Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về đăng ký thuế, trong đó đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về đăng ký thuế trong giai đoạn mới. Những thay đổi lần này tập trung vào các nhóm vấn đề như cấp và sử dụng mã số thuế, địa điểm nộp hồ sơ đăng ký thuế lần đầu, tiếp nhận và xử lý hồ sơ thay đổi thông tin đăng ký thuế, cũng như trả kết quả cho người nộp thuế.
 |
| Một số nội dung tại Thông tư số 86/2024/TT-BTC về đăng ký thuế theo hình thức một cửa liên thông với đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh cần được sửa đổi, bổ sung để đảm bảo tính đồng bộ với pháp luật về đăng ký doanh nghiệp (Ảnh minh hoạ). |
Theo cơ quan soạn thảo, Luật Quản lý thuế năm 2025 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đã giao Bộ Tài chính quy định chi tiết một số nội dung liên quan đến đăng ký thuế và mã số thuế tại khoản 1, khoản 3 Điều 10 và các khoản 1, 2, 3, 4 Điều 11 của Luật. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính phải thống nhất các thủ tục đăng ký thuế, bao gồm đăng ký lần đầu, thay đổi thông tin, tạm ngừng hoạt động, chấm dứt hiệu lực và khôi phục mã số thuế.
Không chỉ dừng ở việc hoàn thiện thủ tục, Luật Quản lý thuế năm 2025 còn đặt ra yêu cầu đẩy mạnh thực hiện đăng ký thuế trên môi trường điện tử, đồng thời tăng cường ứng dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh và xác thực điện tử trong quá trình quản lý. Vì vậy, nhiều nội dung mới cần được quy định cụ thể hơn ở cấp Thông tư để bảo đảm thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện khi luật có hiệu lực.
Bên cạnh đó, trong quá trình áp dụng Thông tư số 86/2024/TT-BTC về đăng ký thuế theo hình thức một cửa liên thông với đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh, cơ quan quản lý cũng ghi nhận một số vướng mắc cần tháo gỡ. Một số quy định hiện hành chưa bảo đảm tính đồng bộ với pháp luật về đăng ký doanh nghiệp, vì vậy việc sửa đổi, bổ sung lần này được kỳ vọng sẽ giúp khắc phục bất cập, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về đăng ký thuế trong thời gian tới.
Mở rộng, làm rõ nhiều nhóm đối tượng đăng ký thuế
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất hoàn thiện quy định về đối tượng đăng ký thuế. Theo đó, dự thảo sửa đổi theo hướng tách riêng nhóm nhà cung cấp ở nước ngoài có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số và các dịch vụ khác; đồng thời tách riêng cá nhân không cư trú có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số không có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán. Việc tách nhóm này nhằm bảo đảm thống nhất với các quy định cụ thể đã được xây dựng tại dự thảo Nghị định Quản lý thuế.
Cùng với đó, dự thảo cũng làm rõ hơn các đối tượng được thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay nghĩa vụ thuế. Đây là nội dung quan trọng, bởi thực tế đang phát sinh ngày càng nhiều mô hình kinh doanh số, kinh doanh xuyên biên giới và các giao dịch qua nền tảng, đòi hỏi quy định về trách nhiệm thuế phải được xác định rõ ràng hơn.
Dự thảo cũng bổ sung và hoàn thiện quy định về cấp và sử dụng mã số thuế đối với đơn vị phụ thuộc, nhà cung cấp nước ngoài và tổ chức thực hiện khấu trừ, nộp thay. Đáng chú ý, với trường hợp người nộp thuế là tổ chức có đơn vị phụ thuộc được tổ chức thành nhiều cấp, nếu dự kiến số lượng đơn vị phụ thuộc từ 1.000 trở lên thì đơn vị phụ thuộc ở cấp tỉnh sẽ được cấp mã số thuế 10 chữ số, còn đơn vị phụ thuộc ở cấp xã được cấp mã số thuế 13 chữ số.
Ngoài ra, dự thảo cũng sửa đổi quy định theo hướng cấp mã số thuế nộp thay cho từng nhóm đối tượng mà người nộp thuế có trách nhiệm khấu trừ, nộp thay. Theo nội dung dự kiến, sẽ có mã số thuế tương ứng cho từng nhóm trong 5 nhóm đối tượng được quy định tại điểm g khoản 2 Điều 4. Cùng với đó, dự thảo cũng nêu cụ thể cách cấp mã số thuế trong trường hợp người nộp thuế trước đó đã được cấp mã số thuế để kê khai, nộp thay thuế nhà thầu, nhưng sau này phát sinh thêm hợp đồng nhà thầu nước ngoài.
Ưu tiên hồ sơ điện tử, bổ sung quy định về nơi nộp và xử lý hồ sơ
Ở nhóm thủ tục hành chính, dự thảo bổ sung hướng dẫn về phương thức tiếp nhận hồ sơ đăng ký thuế theo hướng lấy phương thức điện tử làm chủ yếu. Đồng thời, dự thảo vẫn mở ra ngoại lệ cho một số trường hợp được nộp hồ sơ bằng giấy để bảo đảm phù hợp với Luật Quản lý thuế năm 2025, đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số nhưng vẫn giữ tính khả thi trong thực tiễn triển khai.
Dự thảo cũng bổ sung quy định liên quan đến trường hợp chấm dứt tồn tại đối với công ty bị chia, bị sáp nhập, bị hợp nhất. Nội dung này được sửa để bảo đảm thống nhất với Điều 67 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP. Theo đó, cơ quan thuế sẽ có trách nhiệm phản hồi cho cơ quan đăng ký kinh doanh về việc doanh nghiệp đã hoàn thành quyết toán và chuyển giao nghĩa vụ thuế trước khi cơ quan đăng ký kinh doanh cập nhật tình trạng chấm dứt tồn tại của doanh nghiệp trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Liên quan đến đăng ký thuế lần đầu, dự thảo sửa đổi, bổ sung cả quy định về địa điểm nộp và thành phần hồ sơ. Cụ thể, tổ chức do cơ quan trung ương hoặc cơ quan cấp tỉnh ra quyết định thành lập nhưng thuộc cấp xã quản lý sẽ nộp hồ sơ đăng ký thuế lần đầu tại Thuế cơ sở nơi tổ chức đặt trụ sở. Dự thảo cũng bổ sung quy định cho trường hợp quyết định thành lập tổ chức thuộc danh mục bí mật nhà nước.
Đáng chú ý, dự thảo còn bổ sung quy định về địa điểm nộp hồ sơ và hồ sơ đăng ký thuế đối với tổ chức là chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số trong nước có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán, trong trường hợp đăng ký thuế để thực hiện khấu trừ, nộp thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Đây được xem là một trong những điểm mới gắn với thực tiễn quản lý thuế trong nền kinh tế số.
Không chỉ dừng ở đó, dự thảo còn tiếp tục hoàn thiện quy định về cấp Giấy chứng nhận đăng ký thuế và Thông báo mã số thuế; hoàn thiện quy định về xử lý hồ sơ thay đổi thông tin đăng ký thuế và trả kết quả cho người nộp thuế; đồng thời bổ sung quy định xử lý thông báo tạm ngừng hoạt động, kinh doanh hoặc tiếp tục hoạt động trước thời hạn đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác có đăng ký kinh doanh.
Có thể thấy, định hướng xuyên suốt của dự thảo là vừa cập nhật các quy định để bám sát Luật Quản lý thuế năm 2025, vừa điều chỉnh những điểm còn vướng trong thực tiễn. Nếu được ban hành, Thông tư mới sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ hơn cho việc chuẩn hóa thủ tục đăng ký thuế, tăng tính liên thông giữa các cơ quan quản lý và thúc đẩy quá trình số hóa trong lĩnh vực thuế.
