Hành lang kinh tế 5 địa phương: Kết nối thương mại, logistics và giao lưu nhân dân

Chiều 23/8/2026, tại phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai, ba phiên thảo luận chuyên đề đã diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị hợp tác hành lang kinh tế giữa Lào Cai, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh của Việt Nam và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) lần thứ XII.

Các phiên thảo luận tập trung vào ba nhóm nội dung: đầu tư, thương mại; giao thông vận tải, logistics; văn hóa, du lịch, y tế, giáo dục và giao lưu nhân dân. Dù tiếp cận từ những lĩnh vực khác nhau, các ý kiến đều hướng tới một mục tiêu chung: đưa tiềm năng của hành lang kinh tế trở thành những chuỗi liên kết cụ thể, có khả năng tạo ra dòng hàng hóa, dòng vốn, dòng khách và những kết nối bền vững giữa các địa phương.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận chuyên đề đầu tư, thương mại (Ảnh: Linh Vũ)

Tại phiên chuyên đề về đầu tư và thương mại, vấn đề được quan tâm là tháo gỡ những rào cản còn tồn tại trong hoạt động giao thương, đơn giản hóa thủ tục thông quan và tăng khả năng kết nối trực tiếp giữa các doanh nghiệp.

Các đại biểu nhận định dư địa hợp tác giữa 5 địa phương vẫn còn lớn. Tuy nhiên, giá trị của hành lang kinh tế không chỉ nằm ở quy mô hàng hóa qua cửa khẩu mà còn phụ thuộc vào khả năng gắn thương mại với thu hút đầu tư, tổ chức sản xuất và xây dựng chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Mỗi địa phương trên hành lang đang nắm giữ một lợi thế khác nhau. Vân Nam là cửa ngõ kết nối khu vực Tây Nam Trung Quốc; Lào Cai giữ vai trò điểm đầu của hành lang phía Việt Nam; Hà Nội là trung tâm kinh tế, thương mại và tiêu dùng lớn; Hải Phòng, Quảng Ninh sở hữu hệ thống cảng biển và khả năng kết nối với thị trường quốc tế.

Sự bổ trợ này mở ra không gian để doanh nghiệp tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất, phân phối. Đây cũng là cơ sở để hợp tác thương mại từng bước chuyển từ trao đổi hàng hóa đơn thuần sang liên kết đầu tư và tạo giá trị ngay trên toàn tuyến.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận chuyên đề 2 giao thông vận tải, logistic (Ảnh: Linh Vũ)

Nếu thương mại tạo ra dòng hàng thì hạ tầng giao thông và logistics quyết định tốc độ, chi phí cũng như sức cạnh tranh của dòng hàng đó.

Tại phiên chuyên đề thứ hai, các đại biểu tập trung trao đổi về phát triển logistics, giao thông thông minh và vận tải xuyên biên giới. Trong đó, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cùng các công trình kết nối qua biên giới được đánh giá có ý nghĩa chiến lược đối với toàn hành lang.

Từ vị trí của từng địa phương, các đề xuất hướng tới hình thành một mạng lưới vận tải liên hoàn, kết nối trung tâm logistics, cảng cạn với hệ thống đường bộ cao tốc, đường sắt, đường thủy, cảng hàng không và cảng biển.

Khi các phương thức vận tải được kết nối đồng bộ, hành lang Vân Nam - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh có cơ hội trở thành một chuỗi vận chuyển xuyên suốt, đưa hàng hóa từ khu vực Tây Nam Trung Quốc qua Việt Nam đến các thị trường quốc tế và theo chiều ngược lại.

Các ý kiến cũng đặt ra yêu cầu tăng cường chia sẻ dữ liệu, kết nối nguồn hàng và phối hợp giữa cửa khẩu, doanh nghiệp vận tải, trung tâm logistics và cảng biển. Triển vọng của hành lang vì thế không chỉ phụ thuộc vào các công trình hạ tầng lớn, mà còn nằm ở khả năng vận hành thông suốt giữa từng mắt xích.

Bên cạnh thương mại và logistics, văn hóa, du lịch, y tế, giáo dục và giao lưu nhân dân được xác định là nền tảng tạo chiều sâu cho quan hệ hợp tác giữa các địa phương.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận chuyên đề 3 văn hóa, y tế, giáo dục và giao lưu nhân dân (Ảnh: Linh Vũ)

Sau hơn 20 năm hình thành, cơ chế hợp tác hành lang kinh tế đang chuyển dần từ “giao lưu theo sự kiện” sang “hợp tác theo chương trình”. Đây là bước chuyển đáng chú ý, bởi hiệu quả hợp tác không chỉ được đo bằng số hoạt động tổ chức mà còn ở khả năng duy trì những chương trình lâu dài, đem lại lợi ích thiết thực cho người dân.

Trong lĩnh vực văn hóa và du lịch, các địa phương đề xuất luân phiên tổ chức hoạt động nghệ thuật, thể thao vùng biên; mở rộng giao lưu thanh niên, học sinh; phối hợp quảng bá các tuyến du lịch chung và nâng tầm chương trình “Hai quốc gia - sáu điểm đến”. Những kết nối này mở thêm cơ hội phát triển sản phẩm du lịch liên tuyến, kéo dài hành trình và gia tăng trải nghiệm cho du khách.

Ở lĩnh vực y tế, các đề xuất tập trung vào mở rộng chương trình “Hành trình ánh sáng”, trao đổi chuyên gia, chuyển giao kỹ thuật và hợp tác y học cổ truyền. Trong giáo dục, mô hình trường kết nghĩa và chương trình đào tạo nhân lực theo nhu cầu phát triển của hành lang được xem là những hướng hợp tác có tính lâu dài.

Ba phiên thảo luận tại Sa Pa, Lào Cai cho thấy hành lang kinh tế đang được nhìn nhận như một không gian hợp tác tổng thể. Thương mại tạo dòng hàng, logistics tạo dòng vận chuyển, còn văn hóa và giao lưu nhân dân tạo nên sự tin cậy. Khi ba dòng kết nối này cùng vận hành, lợi thế địa lý mới có thể chuyển hóa thành những chuỗi giá trị thực chất và bền vững.