Cần làm rõ cơ sở pháp lý quyền thu giữ tài sản bảo đảm

Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng đang thu hút sự chú ý của nhiều chuyên gia và tổ chức. Một trong những đề xuất đáng chú ý trong dự thảo này là quy định quyền thu giữ tài sản bảo đảm của tổ chức tín dụng, tổ chức mua bán và xử lý nợ xấu. Tuy nhiên, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã đưa ra một số góp ý về việc cần làm rõ cơ sở pháp lý và những vấn đề liên quan để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người vay.

Theo dự thảo, tổ chức tín dụng sẽ được quyền thu giữ tài sản bảo đảm trong các trường hợp xử lý nợ xấu, nhằm đảm bảo quyền lợi của tổ chức cho vay. Cơ sở pháp lý này phù hợp với bộ luật Dân sự hiện hành và các quy định về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Tuy nhiên, VCCI đã chỉ ra một số điểm cần làm rõ để đảm bảo tính hợp lý và bảo vệ quyền lợi các bên trong giao dịch.

VCCI nhấn mạnh rằng hoạt động cho vay có tài sản bảo đảm giữa tổ chức tín dụng và người vay là giao dịch dân sự, vì vậy không chỉ tổ chức tín dụng mà cả các tổ chức và cá nhân khác cũng nên có quyền thu giữ tài sản bảo đảm nếu có thỏa thuận rõ ràng trong hợp đồng. Việc chỉ cho phép tổ chức tín dụng thu giữ tài sản bảo đảm mà không áp dụng cơ chế tương tự cho các chủ thể khác sẽ tạo ra sự bất bình đẳng trong việc thực thi quyền lợi. Do đó, VCCI đề nghị cần có cơ sở pháp lý rõ ràng để phân định quyền thu giữ tài sản bảo đảm giữa các chủ thể khác nhau trong xã hội, tránh tình trạng không đồng đều.

Cần làm rõ cơ sở pháp lý quyền thu giữ tài sản bảo đảm.

Một vấn đề được VCCI đặc biệt quan tâm là việc bảo vệ quyền lợi của người vay. Theo dự thảo, tổ chức tín dụng hoặc tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu sẽ có quyền thu giữ tài sản bảo đảm của người vay mà không cần sự can thiệp của cơ quan nhà nước. Tổ chức tín dụng chỉ cần thông báo với UBND cấp xã và cơ quan công an nơi có tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, VCCI cho rằng chưa rõ vai trò của các cơ quan này trong quá trình thu giữ tài sản. Việc thu giữ tài sản bảo đảm không thông qua cơ quan nhà nước có thẩm quyền có thể dẫn đến những tranh cãi và xung đột trong việc thực thi quyền lợi của người vay.

VCCI đề nghị cần có một cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt để đảm bảo rằng tổ chức tín dụng thực hiện quyền thu giữ tài sản bảo đảm đúng theo quy định của pháp luật, đồng thời không xâm phạm quyền sở hữu tài sản của người vay. Cơ chế kiểm soát này cần được quy định rõ ràng trong các văn bản hướng dẫn thi hành, nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người vay và tạo ra môi trường pháp lý minh bạch, công bằng cho tất cả các bên tham gia giao dịch.

Dự thảo quy định rằng tổ chức tín dụng chỉ được thu giữ tài sản bảo đảm trong các trường hợp tài sản bảo đảm không bị tranh chấp, không bị kê biên hoặc áp dụng biện pháp bảo vệ tài sản theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, tài sản bảo đảm phải thuộc trường hợp mà hợp đồng bảo đảm có thỏa thuận về quyền thu giữ tài sản của bên nhận bảo đảm. Dự thảo cũng yêu cầu tổ chức tín dụng phải công khai thông tin về thời gian, địa điểm thu giữ tài sản bảo đảm và lý do thu giữ. Tuy nhiên, VCCI cho rằng cần làm rõ hơn về cơ chế giám sát và thực thi các quy định này để đảm bảo tính hợp lý và tránh tình trạng vi phạm quyền lợi của người vay.

Một trong những điểm được VCCI đặc biệt lưu ý là sự không thống nhất giữa các quy định của dự thảo và các quy định về thi hành án dân sự. Theo dự thảo, tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu sẽ không bị kê biên để thực hiện nghĩa vụ khác theo pháp luật thi hành án dân sự. Tuy nhiên, VCCI cho rằng việc áp dụng nguyên tắc “văn bản ban hành sau có hiệu lực” có thể dẫn đến sự mâu thuẫn giữa các văn bản pháp lý, gây khó khăn trong quá trình thực thi. Do đó, VCCI đề nghị cần phải điều chỉnh hoặc bổ sung quy định để đảm bảo sự thống nhất giữa các quy định của pháp luật, tránh tình trạng mâu thuẫn, làm giảm tính hiệu quả của hệ thống pháp lý.

Dự thảo sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng đang tiến tới mục tiêu tạo ra một cơ chế pháp lý chặt chẽ và hiệu quả cho hoạt động cho vay có tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, việc quy định quyền thu giữ tài sản bảo đảm cần phải được làm rõ và đảm bảo tính hợp lý, công bằng, cũng như bảo vệ quyền lợi của tất cả các bên tham gia giao dịch. Các cơ quan chức năng và các tổ chức có liên quan cần phải xem xét kỹ lưỡng các góp ý của VCCI để hoàn thiện hệ thống pháp lý, tạo ra môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.