024 đạt 235 triệu tấn, mức cao nhất từng được ghi nhận. Trong đó, sản lượng động vật thủy sản đạt 195 triệu tấn, còn sản lượng tảo khoảng 40 triệu tấn.
Kết quả này cho thấy thủy sản tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực, dinh dưỡng và sinh kế của hàng tỷ người trên thế giới.
 |
| FAO: Nuôi trồng thủy sản lần đầu vượt mốc 100 triệu tấn, dẫn dắt nguồn cung toàn cầu |
Điểm nổi bật trong báo cáo là sản lượng động vật thủy sản nuôi trồng lần đầu tiên vượt ngưỡng 100 triệu tấn, đạt khoảng 103,3 triệu tấn trong năm 2024. Với kết quả này, nuôi trồng thủy sản đã vượt khai thác tự nhiên để trở thành nguồn cung động vật thủy sản lớn nhất phục vụ tiêu dùng của con người.
Theo FAO, đây là dấu mốc quan trọng, phản ánh sự chuyển dịch trong mô hình phát triển của ngành thủy sản toàn cầu.
Trong nhiều thập kỷ qua, sản lượng khai thác tự nhiên hầu như không tăng do nguồn lợi thủy sản có giới hạn, yêu cầu bảo tồn hệ sinh thái biển và tình trạng khai thác quá mức tại nhiều ngư trường. Trong khi đó, nuôi trồng thủy sản duy trì tốc độ tăng trưởng nhờ nhu cầu tiêu dùng gia tăng, tiến bộ về công nghệ, cải thiện quản lý và mở rộng các mô hình sản xuất, đặc biệt tại khu vực châu Á.
Xu hướng này đã xuất hiện từ năm 2022 khi sản lượng động vật thủy sản nuôi trồng đạt 94,4 triệu tấn, lần đầu vượt sản lượng khai thác tự nhiên khoảng 91 triệu tấn. Đến năm 2024, khoảng cách tiếp tục được nới rộng khi nuôi trồng vượt mốc 100 triệu tấn.
FAO nhận định, sự tăng trưởng của nuôi trồng thủy sản có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh nhu cầu thực phẩm giàu protein tiếp tục gia tăng, trong khi khả năng mở rộng sản lượng khai thác tự nhiên ngày càng hạn chế.
Tuy nhiên, tổ chức này cũng nhấn mạnh việc phát triển nuôi trồng cần đi đôi với quản lý bền vững. Những vấn đề như sử dụng thức ăn, bảo vệ môi trường vùng nuôi, kiểm soát dịch bệnh, an toàn sinh học, sử dụng kháng sinh, truy xuất nguồn gốc và giảm tác động đến hệ sinh thái sẽ tiếp tục là những yêu cầu trọng tâm của ngành trong thời gian tới.
Đối với hoạt động khai thác, FAO khuyến nghị các quốc gia tiếp tục tăng cường quản lý nguồn lợi nhằm hạn chế khai thác quá mức và phục hồi các quần thể thủy sản tự nhiên.
Theo FAO, xu hướng gia tăng vai trò của nuôi trồng thủy sản mở ra nhiều cơ hội đối với các quốc gia có thế mạnh trong lĩnh vực này, trong đó có Việt Nam.
Là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu thủy sản nuôi hàng đầu thế giới với các sản phẩm chủ lực như tôm, cá tra, nhuyễn thể và thủy sản nuôi biển, Việt Nam có điều kiện mở rộng vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu nếu đáp ứng tốt các yêu cầu ngày càng cao của thị trường về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng chú trọng đến tiêu chuẩn môi trường, trách nhiệm xã hội, giảm phát thải và minh bạch chuỗi cung ứng, việc đẩy mạnh chuyển đổi xanh, ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng nuôi, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao giá trị chế biến sẽ là những yếu tố quan trọng giúp ngành thủy sản Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và tận dụng xu hướng tăng trưởng của thị trường thế giới.
