Trong buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông cho biết, hồi tháng 10, Tổng Công ty Đường sắt có văn bản đề nghị các cơ quan liên quan như Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước, Bộ GTVT về việc nhập 37 toa xe do Tổng Công ty Đường sắt Đông Nhật Bản tặng. Các toa xe này sản xuất từ năm 1979 đến năm 1982, loại tự hành diesel.
Tuy nhiên, phải căn cứ quy định pháp luật. Cụ thể, Luật Đường sắt ở Điều 32 có quy định: “Phương tiện giao thông đường sắt trong quá trình khai thác sử dụng phải bảo đảm còn niên hạn sử dụng theo quy định của Chính phủ và được tổ chức đăng kiểm Việt Nam định kỳ kiểm tra, cấp Giấy chứng nhận kiểm tra định kỳ an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện giao thông đường sắt.”
Nghị định 65/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đường sắt, Điều 8 có quy định: “Đối với phương tiện giao thông đường sắt nhập khẩu đã qua sử dụng: Chỉ được nhập khẩu phương tiện đã qua sử dụng không quá 10 năm đối với toa xe chở khách, đầu máy, toa xe đường sắt đô thị và không quá 15 năm đối với toa xe chở hàng.”
Trường hợp trên, toa sản xuất năm 1979-1982 tuổi thọ cỡ 39 đến 42 năm không đáp ứng yêu cầu quy định pháp luật.
Toa tàu của Nhật Bản phù hợp với khổ đường sắt là 1.067m, trong khi khổ đường sắt của ta là 1m, nếu muốn dùng phải hoán cải lại, chi phí dự kiến nếu làm hết khoảng 140 tỷ.
Việt Nam có một số cơ sở đóng mới toa xe ở Hà Nội, Bình Dương, TPHCM có thể làm, do đó, cần tạo điều kiện phát triển công nghiệp đường sắt. Quan điểm Bộ GTVT là không đồng thuận việc này.
Được biết, tháng 3/2021, Công ty Đường sắt Đông Nhật Bản (JR East) có 61 toa tàu loại Kiha 40 và Kiha 48 không khai thác. JR East cho biết sẵn sàng chuyển giao miễn phí cho Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam.
Ngày 7/10, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam có báo cáo gửi Thủ tướng đề xuất được nhập 37 toa xe từ JR East loại Kiha 40 và Kiha 48. Do "vướng" Nghị định 65, nên ngành đường sắt đề xuất đăng kiểm toàn bộ các toa xe nhập khẩu sau khi cải tạo, sửa chữa để vận dụng, khai thác trên đường sắt Việt Nam.
Linh Anh
