 |
| Sau góp ý của Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính rút đề xuất ngân hàng phải cung cấp thông tin tài khoản người nộp thuế (Ảnh minh họa). |
Bộ Tài chính hiện đang hoàn thiện dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Trong phiên bản mới nhất, cơ quan soạn thảo đã chính thức loại bỏ nội dung yêu cầu các ngân hàng, ví điện tử và đơn vị trung gian thanh toán phải cung cấp thông tin tài khoản của khách hàng cho cơ quan thuế.
Những nút thắt về bảo mật dữ liệu và cơ sở pháp lý
Trước đó, trong các phiên bản thảo luận ban đầu, Bộ Tài chính từng đưa ra đề xuất các tổ chức tín dụng, đơn vị phát hành thẻ quốc tế và tổ chức trung gian thanh toán phải có trách nhiệm cung cấp thông tin tài khoản thanh toán của khách hàng cho cơ quan thuế, đồng thời phối hợp xử lý khi phát hiện các giao dịch bất thường liên quan đến nghĩa vụ thuế.
Tuy nhiên, trong văn bản góp ý chính thức, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ ra những điểm chưa đồng bộ về mặt pháp lý nếu áp dụng quy định này:
Quy định về bảo mật: Yêu cầu cung cấp thông tin khách hàng trên diện rộng có thể phát sinh xung đột với các quy định hiện hành về bảo mật dữ liệu của ngành ngân hàng. Theo luật định, các tổ chức tín dụng chỉ được phép cung cấp thông tin khách hàng khi có sự đồng ý của chủ tài khoản hoặc khi có yêu cầu bằng văn bản từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo đúng trình tự pháp luật.
Sự tương thích với Luật gốc: Luật Quản lý thuế 2025 hiện hành chưa quy định cụ thể về trách nhiệm của các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán trong việc tự động cung cấp dữ liệu định kỳ cho cơ quan thuế.
Phạm vi thu thập thông tin: Các quy định pháp luật về hoạt động thanh toán hiện nay không bắt buộc các đơn vị cung ứng dịch vụ phải thu thập hoặc xác định chi tiết thông tin về loại hàng hóa, dịch vụ mà khách hàng mua để tổng hợp cho cơ quan thuế.
Bài toán về tính khả thi trong vận hành kỹ thuật
Bên cạnh các yếu tố pháp lý, Ngân hàng Nhà nước cũng lưu ý về rào cản kỹ thuật khi triển khai trong thực tế.
Hiện nay, hệ thống thanh toán quốc gia phải xử lý hàng triệu giao dịch mỗi ngày. Việc yêu cầu các ngân hàng thiết lập hệ thống tự động nhận diện, sàng lọc các nhà cung cấp nước ngoài chưa đăng ký, kê khai hoặc nộp thuế là một bài toán rất khó thực hiện và gây áp lực lớn lên hạ tầng vận hành của các tổ chức tín dụng.
Cơ chế phối hợp hiện hành: Trước khi Luật Quản lý thuế mới được ban hành vào cuối năm 2025, việc cung cấp dữ liệu tài khoản ngân hàng được thực hiện theo quy định tại Nghị định 126/2020 và Luật Quản lý thuế 2019.
Theo các quy định này, các ngân hàng thương mại có trách nhiệm cung cấp thông tin chi tiết về giao dịch, số dư và dữ liệu tài khoản của người nộp thuế khi có yêu cầu cụ thể bằng văn bản từ người đứng đầu cơ quan thuế.
Việc cung cấp thông tin này được thực hiện theo phương thức vụ việc riêng lẻ, nhằm phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, xác định nghĩa vụ thuế hoặc thực hiện các biện pháp cưỡng chế. Đồng thời, cơ quan thuế có trách nhiệm bảo mật tuyệt đối quá trình khai thác và lưu trữ dữ liệu tài khoản của người nộp thuế.
Việc tiếp thu ý kiến và rút sửa đổi này của Bộ Tài chính được các chuyên gia đánh giá là bước đi cần thiết nhằm đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng và duy trì sự ổn định của hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt.
