Cà Mau: Cống ngăn mặn hơn 277 tỷ đồng sắp khởi công

Dự án xây dựng 7 cống ngăn mặn với tổng mức đầu tư hơn 277 tỷ đồng đang được tỉnh Cà Mau đẩy nhanh các thủ tục để khởi công trong tháng 7/2026. Khi hoàn thành, công trình sẽ góp phần kiểm soát xâm nhập mặn, chống triều cường, bảo vệ hơn 27.000ha đất sản xuất nông nghiệp và tạo nền tảng phát triển bền vững cho khu vực.

Lãnh đạo tỉnh kiểm tra thực địa tại cống Cả Vĩnh nhằm đôn đốc tiến độ triển khai dự án.

Theo Ban Quản lý dự án công trình Nông nghiệp tỉnh Cà Mau, các thủ tục đầu tư và hồ sơ pháp lý của dự án xây dựng 7 cống ngăn mặn đang được khẩn trương hoàn thiện, phấn đấu khởi công trong tháng 7/2026. Dự án được phê duyệt theo Quyết định số 02141/QĐ-UBND ngày 17/12/2025 của UBND tỉnh Cà Mau với tổng mức đầu tư hơn 277,3 tỷ đồng. Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau.

Theo quy hoạch, dự án sẽ xây dựng 7 cống gồm Xóm Lung, Chệt Nêu, Cầu Số 3, Ấp Dôn, Cái Tràm, Cả Vĩnh và Nước Mặn. Đây là những vị trí quan trọng trong hệ thống điều tiết nguồn nước của khu vực, giúp kiểm soát xâm nhập mặn và hạn chế tác động bất lợi từ triều cường. Dự án được triển khai trong giai đoạn 2025-2028, sử dụng nguồn vốn ngân sách tỉnh cùng các nguồn vốn hợp pháp khác thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn. Mục tiêu lớn nhất của dự án là xây dựng hệ thống ngăn mặn giữ ngọt phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn.

Theo UBND tỉnh Cà Mau, sau khi hoàn thành, hệ thống cống sẽ cung cấp nguồn nước tưới tiêu ổn định cho khoảng 27.020ha đất sản xuất tại phường Láng Tròn và các xã Vĩnh Mỹ, Vĩnh Thanh, Vĩnh Phước, Hòa Bình, Châu Thới, Phước Long, Vĩnh Lợi và Hưng Hội.

Trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, tình trạng nước mặn xâm nhập sâu vào nội đồng thường xuyên đe dọa sản xuất của người dân. Nhiều khu vực phải đối mặt với nguy cơ thiếu nước ngọt vào mùa khô, làm giảm năng suất cây trồng và gia tăng chi phí sản xuất. Việc đầu tư đồng bộ hệ thống cống ngăn mặn được kỳ vọng sẽ giúp địa phương chủ động điều tiết nguồn nước, giảm thiểu rủi ro do thiên tai, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các mô hình canh tác ổn định và hiệu quả hơn.

Không chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp, dự án còn đóng vai trò quan trọng trong chiến lược thích ứng với biến đổi khí hậu của địa phương. Các hạng mục được đầu tư sẽ góp phần hạn chế ngập úng do triều cường, bảo vệ hạ tầng dân sinh và nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên đất, nước. Đây cũng là cơ sở để xây dựng vùng sản xuất bền vững trong bối cảnh thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.

Trong chuyến kiểm tra thực địa tại các vị trí Chệt Nêu, Cái Tràm và Cả Vĩnh vào giữa tháng 6/2026, ông Hồ Thanh Thủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Tổ trưởng Tổ giám sát số 5 đã yêu cầu các đơn vị liên quan tập trung tháo gỡ những khó khăn còn tồn tại.

Dự án đang hoàn thiện hồ sơ để khởi công đồng loạt các hạng mục trong tháng 7/2026.

Theo chủ đầu tư, công tác giải phóng mặt bằng hiện vẫn là khâu cần được đẩy nhanh. Một số vướng mắc liên quan đến giá đất, thủ tục hành chính và việc xử lý các công trình hiện hữu vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh đây là dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp và công tác ứng phó biến đổi khí hậu, vì vậy các đơn vị phải phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện. Các địa phương được yêu cầu đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng, phấn đấu hoàn thành bàn giao mặt bằng sạch trước giữa tháng 7/2026. Bên cạnh đó, các sở, ngành liên quan cần khẩn trương hoàn tất công tác thẩm định thiết kế, dự toán và sớm tham mưu phương án xử lý các công trình cũ để tạo điều kiện thuận lợi cho đơn vị thi công. Việc chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết trước thời điểm khởi công được xem là yếu tố quan trọng giúp dự án triển khai đúng tiến độ, hạn chế phát sinh chi phí và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Theo cơ cấu vốn được phê duyệt, chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư của dự án chiếm hơn 55,3 tỷ đồng; chi phí xây dựng hơn 143,7 tỷ đồng; phần còn lại dành cho thiết bị, tư vấn, quản lý dự án và các khoản chi phí liên quan. Việc dành nguồn lực lớn để đầu tư hạ tầng thủy lợi cho thấy quyết tâm của tỉnh trong việc nâng cao năng lực phòng chống thiên tai và bảo vệ sản xuất nông nghiệp trước những tác động ngày càng phức tạp của biến đổi khí hậu.

Từ góc độ phát triển lâu dài, dự án không chỉ giải quyết bài toán nguồn nước trước mắt mà còn tạo nền tảng quan trọng cho quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Khi hệ thống đi vào vận hành, khu vực hưởng lợi sẽ chủ động hơn trong sản xuất, giảm thiểu rủi ro, nâng cao năng suất và cải thiện thu nhập cho người dân. Với quy mô đầu tư lớn cùng phạm vi tác động rộng, dự án được kỳ vọng sẽ trở thành công trình hạ tầng quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm sinh kế cho người dân và nâng cao khả năng thích ứng của địa phương trước những thách thức từ biến đổi khí hậu.