Trước thực trạng tin giả, tin sai sự thật lan truyền ngày càng tinh vi, gây hệ lụy nghiêm trọng đối với đời sống kinh tế – xã hội, Bộ Công an đang chủ trì xây dựng dự thảo nghị định quy định một số biện pháp trong phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật và tổ chức lấy ý kiến rộng rãi các cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Theo cơ quan soạn thảo, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và mạng xã hội đã tạo điều kiện để thông tin được chia sẻ nhanh chóng, song cũng làm gia tăng nguy cơ phát tán nội dung bịa đặt, sai lệch. Nhiều thông tin chưa được kiểm chứng, thậm chí bị xuyên tạc, đã tác động tiêu cực đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, gây hoang mang dư luận, làm suy giảm niềm tin và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Không ít trường hợp tin giả khiến người dân hiểu sai bản chất sự việc, dẫn tới quyết định thiếu chính xác trong đầu tư, kinh doanh, tiêu dùng, chăm sóc sức khỏe. Ở góc độ doanh nghiệp, thông tin sai lệch có thể gây thiệt hại về uy tín thương hiệu, thị trường, thậm chí kéo theo hệ quả pháp lý và tài chính.
 |
| Xử lý tin giả trên không gian mạng, đề xuất lập Trung tâm dữ liệu quốc gia |
Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là đề xuất thành lập Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật, do Bộ Công an chủ trì quản lý, vận hành.
Theo dự thảo, Trung tâm dự kiến thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu:
Tiếp nhận tin báo, tố giác, tố cáo, khiếu nại liên quan đến hành vi phát tán tin giả, tin sai sự thật;
Xác minh, công bố và cảnh báo thông tin giả, thông tin sai sự thật đã được làm rõ;
Hỗ trợ, giải đáp thắc mắc của tổ chức, cá nhân về dấu hiệu nhận diện tin giả;
Liên thông dữ liệu xác định, gắn nhãn tin giả giữa Bộ Công an với các bộ, ban, ngành và UBND các cấp;
Bổ sung, cập nhật cơ sở dữ liệu nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong công tác quản lý.
Đáng chú ý, Trung tâm cũng được đề xuất là đầu mối công bố danh tính các cá nhân, tổ chức đã bị xử lý vi phạm theo quy định pháp luật, phục vụ mục đích tuyên truyền, răn đe và phòng ngừa chung.
Bên cạnh vai trò lưu trữ và cảnh báo, Trung tâm còn được xác định là hạ tầng kỹ thuật hỗ trợ Bộ Công an phối hợp với các cơ quan liên quan trong xử lý những vụ việc có nguy cơ gây khủng hoảng truyền thông hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia.
Việc liên thông dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian xác minh, xử lý, đồng thời bảo đảm thông tin chính thống được cung cấp kịp thời, hạn chế khoảng trống thông tin – vốn là môi trường để tin đồn, thông tin thất thiệt lan rộng.
Theo cơ quan soạn thảo, việc ban hành nghị định nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, đồng bộ, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp; đồng thời nâng cao trách nhiệm cộng đồng trong phát ngôn, đăng tải, chia sẻ thông tin trên không gian mạng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý nghiêm các hành vi vi phạm mà còn phải bảo đảm nguyên tắc minh bạch, khách quan trong xác minh, công bố thông tin; cân bằng giữa yêu cầu quản lý nhà nước và quyền tiếp cận thông tin chính xác của người dân.
Nếu được thiết kế và vận hành hiệu quả, Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia phòng, chống tin giả có thể trở thành công cụ quan trọng góp phần lành mạnh hóa môi trường thông tin, củng cố niềm tin xã hội và tạo nền tảng ổn định cho phát triển kinh tế – xã hội trong kỷ nguyên số.
