Ngành công nghiệp năng lượng mặt trời của châu Âu đang đối mặt với cuộc khủng hoảng sâu sắc nhất trong hơn một thập kỷ, do sự cạnh tranh mạnh mẽ từ Trung Quốc đang làm giảm hiệu suất sản xuất trong lĩnh vực này. Điều này làm tăng nguy cơ cho hy vọng về độc lập về nguồn năng lượng lớn hơn tại châu Âu.
Năm ngoái, số lượng tấm pin mặt trời được lắp đặt trên toàn Liên minh châu Âu đã tăng lên đáng kể để đạt được các mục tiêu về khí hậu của khu vực. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các thiết bị Trung Quốc đã làm suy giảm lợi nhuận của các nhà sản xuất trong nước. Mặc dù có nỗ lực thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng năng lượng tự trồng nhiều hơn, nhưng chính phủ vẫn chậm chạp trong việc hỗ trợ ngành công nghiệp đang suy yếu này.
Hậu quả mới nhất của tình hình này đã trở nên rõ ràng khi Meyer Burger Technology, một nhà sản xuất bảng điều khiển Thụy Sĩ, công bố khả năng đóng cửa một cơ sở sản xuất lớn ở Đức và chuyển hướng đầu tư sang Mỹ. Quyết định cuối cùng về việc đóng cửa dự kiến sẽ được đưa ra trong tháng tới và có thể ảnh hưởng đến khoảng 500 công nhân.
Năng lượng mặt trời đã đóng vai trò quan trọng trong mục tiêu mở rộng năng lượng tái tạo của châu Âu, nhưng chi phí giảm mạnh đã làm tăng cạnh tranh và đặt ra thách thức cho các nhà sản xuất bảng điều khiển châu Âu, không thể cạnh tranh được với quy mô chuỗi cung ứng toàn cầu.
Lệnh cấm của Hoa Kỳ đối với tấm nền có linh kiện từ Trung Quốc vào năm 2022 đã làm gia tăng khó khăn, khiến cho các sản phẩm Trung Quốc tràn vào châu Âu. Các công ty nghiên cứu ước tính rằng các tấm pin do Trung Quốc sản xuất có thể đạt giá trị 7 tỷ euro và đã tích trữ trong kho châu Âu, có khả năng tạo ra lượng năng lượng tương đương với toàn bộ sản lượng trong khu vực vào năm 2022.
Các nhà sản xuất, thậm chí là các doanh nghiệp năng lượng hàng đầu của Trung Quốc, đều đang phải đối mặt với áp lực giữ lợi nhuận. Norsun của Na Uy và Solarwatt GmbH của Đức đã thực hiện các biện pháp như tạm dừng sản xuất và giảm lực lượng lao động để thích ứng với tình hình khó khăn.
Những vấn đề này đặt ra một thách thức lớn cho chính phủ và ngành công nghiệp châu Âu, đặc biệt là trong bối cảnh quốc tế đang căng thẳng hiện nay. EU đã đề ra mục tiêu nắm giữ ít nhất 40% nhu cầu công nghệ sạch năng lượng trong nước vào năm 2030, nhưng hiện tại chỉ có khoảng 2% được đáp ứng bởi nhà sản xuất trong nước và 90% linh kiện đến từ Trung Quốc.
Để giải quyết tình hình, một số nhà sản xuất như Meyer Burger đang tập trung vào việc đầu tư vào thị trường Mỹ, được kích thích bởi Đạo luật Giảm lạm phát của Tổng thống Joe Biden. Tình trạng này là một cảnh báo rằng châu Âu có thể phải học từ những sự kiện đã gây tổn thương ngành công nghiệp năng lượng mặt trời của họ cách đây một thập kỷ.
Trong bối cảnh này, các hoạt động thương mại đang thúc đẩy các chính phủ tăng cường hỗ trợ và tránh các biện pháp thuế quan hoặc lệnh cấm nhập khẩu. Đạo luật Công nghiệp Net Zero của Ủy ban Châu Âu, mặc dù vẫn chưa hoàn thiện, nhằm thiết lập tiêu chí cho cuộc đấu giá năng lượng tái tạo với sự xem xét an ninh mạng, tính bền vững và khả năng cung cấp, nhằm hỗ trợ các nhà sản xuất năng lượng mặt trời và gió trong nước.
Trong khi Đức đang thảo luận về việc cung cấp "phần thưởng về khả năng phục hồi" cho nhà sản xuất để bù đắp chênh lệch chi phí hoạt động, nhưng vẫn tồn tại mâu thuẫn về quyết định này do áp lực bù đắp ngân sách lớn. Chuyên gia năng lượng Claudia Kemfert cảnh báo rằng, "Năng lượng tái tạo là một phần quan trọng của cơ sở hạ tầng, và chúng ta không nên quá phụ thuộc vào các quốc gia khác, đặc biệt là trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu hiện nay."
Hải Anh t/h
