Những dấu ấn ngành ngân hàng 2024: Chính sách mới và các thành tựu nổi bật

Năm 2024, mặc dù nền kinh tế đối mặt với nhiều thử thách, các chính sách điều hành ngân hàng đã ghi nhận những thành tựu đáng kể, góp phần duy trì sự ổn định và phát triển cho nền tài chính quốc gia. Các bước đi mới, như nới room tín dụng, giảm lãi suất cho vay, cùng với các cải cách về xác thực sinh trắc học, mang lại những tín hiệu tích cực cho thị trường.

Luật Các tổ chức tín dụng 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2024

Luật Các tổ chức tín dụng 2024 có hiệu lực

Luật Các tổ chức tín dụng 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, mang đến nhiều thay đổi quan trọng đối với hệ thống ngân hàng và tổ chức tín dụng. Một trong những điểm đáng chú ý của luật là quy định giảm tỷ lệ sở hữu cổ phần của các cổ đông trong các tổ chức tín dụng. Cụ thể, một tổ chức không được sở hữu quá 10% vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng và tổng tỷ lệ sở hữu của cổ đông và các bên liên quan cũng không vượt quá 15%. Điều này nhằm đảm bảo sự minh bạch trong hoạt động của các tổ chức tín dụng và tránh tình trạng sở hữu chéo, vốn là vấn đề đã gây ảnh hưởng đến sự ổn định của hệ thống tài chính trong nhiều năm qua.

Bên cạnh việc giảm tỷ lệ sở hữu, Luật Các tổ chức tín dụng 2024 còn đưa ra những quy định mới liên quan đến việc cấp tín dụng cho khách hàng. Các ngân hàng thương mại sẽ phải tuân thủ các quy định chặt chẽ hơn về việc cấp tín dụng, đặc biệt đối với các khoản vay có giá trị lớn. Những quy định này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro trong hoạt động tín dụng mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn vay từ các ngân hàng chính thức, đặc biệt là những khoản vay nhỏ hoặc tín dụng tiêu dùng.

Một trong những mục tiêu quan trọng của Luật Các tổ chức tín dụng 2024 là nâng cao tính minh bạch và ổn định trong ngành ngân hàng. Việc giảm tỷ lệ sở hữu cổ phần của các tổ chức tín dụng là một bước đi quan trọng nhằm loại bỏ sự can thiệp không chính đáng của các cổ đông lớn vào hoạt động của ngân hàng, từ đó giúp giảm thiểu các rủi ro tài chính do sở hữu chéo gây ra. Luật cũng đặt ra các tiêu chuẩn cao hơn đối với việc công khai thông tin, yêu cầu các tổ chức tín dụng phải công khai các thông tin quan trọng, giúp bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền và tăng cường niềm tin của công chúng vào hệ thống tài chính quốc gia.

Nới room tín dụng chủ động

Một trong những điểm sáng trong chính sách tín dụng năm 2024 là việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chủ động phân bổ hết hạn mức tín dụng 15% cho các ngân hàng thương mại ngay từ đầu năm. Đây là sự thay đổi quan trọng trong cách thức điều hành tín dụng, loại bỏ cơ chế "xin cho" trước đây, thay vào đó là cơ chế giao chỉ tiêu cho các ngân hàng phấn đấu đạt được.

Đến cuối tháng 11/2024, NHNN tiếp tục nới room tín dụng cho các ngân hàng có tốc độ tăng trưởng tín dụng tốt, như VietinBank, Techcombank, và VIB, với mục tiêu thúc đẩy nền kinh tế trong giai đoạn khó khăn. Mức tín dụng toàn hệ thống đã tăng trưởng 12,5% tính đến giữa tháng 12, với mục tiêu hoàn thành tăng trưởng tín dụng ở mức 15% cho năm nay.

Chuyển giao bắt buộc hai ngân hàng yếu kém

Chuyển giao ngân hàng "0 đồng"

Trong năm 2024, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã thực hiện việc chuyển giao bắt buộc hai ngân hàng yếu kém là Ngân hàng Xây dựng Việt Nam (CBBank) và Ngân hàng Đại Dương (OceanBank) cho các ngân hàng lớn, như Vietcombank và MB. Đây là một phần trong chiến lược tái cơ cấu hệ thống ngân hàng của NHNN nhằm ổn định tình hình tài chính quốc gia. Việc chuyển giao này không chỉ giúp các ngân hàng yếu kém trở lại quỹ đạo phát triển dưới sự quản lý của các tổ chức tín dụng lớn mà còn giảm thiểu gánh nặng tài chính cho nền kinh tế, bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền và tạo niềm tin vững chắc cho thị trường tài chính.

Nhằm nâng cao sự ổn định hệ thống ngân hàng, NHNN đã thực hiện chuyển giao ngân hàng yếu kém theo phương án "0 đồng", giúp giảm thiểu các rủi ro về thanh khoản và bảo vệ lợi ích của người gửi tiền. Đây cũng là một phần trong chiến lược cải tổ và tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, đồng thời đưa ra những biện pháp mạnh mẽ để giải quyết tình trạng các ngân hàng yếu kém, bảo vệ an toàn cho các hoạt động tài chính của quốc gia. Chính sách này không chỉ giúp củng cố nền tảng tài chính mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng trong tương lai.

Lãi suất cho vay giảm mạnh

Để hỗ trợ nền kinh tế, NHNN tiếp tục duy trì mức lãi suất điều hành thấp trong năm 2024. Nhờ đó, mặt bằng lãi suất cho vay của các ngân hàng đã giảm mạnh so với năm trước, giúp doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn vay dễ dàng hơn. Lãi suất cho vay đối với các giao dịch phát sinh mới giảm trung bình 0,76% so với cuối năm 2023, một nỗ lực lớn nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh.

Trong khi đó, NHNN yêu cầu các ngân hàng tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động để có thể giảm lãi suất cho vay, từ đó giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng lãi suất đã chạm đáy và có thể không còn dư địa giảm thêm trong thời gian tới.

Triển khai sinh trắc học

Triển khai xác thực sinh trắc học

Đầu năm 2024, NHNN đã có quyết định quan trọng liên quan đến việc xác thực sinh trắc học đối với các giao dịch trực tuyến, bắt đầu từ ngày 1/7/2024. Quyết định này nhằm bảo đảm an toàn cho các giao dịch điện tử, đặc biệt là những giao dịch lớn. Các ngân hàng và ví điện tử đang tích cực triển khai xác thực sinh trắc học qua ứng dụng VNeID, đồng thời khuyến khích khách hàng hoàn thiện các thủ tục xác minh.

Bên cạnh đó, việc triển khai xác thực sinh trắc học đã giảm mạnh số lượng vụ lừa đảo và tài khoản nhận tiền lừa đảo, góp phần làm sạch môi trường tài chính.

Bình ổn thị trường vàng

Thị trường vàng trong nước đã trải qua nhiều biến động trong năm 2024. Để kiểm soát tình trạng chênh lệch giá vàng, NHNN đã tái khởi động các phiên đấu thầu vàng miếng và bán vàng trực tiếp cho các ngân hàng thương mại. Nhờ các biện pháp này, chênh lệch giá vàng trong nước và quốc tế đã giảm đáng kể từ 15-18 triệu đồng xuống còn 3-4 triệu đồng/lượng.

Dù kết quả chưa hoàn toàn như mong đợi, nhưng các biện pháp của NHNN đã góp phần bình ổn thị trường vàng, giúp giảm bớt áp lực đối với người dân và nhà đầu tư.