Hà Nội thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu, tạo động lực tăng trưởng từ công nghệ

Chiều 20/10, Ban Chỉ đạo Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia tổ chức hội nghị giao ban triển khai nhiệm vụ công tác tháng 10.

Kết luận hội nghị, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng ghi nhận nỗ lực của các sở, ngành, địa phương, đồng thời yêu cầu khắc phục những hạn chế trong tổ chức thực hiện, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu để tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô.

Kinh tế số tăng trưởng hơn 11%, cần chuyển hóa thành giá trị thực chất

Theo đánh giá tại hội nghị, trong 9 tháng năm 2026, kinh tế số của Hà Nội tăng trưởng trên 11% theo giá so sánh, cao hơn tốc độ tăng trưởng GRDP. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang đóng góp ngày càng rõ nét vào phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Tuy nhiên, kết quả này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng. Dù chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương của Hà Nội thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, các chỉ số phản ánh tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh còn thấp; tỷ trọng kinh tế số tại nhiều ngành kinh tế quan trọng chưa có chuyển biến rõ rệt.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, điểm nghẽn lớn hiện nay nằm ở khả năng chuyển hóa tiềm năng công nghệ, cơ chế và nguồn lực thành năng suất, sản phẩm cụ thể, năng lực cạnh tranh và giá trị gia tăng của doanh nghiệp.

Trên cơ sở đó, thành phố yêu cầu các sở, ngành, địa phương lựa chọn đúng lĩnh vực ưu tiên, lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng, thay vì chỉ tập trung vào các hoạt động triển khai hình thức.

Sở Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng danh mục nhiệm vụ ưu tiên năm 2027, báo cáo trước ngày 15/11/2026. Các nhiệm vụ cần hướng vào những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng cao như công nghiệp chế biến, chế tạo, cơ khí, du lịch và công nghiệp văn hóa.

Đối với từng nhiệm vụ, thành phố yêu cầu xác định rõ bài toán cần giải quyết, doanh nghiệp tham gia, sản phẩm đầu ra và hiệu quả dự kiến. Qua đó, bảo đảm hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ gắn với nhu cầu thực tiễn, có khả năng ứng dụng và tạo ra giá trị cụ thể.

Về nguồn lực, Sở Tài chính phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ rà soát toàn bộ nhiệm vụ, dự án; xác định nội dung có khả năng giải ngân, những hạng mục chậm tiến độ và nguyên nhân để có phương án xử lý. Công tác rà soát phải hoàn thành trước ngày 31/10/2026.

Đưa kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thị trường

Một trong những trọng tâm được lãnh đạo thành phố nhấn mạnh là thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học. Hà Nội có tiềm lực nghiên cứu, đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học cùng hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu lớn, song khả năng hấp thụ công nghệ, ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm của doanh nghiệp vẫn còn hạn chế.

Để khắc phục tình trạng này, Sở Khoa học và Công nghệ được yêu cầu rà soát 30 bài toán lớn của thành phố, cụ thể hóa thành các nhiệm vụ có nhu cầu ứng dụng rõ ràng, có sự tham gia của doanh nghiệp và xác định đơn vị tiếp nhận sản phẩm.

Quy trình triển khai cần bảo đảm liên thông từ đặt hàng, nghiên cứu, tài trợ đến thử nghiệm, chuyển giao và thương mại hóa. Theo định hướng của thành phố, kết quả nghiên cứu phải gắn với địa chỉ ứng dụng cụ thể, tránh tình trạng sản phẩm hoàn thành nhưng thiếu đơn vị tiếp nhận hoặc không có nguồn lực để đưa ra thị trường.

Cách tiếp cận này đặt yêu cầu kết nối chặt chẽ hơn giữa cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp. Thay vì chỉ đánh giá kết quả qua số lượng đề tài hoặc tiến độ hoàn thành hồ sơ, hiệu quả cần được thể hiện qua khả năng giải quyết những vấn đề thực tiễn, nâng cao năng suất và tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế.

Song song với thương mại hóa nghiên cứu, Hà Nội yêu cầu chuyển trọng tâm từ xây dựng, kết nối dữ liệu sang khai thác dữ liệu phục vụ quản trị và đáp ứng nhu cầu của người dân.

Sở Khoa học và Công nghệ được giao phối hợp với các cơ quan thuộc bốn trục thống nhất nguồn dữ liệu, cơ chế chia sẻ và khai thác, trước hết đối với dữ liệu đất đai, ngân sách, đầu tư công và những lĩnh vực có nhu cầu sử dụng chung.

Việc phát triển cơ sở dữ liệu phải xuất phát từ nhu cầu khai thác thực tế, bảo đảm khả năng kết nối và sử dụng hiệu quả, hạn chế tình trạng đầu tư nhưng không phát huy được giá trị, gây lãng phí nguồn lực.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện

Cùng với các giải pháp về công nghệ và dữ liệu, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Thành phố thống nhất rà soát, chuẩn hóa hệ thống nhiệm vụ, loại bỏ nội dung trùng lặp, xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm và sản phẩm đầu ra. Mỗi nhiệm vụ phải được triển khai theo nguyên tắc “6 rõ”; việc đánh giá mức độ hoàn thành căn cứ vào sản phẩm và tài liệu kiểm chứng, không chỉ dựa trên văn bản báo cáo hoặc việc chuyển giao nhiệm vụ giữa các cơ quan.

Đối với những nhiệm vụ quá hạn, các đơn vị phải khẩn trương khắc phục ngay trong tháng 10/2026. Trường hợp không thể hoàn thành đúng tiến độ, đơn vị chủ trì phải báo cáo rõ nguyên nhân, trình Phó Chủ tịch UBND thành phố phụ trách lĩnh vực xem xét, chỉ đạo xử lý.

Lãnh đạo thành phố yêu cầu người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện; khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, chậm trễ do nguyên nhân chủ quan, đồng thời khuyến khích tinh thần chủ động, sáng tạo trong triển khai nhiệm vụ.

Liên quan đến công tác tổ chức, ông Vũ Đại Thắng cũng nhấn mạnh việc chuyển giao nhiệm vụ Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 của Thành ủy từ Văn phòng Thành ủy sang Công an thành phố là phù hợp.

Với định hướng lấy hiệu quả ứng dụng làm thước đo, Hà Nội hướng tới khai thác tốt hơn nguồn lực khoa học, công nghệ, thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc gắn nghiên cứu với thị trường, dữ liệu với nhu cầu sử dụng và trách nhiệm quản lý với kết quả đầu ra được kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, góp phần đưa công nghệ trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng của Thủ đô.