Việc trốn đóng BHXH không chỉ vi phạm pháp luật mà còn là hành vi chiếm dụng tiền đóng BHXH của người lao động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của người lao động. Các cơ quan chức năng phải xử lý nghiêm để ngăn chặn tình trạng này, đơn cử như phán quyết của Tòa án nhân dân thị xã K (thuộc tỉnh Hải Dương) trong Bản án số: 01/2022/LĐ-ST ngày 30/8/2022.
Theo Bản án, nguyên đơn - ông Nguyễn Trọng M1 trình bày: Ngày 16/5/2002, ông và Công ty HN có ký kết hợp đồng lao động. Mặc dù trong hợp đồng ghi hiệu lực từ ngày 16/5/2002 đến 16/5/2003 nhưng trên thực tế hai bên không ký hợp đồng nào khác. Ông và Công ty căn cứ vào hợp đồng lao động này làm việc đến năm 2017, theo thỏa thuận trong hợp đồng ông được hưởng quyền lợi bảo hiểm xã hội theo chế độ hiện hành của nhà nước.
Quá trình làm việc, từ tháng 02/2017 đến tháng 8/2017 công ty không bố trí được việc làm thường xuyên, không trả lương và các chế độ khác cho ông. Do vậy, từ tháng 9 đến tháng 10/2017 ông phải nghỉ không lương. Ngày 24/7/2017 ông viết đơn xin chấm dứt hợp đồng lao động với công ty và đề nghị Công ty trả sổ BHXH để ông đi tìm việc mới. Đơn xin chấm dứt hợp đồng lao động của ông được giám đốc công ty tiếp nhận ngày 25/12/2017 và ghi bút phê “Kính chuyển TCHC: Hoàn tất thủ tục trình Tổng công ty đúng quy định”. Tuy nhiên, cho đến nay ông vẫn chưa nhận được quyết định cho chấm dứt hợp đồng lao động và giải quyết các chế độ, quyền lợi của ông theo quy định của pháp luật.
Sau khi làm việc với Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân ông mới được biết Công ty mới đóng BHXH cho ông từ tháng 7/2003 đến tháng 8/2011. Từ tháng 9/2011 đến tháng 12/2017 công ty chưa đóng bảo hiểm cho ông. Tài liệu, chứng cứ chứng minh là sổ BHXH của ông mà ông đã giao nộp cho Tòa án. Số sổ BHXH của ông là 8604009045 do Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân cấp. Sổ BHXH của ông đã được Công ty HN trả vào khoảng thời gian cuối năm 2019, đầu năm 2020. 
Sau khi biết quyền lợi của mình bị xâm phạm ông có khiếu nại đến lãnh đạo Công ty HN, BHXH thành phố Hà Nội và Thanh tra Sở lao động Thương binh và Xã hội thành phố Hà Nội. Do Công ty HN không giải quyết nên ông đã làm đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân quận Thanh Xuân, sau đó Tòa án nhân dân quận Thanh Xuân chuyển hồ sơ về Tòa án nhân dân thị xã K để giải quyết theo thẩm quyền. Nay ông yêu cầu Tòa án buộc Công ty HN phải có nghĩa vụ nộp đủ BHXH và BHTN cho ông từ tháng 9/2011 đến tháng 12/2017 là 107.991.520đ.
Sau quá trình xem xét hồ sơ và lời khai từ các bên liên quan, Tòa án nhân dân thị xã K đã ra phán quyết: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Trọng M1. Buộc Công ty HN phải đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN cho ông Nguyễn Trọng M1, số sổ BHXH: 8604009045, từ tháng 09/2011 đến tháng 09/2017 tại Bảo hiểm xã hội quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội, số tiền 72.045.303đ và lãi chậm đóng tính đến tháng 8/2022 là: 67.255.877đ. Tổng cộng: 139.301.180đ (Một trăm ba mươi chín triệu, ba trăm lẻ một nghìn, một trăm tám mươi đồng).
Để tránh tình trạng tới lúc nghỉ việc, giải quyết chế độ mới “ngã ngửa” khi biết công ty không đóng BHXH, BHTN cho mình nhiều năm liền, người lao động nên dành thời gian quan tâm đến việc đóng BHXH của doanh nghiệp thông qua việc sử dụng BHYT, qua kênh thông tin BHXH quận, huyện, thành phố. Đồng thời, có thể đề nghị công đoàn cơ sở liên hệ các cơ quan chức năng cung cấp việc đóng BHXH.
Thảo Nguyễn
